پرورش گل یاس زرد و چند روش تکثیر این گیاه

به طور کلی یاس زرد از دسته درختچه های زیبا شناخته خواهد شد که اغلب گل هایی خوشبو و با رنگی زرد لیمویی و درخشان تولید می کند. در واقع گل یاس زرد به خاطر اصول کشت و پرورش بسیار راحتی که دارد امروزه مورد توجه بسیاری از علاقه مندان به گل و گیاه قرار گرفته است.

آشنایی با نحوه پرورش گل یاس زرد

بهتر است بدانید که یاس زرد در واقع از دسته گیاهان بومی شرق آسیا محسوب می شود که امروزه با نام علمی Forsythia نیز شناخته می شود این گیاه دارای پوستی قهوه ای رنگ و تمایل به طوسی است که اغلب ارتفاعی بین ۱ تا ۳ متر دارد و البته اگر در شرایط ایده آل قرار بگیرد تا ارتفاع ۶ متر نیز به راحتی رشد خواهد کرد.

با وجود اینکه اغلب گیاهان گلدار در روز های پایانی فصل زمستان شروع به جوانه می کنند اما یاس زرد از دسته معدود گیاهانی است که پیش از رویش برگ ها، گلدهی اش را آغاز می کند. این ویژگی مثبت باعث خاص بودن گیاه شده و به همین خاطر آن را از تمامی درختچه ها متمایز می کند.

برگ ها و ساقه یاس زرد معمولا در طول فصل پاییز به ارغوانی تغییر رنگ می دهند و جلوه ای بسیار زیبا به محیط باغچه می بخشند. یاس زرد را می توان یک گیاه بسیار خوشبو و زیبا دانست که امروزه در رنگ های مختلفی از جمله زرد، بنفش و سفید پرورش داده می شود. امروزه به دلیل آپارتمانی شدن خانه ها نبود حیاط بیشتر افراد علاقه مند هستند تا بتوانند بوته یاس را در محیط آپارتمان شان نگهداری کنند.

دستورالعمل و روش های کاشت گیاه

توجه داشته باشید که درختچه یاس زرد معمولا از طریق سه روش قلمه زدن، خواباندن شاخه های پایینی و همچنین ازدیاد از طریق پاجوش انجام می شود که در ادامه مراحل هر کدام را به صورت کامل شرح داده ایم.

• خواباندن شاخه:

در واقع برای تکثیر یاس زرد از طرق خواباندن، شاخه های یک تا دو ساله گیاه که سالم و قوی هستند و در پایین ترین بخش بوته قرار گرفته اند بهترین انتخاب خواهند بود. دقت داشته باشید که شاه انتخابی تان حداقل دو یا سه جوانه داشته باشد.

پس از انتخاب شاخه بایستی گلدانی را برای کشت آماده کنید. به این صورت که در ابتدا گلدان را با ماسه نرم پر کرده و قسمت میانی شاخه را درون گلدان بکارید. پیشنهاد می شود که پیش از کشت شاخه درون گلدان با استفاده از چاقویی تیز و ضد عفونی شده بخشی از ساقه را که قرار است درون ماسه کشت شود خراش دهید تا فرآیند ریشه زایی سریع تر انجام گیرد.

پس از پایان کشت نیز بهتر است گلان حاوی شاخه ها را به صورت کامل آبیاری نمایید و در طول زمان جوانه زنی محیط را از لحاظ نور، دما و آبیاری در حالت نرمال قرار دهید. معمولا پس از گذشت یک تا دو ماه شاخه ها ریشه می دهند و می توانید آن ها را درون بستر اصلی بکارید.

• قلمه زدن ساقه:

همچنین یکی دیگر از ساده ترین روش های تکثیر یاس زرد، قلمه زدن آن خواهد بود که بهترین زمان برای انجام این کار اواخر فصل تابستان و پیش از باز شدن جوانه ها است. توصیه می شود تعدادی از شاخه های ضخیم گیاه را انتخاب کنید و هر شاخه را توسط قیچی باغبانی یا چاقویی تیز به چندین قطعه با طول ۱۰ تا ۲۰ سانتی متر برش دهید.

دقت داشته باشید که در روند برش حتما انتهای آن ها به صورت اریب باشد. همچنین لازم است که هر قلمه دارای سه تا چهار جوانه و یک یا دو برگ باشد. در صورتی که تعداد برگ ها بیشتر بود بایستی برگ های اضافی را جدا نمایید تا انرژی گیاه صرف ریشه زایی شود.

همچنین برای افزایش سرعت ریشه زایی قلمه ها نیز می توانید پیش از کشت آن ها را درون هورمون ریشه زایی قرار دهید. پس از کشت قلمه ها درون گلدان می توانید گلدان را در محیطی سایه و با نور غیر مستقیم و همچنین دما و رطوبت مناسب قرار دهید و روزانه آن را آبیاری نمایید.

در اغلب موارد دو ماه طول خواهد کشید تا قلمه ها ریشه دار شوند. پس از گذشت این مدت می توانید آن ها را به گلدان اصلی انتقال دهید.

• پاجوش:

بهتر است بدانید که گل یاس زرد سیستم ریشه بندی قوی و گسترده ای دارد و همچنین به خاطر بالا بودن حجم زیاد ریشه هایش تعدادی زیادی پاجوش تولید خواهد کرد. به همین خاطر جدا کردن و کاشت پاجوش ها در طول فصل بهار یکی دیگر از روش های کاشت یاس زرد خواهد بود.

شرایط مورد نیاز برای نگهداری از یاس زرد

همانطور که می دانید تمامی گیاهان برای اینکه بتوانند روند رشد خود را به خوبی طی کنند نیاز به شرایطی خواهند داشت که شما بایستی آن را فراهم نمایید. به همین منظور در ادامه مهم ترین شرایط برای پرورش و نگهداری گل یاس زرد را شرح داده ایم.

• آبیاری منظم:

دقت داشته باشید که دفعات آبیاری این گیاه بسته به درجه حرارت محیط کشت فرق می کند به گونه ای که در صورت بالا بودن دما بایستی به صورت روزانه گیاهتان را آبیاری نمایید. البته از این نکته غافل نشوید که آبیاری بیش از می تواند موجب پوسیدگی ریشه گیاه یاس زرد شود.

• نور و دمای کافی:

به صراحت می توان گفت که گل یاس زرد یک گیاه آفتاب دوست بوده و برای رشد نیاز به نور کافی خورشید دارد. بنابراین بهتر است گلدان را تان در پرنور ترین محیط آپارتمان قرار دهید که معمولا بالکن شمالی بهترین مکان برای نگهداری آن خواهد بود.

این نکته را به خاطر داشته باشید که نور مستقیم خورشید موجب سوختن برگ ها و در مقابل نور کم محیط موجب دراز و علفی شدن بوته یاس و حتی عدم گلدهی خواهد شد. در مورد دمای محیط کشت نیز می توان گفت که گل یاس زرد نسبت به دمای بالا مقاومت بسیار خوبی دارد. با این حال برای گلدهی نیاز هوای خنکی داشته و در واقع هر چقدر دمای محیط خنک تر باشد طول عمر گل ها نیز بیشتر خواهد بود.

• خاک و کوددهی:

معمولا ترکیب خاک برگ، ماسه و خاک معمولی باغچه برای کاشت و پرورش گل یاس زرد بسیار مناسب است. همچنین می توانید از ماسه بادی رودخانه ای و پرلیت نیز برای بستر گیاهتان استفاده نمایید. در مورد تغذیه گیاه نیز می توان گفت که کوددهی منظم گل های یاس زرد هر دو هفته یک بار به ویژه در طول فصل گلدهی موجب رشد بهتر و پر گل تر شدن گیاهتان می شود.

به همین خاطر توصیه می کنیم که از کودهای کامل نیتروژن، فسفر و پتاس موجود در بازار استفاده نمایید و آن ها را همراه با آبیاری در اختیار گیاه قرار دهید. برای استفاده از کود بایستی نصف قاشق چایخوری از کود را با چهار لیتر آب حل کرده و سپس با آبپاش بر روی گل برگ ها بپاشید و باقی مانده را درون گلدان گیاه بریزید.

• کنترل آفات و بیماری های گیاه:

به طور کلی گال یکی از شایع ترین بیماری های یاس زرد در نظر گرفته شده که اغلب به صورت نقاط متورم بر روی ساقه ایجاد می شود. مسبب اصلی این بیماری نوعی قارچ است که در صورت مشاهده بایستی سریعا شاخه را از پایین آن برش دهید و گیاهان خیلی آلوده را از بین ببرید. در پایان از محلول قارچ کش برای گیاه استفاده کنید و تمام ابزارها را نیز ضد عفونی نمایید.

همچنین بیماری بلایت نیز یک نوع بیماری قارچی است که معمولا با سوزش سر شاخه ها شروع می شود و برای درمان بایستی سرشاخه ها را برش دهید و از قارچ کش استفاده نمایید.

توجه داشته باشید که نقاط دون دون قهوه ای و زرد رنگ بر روی برگ های یاس زرد نیز نشانه ای از وجود بیماری های قارچی است که بایستی باز هم از پایین گیاه هرس شود و برگ های آلوده را بچینید و از بین ببرید. همچنین اگر شدت درگیری بیماری زیاد است حتما گیاه آلوده را آتش بزنید.

سپس با قارچ کش های محافظتی نیز برای پیشگیری سمپاشی را انجام دهید. بهتر است گیاه تان را تقویت کنید تا مقاومتش در برابر بیماری ها زیاد شود.

فواید درمانی یاس زرد

این گیاه فواید زیادی دارد از این رو، در طب سنتی کاربرد دارد و چینی ها از برگ و میوه خشک شده آن به عنوان مسکن، ملین، مدر و قاعده آور کمک می گیرند و همچنین به منظور بهبود کرمک، ورم، بواسیر، انواع زخم ها و تومورهای بدخیم از آن استفاده می کنند و همچنین این گیاه به دلیل وجود ترکیبات خاصی به منظور از بین بردن لخته خون و جلوگیری از پیشرفت سرطان پستان موثر می باشد.

نکات مهم در مورد کاشت یاس زرد در باغچه

۱. بعد از کاشت و پرورش گل یاس زرد هر سال در اوایل بهار کود فسفر به خاک بیفزایید و دستور العمل استفاده از کود بر روی محصول درج شده را رعایت نمایید.

۲. بوته یاس زرد در خاک ماسه ای و خاک خشک به خوبی رشد می کند اما این گیاه تمایل زیادی به خاک کشاورزی با قابلیت زهکشی مناسب را دارد.

۳. به ناحیه کاشت پنج تا هفت سانتی متر کمپوست آلی بیفزایید و اگر خاک ماسه ای است قطر لایه کمپوست باید بیست و پنج سانتی متر باشد.

۴. بعد از اتمام گلدهی اقدام به هرس یاس زرد نمایید و این گیاه حداقل یک سال به رشد خود ادامه می دهد و اقدام به هرس ساقه های قدیمی تر نمایید و به منظور شکل دهی به بوته و فرم مناسب شاخه هایی را انتخاب و حفط نمایید.

۵. بعد از پرورش گل یاس زرد بلافاصله اقدام به کوددهی آن نکنید زیرا، باعث سوختن ریشه های جوان ان می شود.

منبع : آرگا