اسهال در نوزادان بسیار شایع است. ممکن است علت آن به ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن و بازی کردن در مکان های عمومی مربوط شود. اسهال یکی از راه های بدن برای از بین بردن بردن میکروب ها است و معمولا تا چند روز نیز ادامه دارد. اغلب اسهال با استفراغ، تهوع و کمبود آب همراه است. توجه داشته باشید برای درمان اسهال در این گروه سنی راهکارهای زیادی وجود دارد. در ادامه مطلب به روش های درمان خانگی اسهال نوزادان اشاره خواهیم کرد.
اسهال نوزادان
اسهال نوزادان ممکن است خفیف یا حاد باشد و چنانچه این عارضه سریع درمان نشود، خطرناک است. در این شرایط کودک علاوه بر حرکات غیر عادی روده ممکن است درد شکم، قولنج، تب و کاهش اشتها را نیز تجربه کند. گاهی اوقات ممکن است مخاط یا خون در مدفوع او دیده شود. اسهال زرد در نوزادان یک مشکل شایع بوده که نشانه عفونت معده است. سیستم ایمنی نوزادان همواره در حال رشد است، به همین خاطر بدن قادر به مقابله با عفونت نخواهد بود. مدفوع شل به رنگ زرد روشن در نوزادان بسیار رایج است.
توجه داشته باشید اگر نوزاد شما درگیر اسهال شده است، ممکن است رنگ مدفوع او با سایر نوزادان متفاوت باشد. مدفوع سبز برای نوزادانی است که تغذیه آن ها فقط از شیر مادر است. کمبود غذا نیز موجب سبز شدن رنگ مدفوع در کودکان نوپا می شود.
علائم اسهال نوزادان چیست؟
نوزادان در حالت طبیعی مدفوع رقیقی دارند و احتمال دارد که در روز ۶ تا ۸ بار دفع داشته باشند. به همین خاطر نباید سریع نگران شوید و یا تکرر مدفوع و شل بودن آن را نشانه اسهال بدانید. در صورتی که مدفوع آبکی نوزاد افزایش یافته و با تب همراه باشد، می تواند نشانه ای از اسهال نوزادان باشد. برخی از نشانه های اسهال نوزادان به شرح زیر است:
- تب و لرز
- کمبود آب بدن
- بد خلقی
- حالت تهوع و استفراغ
- داشتن احساس دفع سریع
- خشکی دهان
- خواب آلودگی
- درد در ناحیه شکم و داشتن دل پیچه
دلایل اسهال نوزادان چیست؟
عوامل زیادی هستند که موجب تشدید اسهال نوزادان می شوند. عوامل فیزیکی، درونی، مصرف مواد غذایی و عوامل بیرونی از مهم ترین دلایل بروز اسهال در نوزادان به شمار می روند. از دیگر علل رایج اسهال نوزادان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- اسهال به دلیل درآوردن دندان
- آلرژی و حساسیت غذایی نوزادان
- انواع مسمومیت های غذایی
- مصرف بیش از اندازه میوه و آبمیوه
- تغییرات تغذیه ای مانند مصرف مستقیم توسط خود نوزاد یا تغذیه از شیر مادر
- اسهال نوزدان با مصرف آنتی بیوتیک
آشنایی با انواع اسهال نوزادان
بهتر است بدانید انواع اسهال نوزادان، بسته به اینکه چه مدت طول می کشد تا بهبود پیدا کند، به دو دسته تقسیم بندی می شود:
- اسهال کوتاه مدت یا حاد: این نوع اسهال تقریبا سه روز طول می کشد تا درمان شود. اسهال حاد نوزادان، اغلب اوقات در اثر عفونت های باکتریایی و ویروسی رخ می دهد. به همین دلیل برای درمان آن احتیاجی به داروهای شیمیایی و پیشرفته نیست. به عنوان مثال زمانی که والدین سعی می کنند نوزاد خود را از شیر بگیرند، نوزاد دچار اسهال می شود. این اسهال کوتاه مدت است و اغلب اوقات خیلی سریع برطرف می شود. اسهال نوزاد با شروع غذای کمکی نیز به همین شکل است.
- اسهال بلندمدت یا مزمن: معمولا اسهال بلندمدت بیشتر از سه روز طول می کشد. در صورتی که علت ابتلای نوزاد به اسهال، مواردی مثل سندرم روده تحریک پذیر باشد، دوره بهبود اسهال بیش از چند هفته طول خواهد کشید. این نوع از اسهال می تواند در اثر مشکلات جدی تر روده از قبیل بیماری های التهابی روده مانند بیماری کرون، کولیت اولسراتیو یا بیماری سلیاک رخ دهند. به همین دلیل ممکن است نوزاد به درمان دارویی و پزشکی نیاز داشته باشد.
روش های درمان خانگی اسهال نوزادان
اسهال نوزادان از مدفوع طبیعی آبکی و شل تر است. علاوه بر این احتمال دارد بیشتر از حد معمول رخ دهد. اگر نوزاد شما درگیر درد شدید شکم و بی حالی شده باشد، یا در مدفوع او خون مشاهده شود، سریعا با پزشک تماس بگیرید. در ادامه به راه های درمان خانگی اسهال نوزادان اشاره خواهیم کرد:
۱. تخم شنبلیله
تخم شنبلیله دارای مقدار فراوانی موسیلاژ است که برای درمان اسهال گزینه مناسبی محسوب می شود. این ماده حجم مدفوع را افزایش می دهد. به همین خاطر تا حد زیادی باعث بهبود اسهال می شود. بهتر است برای درمان خانگی اسهال نوزادان یک قاشق غذاخوری ماست را با یک قاشق چای خوری تخم شنبلیله ترکیب کنید و آن را به نوزاد خود بدهید. نکته مهمی که باید به یاد داشته باشید این است که اگر نوزاد شما درگیر اسهال مزمن یا حاد است این روش پیشنهاد نمی شود.
۲. موز
موز حاوی مقادیر فراوانی مواد مغذی ضروری است. به همین خاطر یک غذای کامل برای نوزادان محسوب می شود. پتاسیم موجود در موز برای عضلات بسیار مفید است و موجب تنظیم شدن شیمی خون نوزاد می شود. این میوه خوش طعم سرشار از آهن، کلسیم، منیزیم، آهن، ویتامین ث و ویتامین آ است. علاوه بر این موز شیرینی طبیعی دارد، به همین دلیل نوزادان طعم آن را دوست دارند. موز انرژی زیادی به بدن می بخشد و برای رشد نوزادان هم به شدت پیشنهاد می شود. توجه داشته باشید موز نرسیده موجب یبوست می شود. به همین خاطر از مصرف آن اجتناب کنید. بهتر است در زمان بهبودی اسهال، به نوزاد خود موز بدهید؛ چرا که این کار جای الکترولیت از دست رفته را می گیرد.
۳. آب هویج
در طول دوره اسهال، یکی از منابع عالی برای تأمین انرژی، مصرف هویج است. برای این کار هویج را بخار پز کنید. سپس از آن پوره درست کنید. این پوره را دو بار در روز به نوزاد خود بدهید. اگر نوزاد شما یک ساله است نیازی به پوره کردن هویج نیست.
۴. هیدراته نگه داشتن بدن نوزاد
کم آبی نوزادان یکی از مهم ترین عوارض اسهال محسوب می شود. بهتر است برای پیشگیری از این موضوع مایعات بسیار سبک به نوزاد خود بدهید. نوشیدنی هایی مانند آب انگور سفید و آب گوشت رقیق ممکن است برای کودک شما مناسب باشد. این نکته را به یاد داشته باشید اگر نوزاد شما در سنی است که از شیر مادر تغذیه می کند، باید به طور مرتب به او شیر بدهید. برای جلوگیری از کاهش الکترولیت بدن نوزاد، می توانید نوشیدنی الکترولیتی به نوزاد بدهید. یادتان باشد به هیچ عنوان نوشیدنی های شیرین به نوزاد ندهید، چرا که اسهال او بدتر خواهد شد.
۵. نعناع، لیمو و عسل
برگ نعناع خاصیت ضد باکتریایی دارد. مصرف آب نعناع در زمان اسهال برای درمان آن مفید است. علاوه بر این برگ نعناع به تقویت سیستم گوارشی بدن نیز کمک می کند. برای انجام این روش درمانی، بهتر است از برگ تازه نعناع یک قاشق چای خوری آب بگیرید. سپس چند قطره آب لیمو و یک قاشق عسل به آن اضافه کنید. این آب را دو یا سه بار در روز به فرزند خود بدهید تا ناراحتی معده اش درمان شود.
۶. افزایش مصرف فیبر و چربی
اسهال نوزادان یک نوع اسهال مزمن به شمار می رود. برای پیشگیری از این موضوع بهتر است فیبر و چربی را در رژیم غذایی نوزاد خود قرار دهید. برای این منظور می توانید سبزیجات، لوبیا، نان کامل و غلات را برای کودک خود تهیه کنید.
۷. جوز هندی
جوز هندی یک درمان خانگی شناخته شده برای اسهال نوزادان است. بهتر است به دو روش به کودکتان جوز هندی بدهید.
- پس از اینکه جوز هندی را در آب له کردید خمیری از آن خارج می شود که آن را باید به نوزاد خود بدهید تا میل کند.
- یک راه دیگر این است که سیب را ببرید و آن را در آب بجوشانید تا کاملا نرم شود. یک قاشق چای خوری شکر و مقداری جوز هندی را به آن اضافه کنید. در نهایت کودک خود را با این ترکیب تغذیه کنید.
۸. سرکه سیب
سرکه سیب خوارص ضد باکتریایی دارد، به همین خاطر برای درمان خانگی اسهال نوزادان بسیار مفید است. پکتین موجود در سرکه سیب برای تسکین اسپاسم مفید است. بهتر است سه قاشق غداخوری سرکه سیب را با یک لیوان آب ترکیب کنید و دو بار در روز آن را به نوزاد خود بدهید. به یاد داشته باشید محلول سیب و سرکه نیز برای بهبود این اختلال به شدت توصیه می شود.
۹. عسل
اگر نوزاد شما یک ساله است بهتر است یک قاشق چای خوری عسل را با آب سرد ترکیب کنید و به او بدهید. عسل به همراه آب به درمان اسهال کمک می کند.
۱۰. پوره سیب
پکتین در پوره سیب اختلالات حرکات روده را درمان می کند، علاوه بر این به سفت شدن مدفوع نیز کمک می کند. برای تهیه این ماده مقوی باید مراحل زیر را دنبال کنید:
یک عدد سیب را خوب بشویید، پوست آن را جدا کنید و آن را به تکه های کوچک تقسیم کنید. تکه های سیب را به همراه یک لیوان آب در یک قابلمه کوچک بریزید و اجازه دهید ده دقیقه روی حرارت ملایم بجوشد. زمانی که سیب کاملا نرم شد، شعله را خاموش کنید و اجازه دهید ظرف سیب سرد شود. در این مرحله سبب را با چنگال یا قاشق له کنید و به نوزاد خود بدهید تا میل کند.
۱۱. انار
بهتر است برای درمان اسهال در فواصل زمانی منظم به نوزاد خود آب انار بدهید. این کار به تأمین آب بدن نوزاد شما کمک می کند. سعی کنید دانه های انار را با یک مخلوط کن خرد کنید و آب آن را بگیرید. اگر فکر می کنید آب انار برای نوزاد شما سنگین است، آن را با آب ترکیب کنید و بعد به نوزاد خود بخورانید.
۱۲. برنج سفید
برنج سفید یک غذای بسیار عالی برای درمان خانگی اسهال نوزادان به شمار می رود. این غذا دارای نشاسته است، به همین خاطر هضم آن بسیار ساده است. توجه داشته باشید تنها برنج ساده سفید به فرزند خود بدهید. به هیچ عنوان به کودک خود برنج ادویه دار و تند ندهید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اسهال در کودکانی که زیر دو سال دارند را باید جدی بگیرید. زیرا آن ها حساسیت بیشتری دارند و به خوبی نمی توانند دردهای خود را بیان کنند. در حقیقت اگر اسهال ویروسی و باکتریایی باشد، از نوع کوتاه مدت بوده و به راحتی قابل درمان است. در صورت مشاهده هر کدام از علائم زیر، هرچه سریع تر به متخصص اطفال مراجعه کنید:
- عدم ادرار نوزدان برای ۶ ساعت
- عدم ادرار کودکان برای ۱۲ ساعت
- درد در قسمت هایی از شکم
- استفراغ مکرر
- بی حالی و خستگی مفرط
- عدم تمایل به مصرف مایعات
- اسهال سه مرتبه یا بیشتر در نوزادان زیر یک ماه
- خشکی و چسبندگی دهان
- کاهش دفعات ادرار
- ضعیف بودن سیستم ایمنی بدن کودک یا نوزاد
- اسهال بدبو در نوزادان و کودکان
- بروز بثورات پوستی در نوزادان یا کودکان
- استفراغ سبز یا زرد خونی
- بیماری بیشتر از سه روز
- مشاهده خون در مدفوع
- استفراغ بیش از دو بار در شبانه روز
- گریه بدون جاری شدن اشک
- اسهال در نوزادان هشت ماهه و کمتر
- تب و اسهال کودکان و نوزادان
- کاهش وزن غیر طبیعی
امیدواریم مطالب این مقاله برای شما عزیزان مفید بوده باشد. در پایان پیشنهاد می کنیم مقالات اسهال نوزاد بعد از واکسن و تعداد دفعات مدفوع نوزاد را نیز مطالعه فرمایید.
منبع : آرگا
