رفع آلودگی خاک و تجزیه آلاینده ها با راهکارهای موثر

به طور کلی آلودگی زمین علاوه بر ایجاد تغییراتی در ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک، آلودگی آب های زیرزمینی را نیز باعث خواهد شد. امروزه در رفع آلودگی خاک ها روش های تصفیه حرارتی، فیزیکی و شیمیایی که تنها آلاینده ها را به فاز دیگر منتثل می کنند، مناسب نیستند و در مقابل تکنولوژی زیست پالایی که تجزیه آلانیده ها را دنبال می کند گزینه ای مورد قبول برای محیط زیست خواهد بود.

آشنایی با نحوه رفع آلودگی خاک

همانطور که می دانید یکی از منابع از مهم و ارزشمند طبیعت است که حدود ۹۵ درصد غذای انسان از آن حاصل می شود و به صراحت می توان گفت که برنامه ریزی برای داشتن خاکی سالم لازمه ای برای پرورش و رشد گیاهان و در نتیجه بقای انسان خواهد بود. زیرا بدون داشتن خاک سالم حیات روی کره زمین امکان پذیر نیست.

لازم است بدانید که برخی از انواع فلزات سنگین در غلظت های پایین برای گیاهان نوعی ماده غذایی محسوب می شوند اما سایر گیاهان در غلظت های بالا برای گیاهان سمیت ایجاد خواهند کرد.

خاک علاوه بر اینکه تامین کننده مواد غذایی محسوب می شود دارای خاصیت تصفیه کنندگی نیز می باشد و این خاصیت خاک در اثر خواص فیزیکی، زیستی و شیمیایی آن ها حاصل خواهد شد. با این وجود یکی از انواع مهم آلودگی های محیط زیست علاوه بر آلودگی هوا، آلودگی خاک است زیرا هر گونه تغییر در ویژگی های اجزای تشکیل دهنده خاک به طوری که استفاده از آن ناممکن شود آلودگی خاک نامیده خواهد شد.

توجه داشته باشید که بسیاری از آلودگی های ایجاد شده در ساختار خاک ناشی از تخلیه یا نشت مواد آلی است زیرا مدت ها است که مواد نفتی و مشتقات آن در اثر حمل و نقل یا ذخیره سازی باعث آلودگی خاک می شود و این در حالی است که هر قدر مواد نفتی به عمق بیشتری از خاک نفوذ پیدا کند رفع آلودگی آن مشکل تر و هزینه آن چندین برابر خواهد بود.

هدف از انجام این تحقیق شناخت انواع آلاینده های خاک مانند فلزات سنگین، مواد نفتی، آفت کش ها و آلاینده های صنعتی و نیز روش های حذف آن ها از محیط خاک خواهد بود. در واقع آلودگی خاک به فلزات سنگین از مهم ترین موضوعات و مباحث چالش برانگیز در جهان امروزی محسوب می شود که نباید بی توجه از آن عبور کرد زیرا عناصر طبیعی به خودی خود در خاک وجود دارند و غلظت طبیعی آن ها در خاک بسته به عوامل زمین شناسی و جغرافیایی خواهد بود.

بشر امروزه با فعالیت های صنعتی بی رویه و بدون رعایت اصول محیط زیستی باعث آلودگی محیط زیست شده و در مقابل لزوم پاکسازی زمین از این آلودگی ها به منظور بهره برداری پایدار و طولانی مدت از محیط ضروری خواهد بود. بهتر است بدانید که پاکسازی محیط با روشهای مهندسی رایج بسیار پر هزینه و قابل اجرا در سطح کوچک می باشد و بدین علت لزوم به کارگیری روش پالایشی مناسب خواهد بود.

علل آلودگی خاک:

معمولا آلودگی خاک می تواند در اثر عواملی مختلفی ایجاد شود که در ادامه برخی از آن ها را شرح داده ایم:

• نشت روغن
• میکروپلاستیک
• خوردگی مخازن ذخیره سازی زیرزمینی مانند لوله کشی مورد استفاده برای انتقال مطالب
• مواد شیمیایی زراعی، سموم دفع آفات، علف کش ها و کودها
• استخراج معدن و فعالیت سایر صنایع سنگین امکان دارد در حین انجام فعالیت ها نشتی ایجاد شود.
• کشاورزی زیاد
• باران اسیدی

• پتروشیمی ها
• بقایای جاده
• سوانح صنعتی
• دفع کردن مواد زائد
• تخلیه آب های سطحی آلوده به خاک
• مهمات، عوامل جنگی و عوامل شیمیایی
• همچنین متداول ترین مواد شیمیایی درگیر هیدروکربن های نفتی، حلال ها، سموم دفع آفات، فلزات سنگین و سرب هستند.

راهکارهای پاکسازی خاک آلوده:

برخی از روش هایی که در پاکسازی خاک آلوده کاربرد رایج تری داشته و توسط کارشناسان شرکت آبنیه پایدار سبز تجریه گردیده است را در ادامه بیان کرده ایم:

خاکشویی:

این روش در دسته روشهای فیزیکی قرار دارد و اساس عملکرد آن تزریق حلال های شیمیایی به داخل شبکه خاک و خروج آلاینده از فاز حاکی به فاز آبی می باشد. همچنین در روش اجرا در محل در دو طرف پلوم آلودگی ۲ گمانه حفر گردیده که از یکی از آن ها ماده شوینده وارد و از دیگری پساب آلوده خارج خواهد شد. قابل ذکر است که پساب خروجی در مرحله بعد در سطح زمین مورد تصفیه قرار خواهد گرفت.

زیست پالایی:

به طور کلی اصلاح بیولوژیکی یک تکنولوژی تصفیه است که از فعالیت بیولوژیکی موجودات زنده برای کاهش غلظت یا سم زدایی از آلاینده ها استفاده می کند. عموما در این فرآیند میکروارگانیزم عمل تجزیه یا تغییر شکل ترکیبات شیمیایی در محیط را انجام می دهند. این نوع اصلاح زیستی به روش های متععدی انجام می گیرد که از آن ها می توان به استفاده ار کرم های خاکی، کشت گیاه و کمپوستینگ اشاره کرد. به صراحت می توان گفت که هزینه این روش از سایر روش ها کمتر است اما در مقابل مدت زمان اجرای پاکسازی طولانی تر خواهد بود.

جاذب های نفتی:

توجه داشته باشید که بوم ها و جاذبه های نفتی صفحاتی هستند که به صورت فیزیکی نفت را جذب می کنند و این صفحات یا پدها روغن و نفت دوست بود و آبگریز می باشند. به همین خاطر در مواقعی که حوادث ریزش و پاشش نفت اتفاق می افتد مانند واژگون یا غرق شدن نفتکش ها یا تانکر های حمل سوخت می تواند در خشکی و دریا از این صفحات استفاده کرد.

این صفحات و بوم ها حتی اگر در داخل دریا یا مخزن آب انداخته شوند صرفا تا ۱۷ برابر وزن خود نفت را جذب کرده و روی آب می ایستند و آب را درون خود جذب نمی کنند. پس از انجام عملیات پاکسازی خاک و آب می توان این صفحات را جمع آوری نموده و نفت آن را در جای مناسب تخلیه نمایید.

معرف فنتون:

به صراحت می توان گفت که اساس عملکرد روش فنتون برای رفع آلودگی خاک استفاده از پراکسید هیدروژن و نمک های II و III ظرفیتی خواهد بود. این روش از دسته روش های شیمیایی محسوب شده و بازدهی بالاترین نسبت به سایر روش ها به ویژه برای حذف هیدروکربن های چند حلقه ای سنگین را دارد و در این روش نمک های آهن عملا نقش کاتالیزور را برای تولید یون هیدروکسیل ایفا می کنند. بسیاری از یون های هیدروکسیل با حمله به آلاینده های سنگین آن ها را تجزیه کرده و بی خطر خواهند بود.

در پایان ضمن بهره مندی از اطلاعات ارائه شده از رفع آلودگی خاک در این مقاله، در صورت تمایل به مطالعه مطالبی در رابطه با نحوه از بین بردن آفات خاک گلدان و دفع آفات گیاهان آپارتمانی می توانید کلیک نمایید.

منبع : آرگا