بوقلمون ها به دلیل سرعت رشد، حساسیت به شرایط محیطی و نیاز به مدیریت دقیق، مستعد ابتلا به بیماری های متعددی هستند. در بوقلمون ها، معمولا بیماری از طریق عوامل خارجی، محیطی یا آلودگی متقابل به پرندگان دیگر انتقال داده می شود. به همین دلیل شناخت دقیق بیماری های رایج بوقلمون و روش های کنترل برای کاهش تلفات و حفظ سلامت آن ها ضروری است. در ادامه این مطلب به بررسی بیماری های رایج بوقلمون خواهیم پرداخت.
بررسی بیماری های رایج بوقلمون
بوقلمون ها معمولا به بیماری های متفاوتی مبتلا می شوند. برخی از این بیماری ها نادر و کمیاب هستند و به ندرت پیش می آید که یک پرنده به آن مبتلا شود. اما بیماری هایی نیز وجود دارند که سالانه تعداد زیادی از بوقلمون ها را درگیر می کند. در ادامه بیماری های رایج بوقلمون ها را بررسی می کنیم.
بیماری نیوکاسل
این بیماری ویروسی کاملا مسری است و بوقلمون ها را به سرعت درگیر می کند. انتقال از طریق ترشحات تنفسی، مدفوع و تجهیزات آلوده صورت می گیرد. نشانه های این بیماری شامل ترشحات تنفسی، صدای خس خس، سرفه، فلج جزئی، پیچش گردن، کاهش مصرف خوراک، افت شدید تخم گذاری و مرگ ناگهانی است. این بیماری درمان مشخصی ندارد و تنها لازم است مدیریت پیشگیرانه با واکسیناسیون منظم، ضد عفونی محیط، کنترل ورود و خروج و جداسازی پرندگان بیمار انجام شود.
بیماری سانمونلوز
این بیماری قابلیت انتقال به انسان را دارد. بنابراین در گله پرورشی بوقلمون ها باید از لباس مخصوص، ماسک، دستکش و چکمه استفاده کنید تا از ابتلا به این بیماری و دیگر بیماری های ناشناخته در امان باشید. در صورتی که به طور خودسرانه اقدام به مداوای بوقلمون ها با استفاده از آنتی بیوتیک ها کنید، ممکن است باکتری ها مقاوم شوند و حتی این نکته را به خاطر داشته باشید که امکان انتقال بیماری حتی از طریق لاشه نیز امکان پذیر است. از نشانه های این بیماری می توان به کاهش اشتها، کز کردن، اسهال سفید چسبناک، تجمع جوجه ها در اطراف لامپ مادر مصنوعی و یا دیگر وسایل گرمایشی اشاره کرد. جوجه ها معمولا چند روز پس از تولد به این بیماری مبتلا می شوند و اگر گله مادر به بیماری سانمونلوز مبتلا شده باشند می تواند آن را از طریق تخم به جوجه ها نیز منتقل کند.
برای پیشگیری از مبتلا شدن به این بیماری باید تخم های نطفه دار را از گله های سالم و عاری از هر نوع بیماری تهیه کنید. توجه داشته باشید برای درمان از آنتی بیوتیک مناسب طبق آزمایش حساسیت استفاده شود. پیشگیری با ضد عفونی کامل دستگاه جوجه کشی، رعایت بهداشت، کنترل جوندگان و مصرف خوراک معتبر انجام می شود.
بیماری آنفولانزا
این بیماری ویروسی می تواند تلفات زیادی داشته باشد. علائم آن شامل بی حالی، کاهش مصرف خوراک، ترشحات بینی، کبودی تاج و ساق پا، تنگی نفس، خونریزی های زیرپوستی و افت ناگهانی تخم گذاری است. اگر این بیماری شدیدتر شود بهترین راه درمان آنفولانزا، حذف گله، قرنطینه کامل و ضد عفونی گسترده است.
مارک
اگر چشم ها، سر، صورت و بدن بوقلمون دچار تومور و غده های متعدد شود. لازم است بدانید آن بوقلمون دچار بیماری مارک شده است. این بیماری موجب کوری چشم پرنده، ضعف، عدم تعادل در راه رفتن، مشکلات تنفسی و افسردگی می شود. بیماری مارک در بوقلمون ها با واکسن قابل درمان است.
آبله مرغان
آبله مرغان در بوقلمون ها یک عفونت ویروسی است که سبب ایجاد ضایعات و دلمه در آن ها می شود. دلمه در بخش های بدون پر مثل شانه های جوجه یا در بوقلمون ها، سر و گردن ظاهر می شود. در شکل دیگری از این نوع بیماری ممکن است آبله روی گلو، دهان و دیگر غشاهای مخاطی ظاهر شود و بر توانایی غذا خوردن نیز اثر بگذارد. واکسیناسیون آبله مرغان باعث جلوگیری از بروز این بیماری شایع در بوقلمون ها می شود. البته انجام واکسیناسیون به طور منظم ضروری نیست. از آنجایی که آبله مرغان به آرامی گسترش پیدا می کند، معمولا از واکسن ها برای پیشگیری از عفونت مداوم در گله استفاده می شود.
سینوزیت بوقلمون
علائم سینوزیت در بوقلمون ها شامل تورم سینوس های صورت، ترشحات چشم و بینی، خس خس و حتی کاهش رشد می شود. این بیماری در سالن های با تهویه ضعیف و گله های پر جمعیت شایع تر است. آنتی بیوتیک ها در مراحل اولیه مؤثر هستند و با پیشگیری یا تهویه واکسیناسیون و کنترل گرد و غبار نیز قابل انجام است.
بیماری تاج آبی
بیماری تاج آبی که به عنوان تب لجن نیز شناخته می شود، یکی از بیماری های سخت و مهم در بوقلمون هاست که هر چند عامل اصلی آن دقیق مشخص نشده، اما با نشانه های مشخص و تلفات قابل توجهی همراه است. این بیماری در همه سنین در بوقلمون ها قابل مشاهده است، اما می توان گفت جوجه های سه تا چهار روزه بیشتر در معرض خطر و تلفات هستند. بیماری تاج آبی در فصل تابستان و به خصوص در اواخر بهار بیشتر شیوع پیدا می کند و به دلیل ضعیف شدن جوجه ها و افزایش تلفات، به پرورش دهندگان خسارات زیادی وارد می کند.
نشانه های این بیماری نیز شامل ضعف عمومی، کاهش شدید وزن و تلفات بالا در جوجه های جوان است. بیماری تاج آبی از طریق آب و غذای آلوده به مدفوع و فضولات بوقلمون های بیمار انتقال پیدا می کند. آلودگی آب و خوراک و ورود عوامل بیماری زا به محیط پرورش جزو مهم ترین عوامل گسترش بیماری به شمار می آیند.
مسمومیت
یکی از مشکلات پرندگان مرتع، گیاهان سمی است که در اختیار آن ها قرار دارد. به عنوان مثال، علف شیر می تواند باعث مرگ بوقلمون ها شود. تحقیقات مختلف نشان می دهد که مصرف تنها ۱ درصد از وزن بدن پرنده از علف شیر موجب مرگ کمتر از ۵ ساعت می شود. به خاطر داشته باشید علائم مسمومیت غذایی با علف شیر و دیگر گونه های گیاهی شامل اسپاسم و تشنج خفیف تا شدید بسته به دوز می شود، اما می توان گفت تا حد قابل توجهی موجب مرگ خواهد شد. پیش از پرورش پرندگان در مراتع، به گیاهان سمی آن منطقه توجه کنید و اطمینان حاصل کنید که مرتع را در طول سال تحت نظر داشته باشید. هر گونه سمی را که پیدا کردید حتما قطع و از بین ببرید.
اسهال خونی
بیماری کوکسیدیوز که به نام اسهال خونی نیز شناخته می شود، جزو بیماری های شایع در جوجه بوقلمون ها است و معمولا شیوع آن بیشتر در سنین ۲ تا ۱۰ هفتگی است. این بیماری در هر محیطی که پرورش طیور انجام می شود، ممکن است رخ دهد. اگر شرایط بهداشتی در فضا رعایت نشود امکان گسترش آن افزایش پیدا می کند. نشانه های کوکسیدیوز در بوقلمون ها شامل نرمی استخوان، کاهش یا توقف رشد، ضعف ماهیچه ها، رنگ پریدگی، کم خونی، سستی شدید و ضعف عمومی است. معمولا اسهال خونی در بوقلمون ها از طریق مصرف خوراک و آب آلوده به انگل های کوکسیدیا منتقل می شود. محیط کثیف، بستر آلوده و انتقال انگل توسط افراد، پرندگان و دیگر حیوانات از عوامل گسترش این بیماری به شمار می آیند. عامل بیماری به سادگی از یک فضای آلوده به مکانی که قبلا تمیز بوده منتقل شده و در صورت عدم رعایت بهداشت، سریع در بین گله شیوع پیدا می کند.
بعد از هر مرحله جوجه کشی، ضد عفونی کردن کامل لانه و بستر جزو مراحل ضروری به شمار می رود. بستر باید همیشه خشک و تمیز نگه داشته شود تا انگل ها نتوانند در آن مکان رشد کنند. در دوران بیماری نیز، خوراک جوجه ها لازم است به شکل دان های خشک باشد. غذای آبکی و خمیری به دلیل رطوبت بالا، به هیچ عنوان مناسب جوجه های بیمار نیست و حتی ممکن است باعث رشد میکروب ها شده و این بیماری را تشدید کند.
منبع : آرگا
