پرورش فیکوس شرابی یک گیاه زینتی گلدانی

ه طور کلی فیکوس شرابی از گیاه خانواده افربیاسه ها به شمار می آید که با وجود اینکه در زادگاه خود تبدیل به درختی بزرگ می شود اما در بسیاری از نواحی دیگر از جمله کشور ما اغلب به عنوان گیاه زینتی و گلدانی پرورش داده می شود. همچنین این گیاه به دلیل مقاوم بودن و نیاز نور کم محبوبیت زیادی در میان علاقمندان به گل و گیاه پیدا کرده است.

آشنایی با نحوه پرورش فیکوس شرابی

بهتر است بدانید گیاه فیکوس شرابی که با نام علمی Ficus elastica شناخته می شود از گیاهان خانواده افربیاسه ها است که اغلب به عنوان یک گیاه زینتی و گلدانی مورد استفاده قرار می گیرد. برگ های این گیاه اغلب براق و چرمین هستند که در برخی گونه های آن رگه هایی کرم رنگ و یا قرمز رنگ بر روی پهنه برگ ها مشاهده می شود.

دقت داشته باشید که برگ های فیکوش شرابی معطر یا رنگین نیستند و چندان جلب توجه نمی کنند. گیاه فیکوس شیره ای دارد که می توانید آن را از گیاه بگیرید و از آن در ساخت لاستیک استفاده نمایید. فیکوش شرابی را می توان از دسته گیاهان بسیار مقاوم و بدون دردسر دانست که در هر شرایطی رشد می کند.

این گیاه علاوه بر آپارتمان ها اگر در فضای باز و طبیعی نیز پرورش داده شود به راحتی تا ارتفاع ۱۰۰ رشد خواهد کرد. همچنین این گیاه در محیط های آپارتمانی نیز رشد خود از خود نشان می دهد و به همین خاطر می توان آن را در دسته گیاهان مناسب محل کار جای داد.

روش ها و دستورالعمل تکثیر گیاه

در حال حاضر گیاه فیکوس شرابی از طریق روش های مختلفی از جمله قلمه زنی ساقه، قلمه برگ و خوابانیدن هوایی تکثیر می شود که در ادامه مراحل هر کدام را به صورت کامل شرح داده ایم.

• قلمه زنی ساقه:

معمولا بهترین زمان برای انجام قلمه زنی ساقه های فیکوس شرابی اواخر فصل بهار و اوایل فصل تابستان خواهد بود. توصیه می شود که برای تهیه قلمه ها از ابتدا و یا انتهای ساقه استفاده نمایید. طول مناسب برای قلمه ها تقریبا ۱۵ سانتی متر می باشد.

بهتر است برگ های ابتدایی قلمه ها را جدا کنید تا نهایتا ۲ الی ۳ برگ بر روی هر قلمه باقی بمانند. دقت داشته باشید برای اینکه گیاه تمام انرژی خود را صرف ریشه زایی کند این کار ضروری خواهد بود. وقتی که قلمه را از گیاه مادر جدا می کنید شیره سفید رنگی از آن خارج می شود و به همین خاطر بهتر است قلمه ها را به مدت ۳۰ دقیقه درون آب قرار دهید تا این جریان قطع گردد.

پس از آن می توانید قلمه ها را در بستر مناسب کشت، بکارید و همچنین لازم است بدانید که بهترین خاک برای بستر این گیاه ترکیبی از کوکوپیت و پرلیت یا خاک برگ و ماسه رودخانه آب شیرین خواهد بود. همچنین دمای مناسب برای رشد قلمه ها نیز بین ۲۵ تا ۲۷ درجه سانتی گراد می باشد.

توصیه می شود که پس از پایان فرآیند کشت سطح بستر را به خوبی مرطوب نمایید و سپس روی آن را با پلاستیک شفاف بپوشانید. پس از ریشه دادن و جوانه زدن قلمه های فیکوس شرابی بایستی پلاستیک را از روی بستر بردارید و گیاه را به مکان اصلی انتقال دهید.

• قلمه برگ:

بهترین زمان برای تکثیر فیکوش شرابی از طریق قلمه برگ فصل بهار است. برای این کار در ابتدا بایستی با یک چاقوی تیز تعدادی برگ از گیاه اصلی جدا نمایید. برای انجام آن حتما از دستکش استفاده نمایید. سپس شیره برگ را در قسمت برش بشویید.

می توانید به منظور سرعت بخشیدن به روند ریشه زایی از هورمون های ریشه زا کمک بگیرید به این صورت که پیش از کشت انتهاب برگ ها را درون هورمون ریشه زا فرو نمایید. خاک مناسب برای بستر قلمه های برگ مشابه خاک قلمه زنی ساقه می باشد.

پس از پایان فرآیند کشت بایستی گیاه را به محیط گرمی انتقال دهید و به منظور ایجاد رطوبت مداوم پس از مرطوب کردن خاک سطح بستر را با پلاستیک شفاف بپوشانید. توصیه می شود که در طول مدت زمان ریشه زنی برگ ها، خاک بستر را به وسیله اسپری آبپاش مرطوب نگه دارید.

ریشه زنی برگ ها معمولا زمان بر است و زمانی که جوانه قلمه برگ ها به ۵ یا ۱۰ سانتی متر رسید می توانید گیاه را گلدان اصلی انتقال دهید. همچنین لازم به دکر است که می توانید پیش از ریشه دهی قلمه ها در بستر خاک آن ها را درون آب ریشه دار کنید و پس از ریشه دهی درون خاک بکارید.

• خوابانیدن هوایی:

برای انجام این روش بهتر است ترجیحا ساقه ای را انتخاب نمایید که حداقل ۳۰ سانتی متر طول داشته باشد. در ابتدا بایستی در ساقه گیاه شکافی ایجاد کنید و مراقب باشید که به آوند های درختچه آسیبی وارد نشود. سپس قسمتی از پوست ساقه را که حالتی نرم تر دارد را جدا نمایید.

سپس خزه اسفاگنوم را که درون آب خیس کردید دور همان قسمتی که پوست آن را جدا کردید قرار دهید و در نهایت دور تا دور آن را با پلاستیک بپوشانید. این کار برای حفظ رطوبت و عدم جدا شدن خزه اسفاگنوم الزامی خواهد بود.

حتما سر و ته کیسه را محکم ببندید تا هوا درون آن جریان نیابد. پس از گذشت مدت زمان طولانی شروع به ریشه زنی می کند و زمانی که ریشه ها را مشاهده کردید می توانید ساقه را از گیاه اصلی جدا نمایید و درون گلدان جدید بکارید.

شرایط مورد نیاز برای پرورش فیکوس شرابی

همانطور که می دانید تمامی گیاهان برای اینکه بتوانند روند رشد خود را به خوبی طی کنند نیاز به شرایطی خواهند داشت که شما بایستی آن را فراهم نمایید. به همین منظور در ادامه مهم ترین شرایط برای پرورش و نگهداری فیکوس شرابی را شرح داده ایم.

• نور و دما:

با وجود اینکه گیاه فیکوس شرابی محیط سایه را تحمل می کند اما برای رشد مکان های روشن را ترجیح می دهد. البته که باید گیاه را از نور مستقیم آفتاب محافظت نمایید زیرا نور بیش از حد موجب بی رنگ شدن برگ ها خواهد شد. در مقابل نیز نور کم یکی از دلایل ریزش برگ های آن خواهد بود البته که تغییر مکان گیاه نیز می تواند علت این اتفاق باشد.

به صراحت می توان گفت که گیاه فیکوس شرابی محیطگرم را تا دمای ۳۰ درجه و سرما را تا ۱۵ درجه سانتی گراد تحمل می کند اما با این حال بهترین دما برای رشد آن بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد خواهد بود. از این نکته غافل نشوید که هوای سرد موجب قهوه ای شدن برگ های فیکوس شرابی شده و همچنین تغییرات ناگهانی دمای محیط نیز موجب ریزش برگ ها می شوند.

• آبیاری:

با وجود اینکه فیکوس شرابی نسبت به خشکی مقاومت خوبی دارد اما برای رشد رطوبت را ترجیح می دهد و نباید خاک گلدان را تا حد زیادی خیس و غرقابی نمایید که در غیر اینصورت برگ های پایینی گیاه به تدریج زرد شده و ریزش می کنند. به همین خاطر بهتر سات در فاصله دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک به صورت کامل خشک شود و سپس برای آبیاری اقدام نمایید.

• کوددهی و خاک:

در واقع فیکوس شرابی برای رشد نیاز به خاکی با زهکش عالی دارد که بتواند رطوبت را درون خود ذخیره نماید. برای مثال می توانید از ترکیب خاک معمولی، خاک برگ و پیت ماس استفاده نمایید. همچنین  از این نکته غافل نشوید که در صورت کمبود مواد غذایی برگ های گیاه بدشکل و رنگ پریده می شوند. به منظور تغذیه مصنوعی می توانید از کود هیای با فرمول ۱۰-۱۰-۱۰ هر دو هفته یک بار و یا فرمول ۲۰-۲۰-۲۰ هر ۵ هفته یک بار استفاده نمایید.

منبع : آرگا