اسهال نوزاد بعد از واکسن چه دلیلی دارد؟ و چطور رفع می شود؟

اسهال نوزاد بعد از واکسن یکی از عوارضی است که لزوما در تمام نوزادان اتفاق نمی‌افتد؛ اما می تواند باعث نگرانی والدین شود. اگرچه اسهال نوزاد به اندازه تب بعد از واکسن شدید نیست، اما دست کم ۱ درصد کودکان را درگیر خواهد کرد. واکسیناسیون از واکسن بدو تولد شروع شده و تا واکسن هجده ماهگی ادامه دارد. از شایع ترین عوارض دریافت واکسن در نوزادان می توان به اسهال، تب، سفت شدن جای واکسن و دردهای بعد از واکسن اشاره کرد که برای تسکین آن مصرف استامینوفن قبل و بعد از واکسن تجویز می شود. در ادامه مطلب علت اسهال نوزاد بعد از واکسن را بررسی کرده و به روش های درمان آن خواهیم پرداخت.

اصلی ترین دلایل اسهال نوزاد بعد از واکسن چیست؟

به طور معمول دریافت بیشتر واکسن های دوران کودکی با اسهال نوزاد بعد از واکسن همراه نیستند. با این حال برخی واکسن های سنگین مانند واکسن هجده ماهگی می توانند با اسهال خفیف در نوزاد همراه باشند. واکسن خوراکی روتا ویروس یکی از همان مواردی است که به بروز اسهال در نوزاد منجر می شود. این واکسن پیش از پنج سالگی و به منظور پیشگیری از ابتلای کودکان به اسهال توسط ویروسی به نام روتاویروس تجویز می گردد. اگرچه این واکسن میزان ابتلای نوزادان به اسهال روتا ویروسی را کاهش می دهد، اما هنوز به دستورالعمل واکسیناسیون کشوری راه نیافته است. دلیل اسهال نوزاد بعد از واکسن، نشانه های خفیف بیماری است که توسط اجزای میکروب بیماری ‌زای موجود در واکسن به وجود می آید.

بسیاری از کودکان بعد از دریافت واکسن خوراکی فلج اطفال دچار اسهال می شوند. واکسن فلج اطفال خوراکی در تمام مراحل واکسیناسیون کودک به جز واکسن یک سالگی تجویز می شود. به صورت کلی اسهال نوزاد بعد از هر واکسن مسئله دور از انتظاری نیست. البته این اسهال به هیچ عنوان خطرناک نیست؛ چرا که شدید نبوده و باعث کم آبی بدن نمی شود. واکسن مننژیت یا واکسن مننگوکوک نوع B هم می ‌تواند به بروز اسهال در نوزاد منجر شود. البته این واکسن به منظور پیشگیری از مننژیت در موارد خاصی مانند نداشتن طحال، ضعف سیستم ایمنی و سفر به مناطق خاص به نوزادان تزریق می ‌شود.

به یاد داشته باشید اگر کودکی مبتلا به اسهال شدید باشد و هم‌ زمان قطره فلج اطفال به او تجویز گردد، می بایست یک نوبت اضافی واکسن با فاصله حداقل یک ماه دریافت نماید. به صورت کلی اسهال کودک بعد از واکسن ظرف ۲ الی ۳ روز برطرف خواهد شد. با این حال در صورت ظهور نشانه ‌های کم آبی یا طولانی شدن اسهال باید به فکر دلایل دیگر اسهال نوزاد باشید. لذا بهتر است هرچه سریع تر به پزشک مراجعه کنید.

کم آبی بدن نوزاد بعد از اسهال چه مراحلی دارد؟

مرحله خفیف

نشانه های اسهال نوزاد بعد از واکسن در این گروه قرار دارد. در این مرحله کودک ناآرام  و تشنه است؛ با این حال، حال عمومی او خوب است. لب ‌ها و مخاط او خشک نیستند. در این مرحله نوزادان بی‌ حال نیستند و به خوبی شیر می ‌خورند.

مرحله متوسط

از مهم ترین علائم این مرحله می توان به کم شدن خفیف ادرار، فرورفتگی خفیف ملاج کودک و کاهش اشک اشاره کرد. در این مرحله نوزاد بی ‌قرار است و لب ‌ها تا حدودی خشک هستند.

مرحله شدید

در مرحله شدید، کودک بسیار بی ‌حال و خواب‌ آلود است. لب‌ ها و مخاطات او کاملا خشک هستند. اگر پوست قفسه سینه کودک را میان دو انگشت (مانند نیشگون) بگیرید، پوست در همان حالت باقی می ‌ماند و با تأخیر بیش از ۳ ثانیه به حالت اول خود باز می ‌گردد. در این مرحله کودک قادر به مصرف مایعات نیست و می بایست به سرعت تحت درمان با سرم قرار بگیرد. در غیر این صورت خطر مرگ کودک را تهدید خواهد کرد.

نگاهی به درمان های دارویی اسهال نوزاد بعد از واکسن

از آن ‌جایی که کودکان زیر شش ماه تنها شیر مادر مصرف می ‌کنند، توصیه می شود در صورت بروز اسهال بعد از واکسن دو ماهگی نوزاد یا بعد از واکسن چهارم ماهگی، تعداد دفعات شیردهی را افزایش دهید. در صورت ابتلای کودک به اسهال بعد از دریافت واکسن شش ماهگی، مصرف غذاهای کمکی مایع مثل حریره، سوپ و مصرف مایعات کم ‌شیرین را به وعده های غذایی کودک اضافه کنید. فراموش نکنید که مصرف مایعات شیرینی مانند آبمیوه به ویژه آبمیوه های صنعتی، می تواند به تشدید اسهال در نوزاد منجر شود. با این حال درمان اسهال کودک بعد از واکسن نیازمند درمان های دارویی نخواهد بود.

منبع : آرگا