به طور کلی ماش یکی از گیاهان پرخاصیتی است که در آشپزی ایرانی جای خود را به خوبی پیدا کرده و اصول و روش های کاشت آن نیز چندان دشوار نیست و شما می توانید با فراگیری آموزش های لازم در فضای خانه خود اقدام به کاشت ماش کنید و از محصولات ارگانیک آن استفاده نمایید.
آشنایی با چگونگی کاشت ماش
بهتر است بدانید که گیاه ماش در واقع بومی کشور هندوستان است ولی در نقاط دیگر جهان از جمله ایران نیز رشد می کند. دانه های ماش سرشار از پروتئین می باشند و اغلب به عنوان ماده غذایی و حتی غذای طیور مورد مصرف قرار می گیرند. ماش گیاهی یکساله به شکل بوته ای یا بالارونده با ریشه هایی مستقیم می باشد که دارای ساقه های راست، ظرفیت، منشعب کرک دار، به رنگ سبز و به ارتفاع ۴۵ الی ۹۰ سانتی متر است. گل های ماشه به صورت خوشه ای و به رنگ لیمویی زرد می باشند که بر روی دمگل های بلندی قرار گرفته اند. غلاف های آن باریک، استوانه ای و کمی کرک دار می باشند که پیش از رسیدن سبز روشن یا تیره ولی در هنگام رسیدن سبزمایل به قهوه ای یا سیاه رنگ می شوند. می توانید در هر بوته ای ۲ الی ۸ غلاف و در هر غلاف ۱۰ تا ۲۰ بذر به رنگ سبز، طلایی، قهوه ای و سیاه مشاهده نمایید. جالب است بدانید که خواص ماش بسیار زیاد است و از آنجایی که دارای مواد غذایی و املاح مفید می باشد می تواند نیاز های بدن را تامین نماید.
دستورالعمل کشت ماش در خانه:
به طور کلی اولین مرحله برای کشت ماش در خانه تهیه جوانه ماش است زیرا در این صورت دانه های سریع تر و راحت تر سبز می شوند. مراحل کشت ماش به ترتیب در ادامه بیان شده است:
برای کشت بذر در ابتدا بایستی دانه های ماش را به مدت ۱۲ الی ۲۴ ساعت در آب ولرم بخیسانید.
برای تهیه جوانه ماش دانه های خیسانده را لای دستمال پارچه ای مرطوب قرار دهید.
توصیه می شود که تا زمان جوانه زدن دانه ها را به صورت مادام پارچه را مرطوب نگه دارید و برای این منظور می توانید در هر روز چندین مرتبه پارچه را با توسط اسپری نمدار کنید.
بهتر است تا دانه های ماش را پشت پنجره قرار دهید تا نور مورد نیاز گیاه به خوبی تامین شود. از قرار دادن گیاه در معرض نور مستقیم خورشید پرهیز نمایید.
پس از گذشت ۳ الی ۵ روز بذور ماش جوانه خواهند زد و از آنجایی که ماش سرشار از خاصیت می باشد می توانید آن را به سالاد، سوپ یا سایر غذاها اضافه نمایید. همچنین برای کاشت سبزه ماش نیز بایستی مراحلی را که بیان شده طی کنید.
چنانچه قصد دارید گیاه ماش را درون خانه پرورش دهید می توانید پس از خیساندن دانه ها آن ها را به گلدانی حاوی خاک مناسب انتقال دهید.
دانه ها را بایستی حداکثر در عمق ۱ سانتی متری خاک و به صورت دستپاش بکارید و روی آن را با لایه نازکی از خاک بپوشانید.
لازم است تا گیاه را به طور کامل آبیاری نمایید و آن را در محلی آفتابگیر قرار دهید.
توجه داشته باشید که پس از گذشت ۷۰ الی ۸۰ روز از زمان کاشت گیاه شما آماده برداشت خواهد بود و می توانید از محصولات خود لذت ببرید.
دستورالعمل برداشت ماش:
به طور کلی در کشور ما این گیاه پس از برداشت جو یا گندم کاشته می شود در فصل پاییز هنگامی که دانه های سفت و غلاف های آن زرد یا سیاه شدند آن را در چند نوبت برداشت می کنند. مقدار عملکرد ماش در واقع از ۴۰۰ الی ۷۰۰ کیلوگرم در هکتار بوده و تا ۱۵۰۰ کیلوگرم در هکتار می توان از آن محصول گرفت.
شرایط مورد نیاز برای پرورش ماش:
همانطور که می دانید تمامی گیاهان برای اینکه بتوانند روند رشد خود را به خوبی طی کنند نیاز به شرایطی دارند که بایستی شما آن را فراهم نمایید و به همین منظور در ادامه به بیان برخی از اصول و شرایط لازم برای کشت و پرورش ماش پرداخته ایم:
آبیاری:
به طور کلی نیاز آبی گیاه ماش متوسط می باشد و تنها زمانی باید اقدام به آبیاری کنید که سطح بستر کاملا خشک شده باشد. از آنجایی که این گیاه نسبت به ماندابی بسیار حساس است از این رو باید اطمینان حاصل کنید که گلدان از زهکشی خوبی برای خروج آب اضافی برخوردار باشد.
دما:
ماش از دسته گیاهان گرمسیر است که می تواند در دمای بالاتر از ۱۶ درجه سانتی گراد به خوبی رشد کند و اگر در دمای پایین تر از منفی یک درجه قرار بگیرد به سرعت از بین می رود. حداقل درجه حرارت مورد نیاز برای جوانه زدن بذر ماش ۸ درجه سانتی گراد است و در صورتی که در مرحله رشد دمای محیط کمتر از ۱۲ درجه باشد رشد گیاه دچار اختلال خواهد شد.
خاک:
بهتر است بدانید که می توان گیاه ماش را در بافت های گوناگونی از خاک کاشت زیرا حساسیت زیادی به بافت خاک ندارد ولی در مقابل در خاک های اسیدی و یا خاک های دارای بافت های سنگین مانند خاک رسی رشد چندانی نخواهد داشت. به طور کلی می توان گفت که گیاه ماش رشد زیادی در خاک های سبک و غنی از مواد آلی خواهد داشت. همچنین این گیاه نسبت به خاک های مرطوب بسیار حساس می باشد و اغلب در خاک های خشک و گرم به خوبی محصول تولید خواهد کرد.
نور:
به طور کلی گیاه ماش برای رشد و باردهی خوب نیاز به نور کافی دارد البته که در محیط های نیمه سایه تا سایه هم به رشد خود ادامه خواهد داد و به همین خاطر می توان گفت که بهترین مکان برای قرار دادن گیاه ماش تراس یا کناره های پنجره است.
کوددهی:
این گیاه نیز مانند سایر گیاهان برای رشد خوب نیاز به کود دارد و اغلب استفاده از کودهای ازته و فسفاته برای تغذیه این گیاه توصیه می شود.
منبع : آرگا
