دسته ها
سه شنبه ۱ خرداد ۱۴۰۳

درمان آرتروز زانو (استئوآرتریت، ساییدگی و یا فرسایش زانو) با روشهای توانبخشی

  • فرهاد هاشمی
  • ۱ مرداد ۱۳۹۸
  • ۰

زانو یک مفصل انعطاف‌پذیر و تحمل کننده‌ی وزن است که به ویژه در معرض ساییدگی و فرسایش قرار دارد و بنابراین احتمالا تحت تاثیر استئوآرتریت قرار می‌گیرد. بسیاری از افراد ممکن است علائم استئوآرتریت زانو را در برخی موارد در طول زندگی خود تجربه کنند و این عارضه علت اصلی ناتوانی در افراد بالای ۵۰ سال است.

زانوی مبتلا به آماس مفصل نازک و آسیب دیده شده و غضروف در مفصل را از دست می‌دهد. غضروف آسیب دیده به خودی خود منبع درد و یا علائم دیگر نیست. در عوض، غضروف آسیب دیده و یا از دست رفته باعث اصطکاک بین استخوان‌ها و سایر مشکلات زانو می‌شود که به نوبه خود باعث درد زانو و علائم مربوطه می‌شود.

به نقل از کلینیک توانبخشی و طب فیزیکی دکتر فرخانی روش‌های زیادی برای درمان آرتروز زانو وجود دارد که در بین آنها استفاده از روش‌های توانبخشی به دلیل تاثیرگذاری زیاد و نداشتن عوارض از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.

در حالی که استئوآرتریت زانو اغلب یک فرآیند دژنراتیو پیشرفته و تغییر ناپذیر است، بهبود عملکرد و کنترل درد از اهداف معقول درمان هستند.

مداخله‌ی درمانی زود هنگام می‌تواند احتمالات حفظ کردن استحکام و یکپارچگی و عملکرد مفصل را برای سالها یا حتی یک عمر بهبود بخشد، که می‌تواند درد ناتوان کننده و نیاز احتمالی به جراحی جایگزینی مفصل را به تاخیر بی‌اندازد.

یکی از روشهای درمان آرتروز زانو استفاده از روشهای درمان توانبخشی طب فیزیکی است. در این روش درمان، پزشک متخصص طب فیزیکی پس از بررسی بیمار از انواع روشهای درمانی مانند ماساژ، طب سوزنی، تحریک الکتریکی، شاک ویو، آب درمانی، فیزیوتراپی و ورزش درمانی برای کمک به بهبود بیمار استفاده می‌کند.

چرا به آرتروز زانو دچار می‌شویم؟

هیچ کس علت دقیق استئوآرتریت زانو را نمی‌داند، اما اکثر افراد مبتلا به استئوآرتریت حداقل یکی از ویژگی‌های زیر را دارند.

عوامل خطر عمده‌ی ابتلا به استئوآرتریت زانو عبارتند از:

افزایش سن

در حالی که بزرگسالان در هر سنی ممکن است مبتلا به استئوآرتریت زانو شوند، شیوع استئوآرتریت زانو نشانه بیماری به سرعت با شروع ۴۵ سالگی افزایش می‌باید و پس از آن همچنان ادامه می‌یابد. شیوع با افزایش سن افزایش می‌یابد، زیرا با افزایش سن، مفاصل زانو دچار ساییدگی و فرسایش می‌شوند و کمتر انعطاف پذیر هستند و این امر زانو را بیشتر در معرض استئوآرتریت قرار می‌دهد.

اضافه وزن یا چاقی

زانوها مفاصل تحمل کننده‌ی وزن هستند و فردی که دارای اضافه وزن یا چاقی است، به احتمال زیاد به استئوآرتریت زانو مبتلا است.

آسیب مفصل

یک استخوان شکسته، آسیب جدی یا جراحی ممکن است موجب آسیب به مفصل زانو شود که در نهایت منجر به استئوآرتریت زانو می‌شود، اگرچه علائم ممکن است تا چند سال بعد ظاهر نشوند. استئوآرتریت که در اثر آسیب قبلی ایجاد می‌شود، معمولا با نام آرتریت ضربه یا آرتریت پس از ضربه شناخته می‌شود.

سابقه‌ی فامیلی

شبیه به قد و رنگ مو، احتمال مبتلا شدن یک فرد به استئوآرتریت زانو توسط ژنتیک تحت تاثیر قرار می‌گیرد؛ یک زن که مادرش استئوآرتریت زانو دارد نسبت به زن دیگری که مادرش استئوآرتریت زانو نداشته است، بیشتر احتمال دارد که مبتلا به این بیماری شود.

نقص یا بیماری مادرزادی

قسمت‌هایی از نقرس یا آرتروز چرکی و همچنین اختلالات متابولیک، هم ترازی ضعیف استخوان و سایر شرایط مادرزادی، خطر ابتلا به استئوآرتریت زانو را افزایش می‌دهند.

فشار مفصل و آسیب مزمن

افرادی که فعالیت‌های منظم و یا شغلشان نیاز به صرف زمان زیادی روی پاها، و بلند کردن اجسام سنگین در حال ایستادن، اسکوات زدن یا خزیدن (مانند نصب فرش) دارند، می‌توانند “مینی تروما” را در مفاصل زانوی خود تجربه کنند و احتمال بیشتری برای مبتلا شدن به استئوآرتریت دارند.

جنسیت

زنان بیشتر از مردان در معرض مبتلا شدن به استئوآرتریت در زانو هستند.

آیا خشکی و درد زانو نشانه‌ی آرتروز است؟

علائم و نشانه‌های شایع استئوآرتریت زانو عبارتند از:

زانو درد

زانو اغلب از علائم استئوآرتریت زانو است.

سفتی زانو

ساییدگی و تورم استخوان در مفصل زانو باعث ایجاد سفتی زانو و انعطاف پذیری کمتر می‌شود.

تورم زانو

هنگامی که غضروف زانو ساییده می‌شود استخوان‌های ران و درشت نی (و گاهی اوقات کاسه‌ی زانو) می‌توانند به هم بمالند، و منجر به تحریک و تورم زانو شوند (برای مثال مایع در زانو).

تق تق زانو

احساس صدای تق تق زانو هنگام خم کردن زانو، مانند وقتی که برای اسکوات زدن خم می‌شوید، نشانه‌هایی از این است که غضروف ساییده شده است و از استخوان‌ها در برابر سایش محافظت نمی‌کند.

قفل شدن زانو

برخی از بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو متوسط تا پیشرفته احساس قفل شدن در زانوهایشان می‌کنند، مخصوصا وقتی که از پله‌ها پایین می‌آیند. این می‌تواند در صورتی رخ دهد که شیارهای ناهموار یا ضربه‌ها در غضروف تباه شده گرفته شود و یا یک قسمت از غضروف از هم باز شود و در مفصل جای گیرد، که باعث ایجاد احساس خم شدن زانو یا قفل شدن زانو می‌شود.

آب آورن زانو هم یکی از شکلات شایعی است که زانو را درگیر می کند.

چطور بفهمیم دچار این بیماری شده‌ایم؟

درمان آرتروز زانو

مواردی که پزشک برای تشخیص بیماری آرتروز زانو از آنها استفاده می‌کند عبارتند از:

تست فیزیکی

یک پزشک از نظر جسمی زانوی بیمار و هر گونه علائم تورم، نقاط درد، سفتی و محدوده حرکت را بررسی می‌کند. معاینه باید در بالا و پایین زانو گسترش یابد، زیرا ممکن است درد زانو از یک منبع از راه دور ارجاع شود.

اشعه‌ی ایکس

اشعه‌ی ایکس می‌تواند فقدان فضای مفصل بین استخوان ران و درشت نی را نشان دهد، و نشان دهنده فقدان غضروف در زانو است. اشعه‌ی ایکس همچنین می‌تواند خارهای استخوان را نشان دهد، که نشانه آن است که استخوان‌ها سعی کرده‌اند از دست دادن غضروف را با رشد استخوان اضافی جبران کنند.

ام آر آی

تصویرسازی تشدید مغناطیسی (MRI) ممکن است به منظور ارائه جزئیات بیشتر تجویز شود، زیرا این آزمایش تصاویری از بافت نرم (رباط‌ها، تاندونها و عضلات) و همچنین استخوان را فراهم می‌کند.

تست‌های آزمایشگاهی

تست‌های آزمایشگاهی نمی‌توانند وجود استئوآرتریت زانو را شناسایی کنند، اما می‌توانند برای بررسی مشکلات دیگر مانند عفونت یا نقرس که همچنین باعث درد زانو می‌شوند، مورد استفاده قرار گیرند.

درمان این بیماری به چه صورت است؟

انواع روشهای درمان آرتروز زانوعبارتند از:

استراحت متناوب

بهبود آرتروز زانو

هنگامی که افراد احساس درد وحشتناکی می‌کنند که توانایی آنها را برای عملکرد به طور طبیعی محدود می‌کند، معمولا نباید با درد به کار خود ادامه دهند. درد زانوی متوسط تا شدید نشانه‌ای از این است که مفصل نیاز به استراحت دارد. اگر در عرض ۲ تا ۴ روز استراحت درد تسکین نیافت، فرد باید به دنبال مراقبت پزشکی باشد.

آیا کمپرس سرد بهتر است یا کمپرس گرم؟

درمان آرتروز زانو

استفاده از پد گرم یا جکوزی برای چند دقیقه می‌تواند سفتی مفصل زانو را نرم کرده و فعالیت را ساده‌تر کند. سرد کردن مفصل زانو به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پس از فعالیت می‌تواند تورم را کاهش دهد و باعث تسکین درد فوری می‌شود. گرم کردن یا سرد کردن مفصل به طور موقت روی بهبودی علائم آرتروز زانو متمرکز است: این باعث کاهش علل زمینه‌ای زانو درد نمی‌شود و خودش عملکرد مفصلی طولانی مدت را بهبود نمی‌بخشد.

چه داروها و تزریق‌هایی مفید هستند؟

بهبود آرتروز زانو

پزشک و بیمار باید برای دارو در مورد چهارچوب شیوه‌ی زندگی بیمار، شدت درد و سابقه پزشکی صحبت کنند.

انواع داروهایی که ممکن است برای درمان آرتروز زانو مورد استفاده قرار بگیرد عبارتند از:

  • داروهای مسکن
  • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs).
  • داروهای مسکن موضعی
  • تزریقات گلوکزامین و کوندروایتین سولفات.

دستگاه‌های پشتیبان و کفی‌های طبی

درمان آرتروز زانو

محصولات ارتوپدیک خاص ممکن است برای کمک به تثبیت و یا برداشتن فشار از روی زانو استفاده شوند. بعضی از نمونه‌ها عبارتند از:

  • قرار دادن لایه کفش می‌تواند فشار را روی مفصل زانو در هنگام راه رفتن کاهش دهد.
  • بریس‌های زانوی قابل ارتجاع می‌توانند از مفصل زانو پشتیبانی کنند.
  • استفاده از یک عصا در طرف مقابل زانوی آسیب دیده می‌تواند ثبات بیشتری ایجاد کند و فشار روی زانو را کاهش دهد.

آیا ماساژ درمانی موثر است؟

بهبود آرتروز زانو

ماساژ درمانی یک گزینه قابل دوام است که به درمان‌های دیگر برای استئوآرتریت زانو اضافه می‌شود. ماساژ ممکن است انعطاف پذیری و گردش خون را بهبود بخشد.

طب سوزنی چه قدر می‌تواند برای درمان آرتروز زانو مفید باشد؟

درمان آرتروز زانو

به نقل از کلینیک فیزیوتراپی دکتر سعادتی طب سوزنی دارای اثر علاج بخش قابل توجهی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت زانو است. طب سوزنی عارضه‌های پزشکی را با قرار دادن سوزن‌های فلزی باریک در پوست در نقاط خاصی از زانو، درمان می‌کند.

یک دیگر از کاربرد های طب سوزنی درمان خار پاشنه است.

طب سوزنی پا کمک زیادی به بهبود علائم بیمار مانند خشکی ،سفتی، درد و ورم زانو می‌کند و همین طور دامنه‌ی حرکتی بیمار را بهبود می‌بخشد.

آیا تحریک الکتریکی می‌تواند در درمان آرتروز زانو مفید باشد؟

بهبود آرتروز زانو

نتایج نشان می‌دهند که بیماران در هنگام دریافت تحرک الکتریکی از راه پوست (TENS) در مقابل درمان استاندارد، تسکین درد قابل توجهی داشته‌اند. علاوه بر این، تحرک الکتریکی از راه پوست به طور قابل توجهی پیشرفت از دست دادن قدرت در عضله چهار سر را کاهش داده است. استفاده از تحرک الکتریکی از راه پوست ممکن است یک راه حل قابل دوام برای درمان استاندارد متداول برای درد همراه با استئوآرتریت زانو باشد. علاوه بر این، تحرک الکتریکی از راه پوست ممکن است عملکرد بیماران را بهبود بخشد.

شاک ویو چه اثری برای درمان این بیماری دارد؟

درمان آرتروز زانو

شاک ویو تراپی یک درمان مناسب برای بد شکلی استئوآرتریت زانو است. در ۹۵ درصد موارد شاک ویو تراپی سندرم دردناک را کاهش می‌دهد و عملکرد مفاصل زانو را نیز بهبود می‌بخشد.

نقش آب درمانی در درمان این بیماری چیست؟

بهبود آرتروز زانو

آب درمانی یکی دیگر از روشهای درمان آرتروز زانو به شمار می‌رود. این درمان از آب برای کاهش علائم استئوآرتریت زانو استفاده می‌کند. آب درمانی مزایای زیادی ارائه می‌دهد. به عنوان مثال، شما می‌توانید ورزش‌های ملایم در آب انجام دهید (که مفاصل شما را بدتر نمی‌کنند). همچنین فقط بودن در آب گرم نیز می‌تواند به تسهیل حرکت کمک کند و همچنین به شما کمک می‌کند با درد و سایر علائم استئوآرتریت زانو مقابله کنید.

آیا فیزیوتراپی و ورزش به درمان آرتروز زانو کمک می‌کند؟

درمان آرتروز زانو

یک برنامه‌ی هدفمند و تضمین شده‌ی ورزشی کششی و تقویتی زانو یک جزء جدایی ناپذیر از درمان استئوآرتریت زانو است. در اغلب موارد، یک پزشک که به طور مناسب آموزش دیده مسائل بیومکانیکی که ممکن است در درد آرتریت زانو نقش داشته باشند را ارزیابی می‌کند. سپس آنها تمرینات ویژه برای کشیدن بافت نرم انعطاف پذیر و دیگر تمریناتی که عضلات را در اطراف زانو تشکیل می‌دهند را به بیمار آموزش می‌دهند و در نتیجه از مفصل زانو پشتیبانی کرده و باعث کاهش از دست رفتن غضروف می‌شوند.

اکثر افراد مبتلا به استئوآرتریت زانو هرگز به جراحی نیاز ندارند. با این حال، اگر علائم استئوآرتریت شدید باشند و سایر درمان‌ها موفق نباشند، جراحی جایگزینی یا تعویض زانو ممکن است گزینه درمان باشد.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *