هرس درخت فندق یکی از کارهای مهم در نگهداری از این درخت است که به شکل گیری مناسب شاخه ها، بهبود نوررسانی به بخش های داخلی تاج و حفظ توان باردهی کمک می کند. هرس اصولی همچنین باعث حذف شاخه های بیمار و خشک می شود و فضای کافی برای رشد شاخه های سالم و برداشت آسان تر محصول فراهم می کند. البته باید توجه داشت که هرس شدید، به ویژه در درختان جوان، می تواند رشد درخت و زمان شروع باردهی را تحت تأثیر قرار دهد. برای آشنایی بیشتر با اصول نگهداری از درخت فندق و یادگیری روش های صحیح مراقبت از آن، ادامه مقاله را بخوانید و با نکات مهمی آشنا شوید که به حفظ سلامت درخت و بهبود باردهی آن کمک می کنند.
بهترین زمان برای هرس درخت فندق
بهرین زمان برای هرس درخت فندق معمولا اواخر زمستان، پیش از شروع رشد جوانه ها است. در این دوره درخت در مرحله خواب قرار دارد و می توان شاخه های اضافی را با آسیب کمتری به رشد طبیعی آن حذف کرد. با این حال، زمان دقیق هرس به شرایط آب و هوایی منطقه و وضعیت درخت بستگی دارد. هرس سبک در بهار یا تابستان نیز برای حذف پاجوش ها و شاخه های مزاحم امکان پذیر است؛ اما هرس سنگین در این فصل ها توصیه نمی شود. همچنین بهتر است در مناطق مرطوب، از هرس در اواخر پاییز و زمانی که زخم های ناشی از برش فرصت خشک شدن و ترمیم ندارند، خودداری شود.
روش صحیح هرس کردن درخت فندق
برای هرس درخت فندق موارد زیر را انجام دهید:
- ابتدا باید شاخه هایی را شناسایی کرد که مانع رشد مناسب درخت می شوند یا فضای داخلی تاج را بیش از حد شلوغ می کنند. هدف این است که ضمن حفظ شاخه های اصلی و بارده، شرایط مناسبی برای گردش هوا و رسیده نور به بخش های مختل درخت فراهم شود.
- شاخه های خشک، شکسته و بیمار را حذف کنید تا از گسترش احتمالی آفات و بیماری ها جلوگیری شود. شاخه هایی را که به سمت داخل تاج رشد کرده اند یا روی یکدیگر قرار گیرند، به صورت اصولی هرس کنید تا نور و جریان هوا بهتر به قسمت های داخلی درخت برسد. بررسی منظم شاخه ها برای شناسایی نشانه های بیماری و آفات درخت فندق نیز اهمیت دارد؛ زیرا حذف به موقع قسمت های آسیب دیده می تواند به حفظ سلامت درخت کمک کند.
- پاجوش هایی را که از پای درخت یا اطراف تنها رشد می کنند، در صورت نیاز حذف کنید؛ زیرا رشد بیش از حد آن ها می تواند باعث شلوغ شدن درخت و رقابت بر سر آب و مواد غذایی شود.
- شاخه های بسیار نزدیک به زمین یا شاخه هایی را که در مسیر برداشت محصول و رفت و آمد تجهیزات قرار دارند، در صورت لزوم کوتاه یا حذف کنید.
- از قطع بی دلیل شاخه های اصلی و سالم خودداری کنید؛ زیرا این شاخه ها در حفظ ساختار درخت و تولید شاخه های بارده نقش دارند. اگر درخت با وجود رشد مناسب، محصول کمی تولید می کند بهتر است پیش ار هرس بیشتر، عوامل احتمالی بار ندادن درخت فندق را بررسی کنید. هرس نامناسب ممکن است وضعیت باردهی را بدتر کند.
- هنگام برش شاخه ها، محل اتصال آن ها به شاخه اصلی یا تنه را در نظر بگیرید. برش باید نزدیک به محل اتصال انجام شود، اما نباید به بافت برجسته پایه شاخه آسیب بزند یا بخشی از شاخه را به شکل کنده باقی بگذارد. از آنجا که چوب فندق به پوسیدگی ناشی از قارچ ها حساس است، ایجاد زخم های بزرگ و غیر ضروری می تواند احتمال آسیب به درخت را افزایش دهد.
هرس کردن درخت فندق جوان
در سال های ابتدایی رشد، هدف اصلی از هرس فندق، ایجاد ساختاری متعادل و مستحکم است. هرس بیش از اندازه در این مرحله می تواند رشد رویشی را افزایش دهد و شروع باردهی را به تأخیر بیندازد؛ بنابراین بهتر است شاخه ها با دقت انتخاب شوند و از حذف قسمت های سالم و ضروری خودداری شود. در صورت انتخاب فرم تک تنه، می توان پس از استقرار نهال، شاخه های مناسب را برای تشکیل اسکلت اصلی درخت نگه داشت. معمولا انتخاب سه تا پنج شاخه اصلی با فاصله مناسب از یکیدگر و جهت رشد متعادل، به ایجاد ساختاری مناسب کمک می کند. شاخه هایی که بیش از حد به هم نزدیک هستند یا با شاخه های اصلی رقابت می کنند، باید به تدریج حذف شوند.
در این مرحله، تأمین مواد غذایی مورد نیاز درخت نیز اهمیت دارد. استفاده از کود برای درخت فندق باید متناسب با سن درخت، وضعیت خاک و نیازهای تغذیه ای آن باشد. مصرف بی رویه کود، به ویژه کودهای نیتروژنی، می تواند رشد شاخه ها و برگ ها را افزایش دهد و تعادل بین رشد رویشی و باردهی را بر هم بزند.
هرس کردن درخت فندق بالغ
درختان فندق بالغ برای حفظ رشد مناسب و باردهی مطلوب به هرس نگهداری نیاز دارند. با افزایش سن، ممکن است شاخه های داخلی متراکم شوند و نور کافی به قسمت های پایین و مرکزی تاج نرسد. در چنین شرایطی، تنک کردن تاج و حذف تدریجی شاخه های نامناسب اهمیت بیشتری پیدا می کند. در هرس درختان بالغ، بهتر است شاخه های ضعیف و کم بارده، شاخه های متقاطع و قسمت هایی که مانع نوررسانی هستند با اولویت بررسی شوند. همچنین می توان برای کنترل ارتفاع درخت، برخی شاخه های بلند را به شکل اصولی کوتاه کرد. با این حال، حذف حجم زیادی از تاج در یک نوبت توصیه نمی شود؛ بهتر است هرس سنگین در چند مرحله انجام شود تا درخت فرصت کافی برای بازیابی و تولید رشد جدید داشته باشد.
نکات مهم برای هرس اصولی درخت فندق
رعایت چند نکته ساده می تواند از آسیب های ناشی از هرس جلوگیری کرده و به حفظ سلامت درخت کمک کند.
- از قیچی تیز و تمیز استفاده کنید تا برش ها صاف و کم آسیب باشند.
- شاخه های اضافی را در زمان مناسب حذف کنید و اجازه ندهید برای چند سال روی هم انباشته شوند؛ زیرا حذف شاخه های ضخیم تر معمولا زخم بزرگ تری ایجاد می کند.
- از هرس شدید و هم زمان تعداد زیادی از شاخه های سالم خودداری کنید؛ زیرا این کار ممکن است رشد طبیعی و باردهی درخت را مختل کند.
- پس از هرس، شاخه های بیمار و آلوده را از باغ خارج کنید تا احتمال باقی ماندن منابع آلودگی کاهش یابد.
- پیش از استفاده از مواد پوشانده زخم، به دستورالعمل معتبر باغبانی و شرایط منطقه توجه کنید، زیرا استفاده از این مواد برای همه برش ها ضروری نیست.
منبع : آرگا
