پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام استخاره را در زمان پریشانی و تردید بین دو امر توصیه نموده اند. استخاره به معنی طلب خیر و صلاح انسان از خداوند می باشد. در این مطلب با شرایط استخاره و بهترین زمان انجام آن آشنا می شوید.
شرایط استخاره و بهترین زمان انجام آن
گرفتن استخاره در لغت به معنی طلب خیر نمودن از خداوند می باشد. یعنی انسان در هر کاری از خداوند طلب خیر می کند. معنی دیگر استخاره نوعی قرعه زدن برای رفع تحیر بوده که البته با دعا و خواست از خداوند همراه است. این کار ممکن است توسط تسبیح یا قرآن صورت گیرد.
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام استخاره را در زمان پریشانی و ترددی بین دو امر توصیه نموده اند. استخاره کردن یکی از راه هایی است که در اسلام هنگام تردید بین دو امر و سرگشتگی انسان به انجامش توصیه شده است.
حال برای اطلاع از شرایط استخاره و زمان انجام آن پیشنهاد می کنیم تا انتهای مطلب همراه ما باشید. همچنین می توانید برای آشنایی با روش استخاره با تسبیح این مقاله را مطالعه نمایید.
استخاره چه شرایطی دارد؟
در تفکرات اسلامی از عقل به عنوان یک نعمت بزرگ یاد شده که خداوند به انسان ارزانی داشته است. انسان با کمک نیروی عقل می تواند بسیاری از راه های تاریک زندگی را به راحتی عبور کند. در آیات زیادی نیز به اندیشه و تعقل اشاره شده و بشر را دلالت می دهد در این که در کارهای خود با اهل عقل و خرد مشورت کند.
بنابراین بعد از نیروی عقل انسان به مشورت کردن توصیه شده است. شایسته بوده در کارهای مضطر با صاحبان عقل و اندیشه مشورت شود. حال اگر این دو موثر واقع نیفتاد و نتیجه معقولی به دست نیامد بعد استخاره انجام شود.
به عبارتی شک و تردید ایجاد شده و نمی توان تصمیم درستی گرفت استخاره جایز است. از جمله شرایط استخاره عبارت است از:
۱. در استخاره از خداوند طلب خیر و صلاح داریم و دعا می کنیم که خداوند به مقتضی حکمت و عظمتش ما را یاری رساند. استخاره باید زمانی صورت گیرد که انسان در حالتی باشد که در مقام تسلیم جهت دریافت پاسخ باشد. یعنی اگر از طریق استخاره بر انجام کاری ترغیب و راهنمایی شد یا از آن نهی شد آن را بپذیرد.
به بیان دیگر استخاره کننده نباید نفع ظاهری و آشکار موضوع مورد نظر را بپذیرد بلکه به نفس استخاره و نتایج پنهان آن هم دقت کند. یعنی در واقع طلب خیر از خدا نموده نه محاسن ظاهری این نیت. به این ترتیب ممکن است پاسخ استخاره در کاری بد باشد ولی نفع ظاهری دارد و استخاره کننده غافل از عاقبت کار نفع ظاهری را دیده و شاید در بدی پاسخ استخاره تردید کند. در واقع خیر او در آن است.
۲. استخاره بر فعل حرام و گناه کلا اشکال دارد. مثلا فردی برای خودکشی استخاره کند. یا استخاره کند کاری خلاف عرف و شرع انجام دهد. ذات نیت در این کارها محل ایراد است. چطور می شود کسی که به خداوند و استخاره اعتقاد دارد به حرام بودن و موارد نهی شده توسط خدا معتقد نباشد.
۳. توصیه شده خود شخص استخاره را طلب کند. ولی اگر فردی هم به نیابت فردی دیگر و بر اساس نیت مورد نظر و بر حسب تقاضا و خواسته آن فرد استخاره انجام دهد ایرادی ندارد.
۴. فرد استخاره کننده باید آراسته به تقوای الهی و رعایت حدودات شرعی و اخلاقی باشد و البته در مسیر تهذیب نفس کوشا باشد. از این رو عده ای هستند که صاحب استخاره بوده و از طرقی این اجازه را دارند که برای دیگران استخاره بگیرند.
مرحوم آیت الله کشمیری و مرحوم آیت الله زنجانی صاحب استخاره بودند و این اجازه را داشتند که استخاره نمایند.
۵. استخاره کننده گاه مطالب را از سیاق آیات استنباط می نماید. این ممکن و مجاز بوده و به مرتبه روحی خاصی مشروط نیست. اگرچه باید شرایطی که در روایات برای استخاره آمده را رعایت و اخلاص مخصوصا مورد تاکید می باشد. به این ترتیب اخلاص استخاره کننده هم از شرایط این کار است.
بهترین زمان استخاره با قرآن کریم
به گفته مرحوم شیخ عباس قمی در حاشیه مفاتیح الجنان، منقول از کتاب شریف محقق طوسی (ره) بهترین زمان برای گرفتن استخاره با قرآن به صورت زیر است:
روز شنبه تا وقت ناهار و پس از ظهر تا عصر
روز یکشنبه از صبح تا ظهر و از عصر تا مغرب
روز دوشنبه از صبح تا طلوع آفتاب، پس از ناهار تا ظهر و از عصر تا وقت عشا
روز سه شنبه از وقت ناهار تا ظهر و پس از عصر تا وقت نماز عشا
روز چهارشنبه از صبح تا ظهر و پس از عصر تا وقت عشا
روز پنج شنبه از صبح تا طلوع آفتاب و پس از ظهر تا نماز عشا
روز جمعه از صبح تا طلوع آفتاب و بعد از ظهر تا عصر
استخاره با قرآن چه آدابی دارد؟
از جمله آداب و شرایط فردی که با قرآن استخاره می کند عبارت است از:
فردی که با قرآن استخاره می نماید بایستی با تقوا باشد و از همه مهم تر با مفاهیم قرآن نیز آشنا باشد. اگر فرد به مفاهیم قرآنی ناآشنا بوده و تنها برای استخاره به قرآن متوسل می شود نمی تواند از آیات برداشت درست داشته باشد.
ضمنا مفاهیم قرآنی به حدی پیچیدگی دارند که هر فردی با سواد قرآنی کم قادر به فهم آن نیست. از این رو لازم است فردی که استخاره انجام می دهد با قرآن، علوم قرآن، تفسیر قرآن و علوم مورد نیاز مخصوص در این رابطه کاملا آشنایی داشته باشد و به بیان دیگر زبان قرآن را متوجه شده و بفهمد.
شرط بعدی برای استخاره با قرآن این است که فرد باید پاک و مطهر باشد و از همه پلیدی ها دور باشد. ضمنا طهارت ظاهری نیز لازم است یعنی حتما وضو داشته باشد. حتی هفته ای یک بار به نیت انجام استخاره غسل مستحبی هم انجام دهد.
منبع : آرگا
