به طور کلی کودکان در طول زندگی شان نیازهای روانی زیادی خواهند داشت که اصلی ترین و مهم ترین آن برخورداری از عشق و محبت است و پدر و مادر نبایستی نسبت به آن بی توجهی داشته باشند.
آشنایی با نیازهای روانی کودکان
بهتر است بدانید که کودکان علاوه بر نیاز های جسمی و مادی برخی نیاز های روانشناختی نیز دارند چه بسا که نیاز های روانی کودک از نیاز های جسمانی آن نیز مهم تر است. به صراحت می توان گفت که دوران کودکی اهمیت بسیار مهمی در آینده فرزندانتان دارد و برای اینکه کودک تان در دوران بزرگسالی فردی سازگار باشد نیازی نیست که دوران کودکی بی عیب و نقص باشد.
یکی از روانشناسان مشهور به نام وینی کات بیان کرده که لازم نیست محیط دوران کودکی کاملا بی عیب و نقص باشد بلکه بایستی به اندازه کافی خوب باشد. در واقع کودکان یک سری نیازهای بنیادین دارند که برای تعادل و بهزیستی در دوران بزرگسالی بایستی این نیزا ها به درستی برآورده شوند که اغلب شامل امنیت بنیادین، ارتباط سالم با دیگران، خودمختاری، پذیرش محدودیت های واقع بینانه و خودابرازگری خواهد بود.
اگر این دسته از نیاز ها به خوبی برآورده شوند کودک معمولا به سلامت روان شناختی دست پیدا می کند اما اگر مشکلات جدی و اساسی در راه برآورده سازی این نیازها وجود داشته باشد کودک بعدها با مشکلاتی دست به گریبان خواهد بود. با این حال به منظور آشنایی بیشتر در ادامه مهم ترین نیازهای روانی کودکان را شرح داده ایم.
امنیت بنیادین:
به صراحت می توان گفت که تامین احساس امنیت برای نوزاد حتی از نان شب هم واجب تر است به گونه ای که می توان آن را مسئله مرگ و زندگی دانست. در واقع این امنیت بنیادین در رابطه دلبستگی بین نوزاد و مراقبین او به ویژه مادر شکل خواهد گرفت. دلبستگی معمولا از طریق کنش متقابل بین کودک و مراقبش ایجاد می شود و کیفیت بین مادر و فرزند نیز بیش از مدت زمانی که با کودک صرف می کند دارای اهمیت است.
بهتر است بدانید که شدیدترین دلبستگی ها زمانی بین کودک و مادر ایجاد می شود که مادر در برابر حرکات و رفتار کودک حساس و به نوعی پاسخگو باشد. معمولا والدین تکیه گاه های کودک در نظر گرفته می شوند و در مقابل کودک نیز به محیط خانوادگی با ثبات و امنی برای رشد نیاز خواهد داشت که در این زمینه بایستی پدر و مادر حامی او باشند.
این دسته از والدین تنها حضور فیزیکی ندارند بلکه از لحاظ عاطفی نیز پاسخگوی نیازهای کودک خود خواهند بود. در این خانواده اختلاف و تعارض در حد معمول و متداول است و اغلب در کنار کودک شان حضور دارند و آن ها را به مدت طولانی ترک نمی کنند.
ارتباط سالم با اطرافیان:
همانطور که می دانید کودک برای اینکه بتوانند ارتباط سالمی با اطرافیان خود داشته باشد نیازمند عشق، توجه، همدلی، احترام، محبت، درک و راهنمایی است. برای تامین این نیاز پدر و مادر بایستی نسبت به آن توجه داشته باشند زیرا محبت با مهر، توجه و عواطف جسمانی کاملا ارتباط دارد.
توصیه می شود که فرزندتان را در آغوش بگیرید، به او دلداری و تسلی بدهید، برای با او بودن وقت بگذارید و با او بازی کنید و از به آغوش کشیدنش دریغ نکنید. با کودک تان همدلی کنید زیرا این کار به درک دنیای ذهنی کودک و تایید احساس های او کمک شایانی خواهد کرد.
همچنین با علاقه به صحبت هایش گوش بدهید، با او ارتباطی عمیق برقرار کنید، در مورد احساسات گفتگو نمایید تا کودک بتواند اعتماد کامل پیدا کند. حتما از کودک تان حمایت کنید به گونه ای که می توان این حمایت را به وجود توانمندی، جهت مندی، هدایت و راهنمایی در نظر گرفت.
از کودک تان مراقبت کنید و به او احساس آرامش بدهید تا در مواقع حساس به شما پناه بیاورد و به راحتی مشورت نماید. در واقع اگر والدین بیشتر نگران کم توجهی به فرزندان خود و کمتر نگران لوس شدن آن ها بودند قطعا دنیا جای بهتری برای زندگی می شد.
پذیرفتن محدودیت های واقع بینانه:
در واقع محدودیت های واقع بینانه به این معنا است که والدین برای رفتار های کودک پیامد هایی را لحاظ می کنند و برای خویشتن داری و انضباط فردی پاداش قائل می شوند. در این مواقع کودک حق ندارد هر کاری که باب میلش است را انجام دهد و یا به اطرافیان ضربه بزند. کودک بایستی یاد بگیرد مسئولیت و عواقب رفتارهایش را قبول کند و همچنین والدین نیز باید به او کمک کنند تا دیدگاه دیگران را به راحتی درک کرده و نسبت به نیاز آن ها حساس باشد.
به فرزندتان یاد دهید که به نباید به دیگران صدمه بزند و برای آزادی و حقوق دیگران احترام قائل باشد. به هیچ وجه نباید کودک حاکم بی چون و چرای خانواده باشد زیرا که در آینده کودک با ناکامی در جامعه مواجه شده و آسیب خواهد دید. در واقع نباید هر زمان که کودک داد و فریاد به راه انداخت والدین کوتاه بیایند زیرا این سبک رفتاری توسط کودک افزایش یافته و تداوم می یابد.
خودمختاری از نیازهای روانی کودکان:
در واقع خودمختاری را می توان توانایی جدا شدن از والدین و عملکرد مستقلانه تعریف نماید. البته این توانایی را بایستی با افراد هم سن و سال او سنجید. برای اینکه کودک تان را به سمت خودمختاری و استقلال یابی سوق دهید دو وظیفه مهم یعنی برقراری پایگاه ایمنی و حرکت از این پایگاه ایمنی به سمت خود مختاری بر عهده خواهید داشت.
اگر هر کدام از این مراحل از دست بروند ممکن است کودک همچنان وابسته بماند. از زمانی که کودکان شروع به ایستادن و راه رفتن می کنند نیاز به استقلال طلبی آن ها بروز پیدا خواهد کرد. شما علاوه بر اینکه بایستی برای فرزندان تان پایگاه ایمنی ایجاد کنید و احساس امنیت را به او بدهید بایستی به تدریج به فرزندان تان اجازه دهید که به سمت خودمختاری گام بردارند.
به هیچ وجه نباید در کمک کردن به بچه ها دچار افراط و تفریط شوید تا بچه ها به سلامتی از این مرحله بگذرند. تعادل در کمک به بچه ها می تواند مسیر رشد آن را به سمت خودمختاری آسان تر کند. اگر از کمک زیاد و افراطی خودداری نمایید و اجازه دهید فرزندتان در حد سن خود با چالش هایی دست و پنجه نرم کند در واقع او را به سمت خودمختاری هدایت کرده اید.
خود ابرازگری:
به طور کلی خودابراز گری را می توان آزادی در بیان نیازها، احساس ها و تمایلات طبیعی دانست. کسی می تواند به خود ابرازگری بپردازد که به این باور رسیده است که نیازهایش به اندازه نیازهای دیگران مهم است. در واقع کودک بدون بازداری های افراطی بایستی در انجام رفتار های خودانگیخته آزاد باشد.
کودکان حق دارند به فعالیت ها یا علایقی بپردازند که او را خوشحال می کند و تنها به دنبال جلب رضایت و خوشحالی دیگران نباشد. اگر در محیط اولیه زندگی کودک به خودابرازگری رهنمون شود تشویق می شود که تمایلات و علایق طبیعی خودش را دنبال نماید.
توجه داشته باشید که خودابرازگری می تواند در ارتباط با ابراز خشم به گونه ای که به خود یا دیگران صدمه ای وارد نشود، ابراز تکانه های مثبت مانند خوشحالی، محبت و بازی، ابراز آسیب پذیری یا بیان راحت و صریح احساسات و نیاز های شخصی و عدم تاکید افراطی بر عقلانیت و نادیده گرفتن هیجان ها باشد.
در ادامه نیز پیشنهاد می شود که با کلیک بر روی لینک های مقابل با چگونگی رفتار با خواسته کودکان و نحوه تشویق کودکان نیز آشنا شوید.
منبع : آرگا
