انواع گرید جنین؛ راهنمای کامل برای ارزیابی کیفیت تخمک و جنین

انواع گرید جنین در آی وی اف اهمیت بالایی دارد و باعث می شود تا میزان احتمالا بارداری را بر اساس همین موارد تخمین بزنند. در ادامه اطلاعاتی در این زمینه در اختیار شما همراهان عزیز قرار داده خواهد شد تا آگاهی کاملی در این زمینه داشته باشید.

شناخت انواع گرید جنین

معمولا نوزاد هایی که با آی وی اف متولد می شوند و در آزمایشگاه مورد بررسی قرار می گیرند دارای گرید های مختلفی می باشند. مرحله جنینی این نوزادان اهمیت زیادی دارد و این نوزادان دارای رشد و نمو متفاوتی هستند. بنابراین برای این نوزادان معمولا از گرید های مختلفی استفاده می شود. در واقع این جنین ها بررسی می شوند که آن هایی که دارای کیفیت بالا تر می باشند به رحم مادر منتقل شوند. 

در واقع به نوعی می توان گفت که آی وی اف و موفقیت آن بر اساس درجه بندی گرید نوزاد می باشد. معمولاً جنینی که در آی وی اف تشکیل می شود در روز سوم یا در روز پنجم بعد از لقاح آزمایشگاهی به رحم مادر منتقل می شود. بنابراین می توان گفت که بررسی کردن ویژگی های جنینی مانند توده سلولی داخلی و درجه انبساط بلاستوسیت و همچنین تروفکتودرم ها اهمیت بالایی دارد و همین موارد می تواند نشان دهنده سلامت یا ناسالم بودن جنین باشد که در صورت ناسالم بودن انتقال پیدا نخواهد کرد.

ویژگی های مورد بررسی در گرید جنین 

برای اینکه گرید جنین مشخص شود معمولا یک سری از ویژگی های خاصی مورد بررسی متخصصان قرار می گیرد که در ادامه تمامی آن ها را برایتان بررسی می کنیم.

• مورفولوژی اولین و مهم ترین مورد در این زمینه می باشد و می توان گفت که تمیز بودن ظاهر و توصیف ساختار جنین اهمیت بسیار زیادی دارد و مورد ارزیابی متخصصان زیادی قرار می گیرد. در صورت نداشتن مشکل در شکل ظاهری و توصیف ساختاری می توان گفت که یک مورد در این زمینه بررسی و تایید شده است.
• از دیگر مواردی که در جنین مورد بررسی قرار می گیرد بلاستوسیت ها می باشد. معمولاً جنین بین ۵ الی ۶ روز بعد از لقاح و تقسیم سلولی آزمایشگاهی وارد مرحله پلاستوسیت می شود. می توان گفت که در مرحله بلاستوسیت جنین رخ می دهد که شامل یک سلول خلی و سلول های سطحی و همچنین حفره بلاستوسل می باشد.
• مورولا که معمولاً بعد از چند روز از لقاح و تقسیم سلولی در جنین ایجاد می شود که مرز های سلول ها از یکدیگر قابل تشخیص نمی باشد. سلول ها وارد مرحله تشکیل پلاستوسیت ها می شوند معمولاً این حالت در روز های سه الی چهارم لقاح رخ می دهد. 
• توده سلولی داخلی همان سلول های داخلی بلاستوسیت می باشد و می توان گفت که در پایان این سلول‌ها تبدیل به جنین واقعی خواهند شد.
• تروفکتودرم ها سلول‌هایی هستند که اطراف بلاسوسیت ها را می پوشانند و می توان گفت که این سلول ها در لانه گزینی نقش فراوانی دارند و همچنین می توانند تبدیل به جفت شوند.

نحوه بررسی گرید جنین ها 

معمولا بررسی گرید جنین ها در روز ۳ الی ۵ بعد از لقاح مصنوعی و در آزمایشگاه انجام می شود زیرا که روز سوم معمولاً بیش ترین رشد و نمو جنین از محتویات درون تخمک ناشی می شود و در انتهای روز سوم به بعد می تواند ژنتیک اسپرم را نیز مورد استفاده قرار دهد. همین ترکیبات باعث تشکیل جنین کامل و فعال می شود. معمولاً درجه بندی گرید جنین از میزان انبساط بلاستوسیت ها و ترفکتودرم ها و همچنین توده های سلولی داخلی در روز پنجم انجام می شود.

درجه بندی سه روزه 

معمولا در جنین های سه روزه تعداد سلول ها بسیار زیاد می باشد اما این موضوع باعث نمی شود که جنین تغییر اندازه بدهد. بنابراین می توان گفت که برای اولین بار گرید جنین بعد از سه روز انجام خواهد شد. برای همین هم جنین شناسان با استفاده از میکروسکوپ که دارای قدرت بالایی می باشد مورفولوژی جنین را مورد بررسی قرار می دهند و طی آن دو فاکتور مهم برای این موضوع را مورد بررسی قرار می دهند که یکی از آن ها شکل سلول و دیگری تعداد سلول های جنین می باشد.

درجه بندی سلول های جنین از نظر شکلی که به آن مورفولوژی می گویند بسیار سخت به شمار می رود و می توان گفت که سلول ها در این مرحله به ۴ الی ۵ دسته تقسیم بندی می شود. اگر در این مرحله تکه تکه شده رخ دهد این میزان تا ۲۰ درصد قابل قبول است اما در صورت بیش تر بودن آن عملکرد بهینه سیتوپلاسم نیز از بین خواهد رفت. جنین سه روزه از نظر ظاهری شامل موارد زیر می باشد : 

• تک هسته ای بودن برای هر سلول
• داشتن اندازه مناسب سلول ها
• داشتن اندازه یکسان سلول ها
• انجام شدن تقسیم سلولی به درستی برای ارزیابی عملکرد بهینه سیتوپلاسم
• داشتن تراکم و فشردگی کافی برای تشکیل دادن بلاستوسیت ها
• وجود حفره های سیتوپلاسمی درون سلول
• وضعیت مناسب برای واکوئل ها

در روز سوم معمولاً تعداد سلول های جنین نیز مورد بررسی قرار می گیرد و می توان گفت که این مورد نیز از شاخص های بسیار مهم تشخیص دادن سلامت و ناسالم بودن جنین می باشد. به صورت یک قاعده کلی می توان گفت که اگر یک جنین بتواند تقسیمات سلولی کافی را در این سه روز گذرانده باشد باید در روز سوم بعد از انجام لقاح آزمایشگاهی بین ۶ الی ۱۰ سلول داشته باشد. البته می توان گفت که میزان ایده آل این سلول ها در این زمان ۸ سلول می باشد ولی گاهی به دلیل عدم همزمانی تقسیم سلول ها این عدد می تواند به ۳ یا ۵ یا ۶ نزدیک باشد.

درجه بندی جنین در روز پنجم 

درجه بندی جنین هایی که برای ivf آماده می شوند معمولا یک قانون جهانی دارند. هرچند که هر مرکز باروری تفاوت های اندکی با سایرین دارد ولی همه آن ها دارای یک سیستم درجه بندی کاملاً شبیه به هم هستند و گرید های متفاوتی را برای جنین ها در نظر می گیرند. بررسی جنین در روز پنجم اهمیت بسیار زیادی دارد و می تواند پیچیده تر از ارزیابی جنین در روز سوم باشد.  می توان گفت که در این زمینه شما باید درجه انبساط بلاستوسیت ها را به همراه کیفیت تروفکتودرم ها مورد بررسی قرار دهید و این مورد نیاز به کار بسیار با دقت و احتیاط زیاد دارد.

در نظر داشته باشید که میزان گسترش بلاستولسیت ها در این سلول ها اهمیت بسیار زیادی دارد و درجه انبساط آن می تواند تعیین کننده گرید خاصی از جنین ها باشد. این مقدار بین ۱ تا ۶ متغیر است و می توان گفت به صورت کلی درجه انبساط ۶ بهترین حالت برای انتقال جنین خواهد بود. در ادامه اطلاعاتی در مورد این نوع درجه بندی به شما می دهیم. 

• عدد ۶ نشان دهنده این است که جنین آزمایشگاهی از مرحله زونا خارج شده است. 
• در این مرحله جنین گسترش پیدا می کند و مرحله هچینگ رخ می دهد و می توان گفت ماتریکس سلولی پدیدار خواهد شد. 
• عدد ۴ در این زمینه نشان می دهد که حفره های بلاستولسیت ها کاملا منبسط شده است. 
• عدد سه نشان دهنده این است که ۷۰ درصد از حجم جنین را بلاستولسیت ها تشکیل دهنده اند و این مورد انبساط نسبی داشته است. 
• عدد دو نشان می دهد که بیش از نیمی از حجم جنین را تشکیل داده اند.
• عدد ۱ نشان دهنده این است که از نیمی از حجم توسط حفره پلاستوسل پر شده است. 

کیفیت توده سلولی داخلی نیز می تواند گرید جنین را از A الی C تعیین نماید. باید در نظر داشته باشید که در این حالت می توان گفت که گرید a نشان دهنده این است که توده های سلولی جنین کاملاً مشخص و متراکم می باشد. گرید B نشان دهنده این است که سلول ها دارای تراکم کم تر می باشند و از نظر ظاهری ممکن است دانه‌دار باشد و همچنین میزان کمی از آن ها ممکن است تکه تکه شود. کیفیت سلولی در گرید C بدین حالت می باشد که سلول ها تیره تعداد کم و درجه تیکه تکه شدن آن ها بسیار بالاست.

کیفیت ترفکتودرم ها اهمیت بسیار زیادی در گرید جنین دارم و می توان گفت که کیفیت آن ها بر اساس تشکیل جفت وسایل بافت های بارداری تعیین خواهد شد و می توان گفت درجه بندی آن ها بین A الی C می باشد.

• گرید C نشان دهنده این است که سلول های جنین در این گرید تیره یا دانه دار بوده و همچنین لایه سلولی خارجی جنین بسیار نامنظم است.
• گرید B در این حالت نشان دهنده این است که تنها لایه سلولی خارجی نامنظم بوده و برخی از سلول های جنین دانه‌دار می باشد.
• گرید A یک گرید بسیار عالی برای جنین های IVF می باشد و می توان گفت که این گرید از تعداد زیادی سلول صاف با اندازه مساوی تشکیل می شود.

نحوه اثر گذاری گرید جنین بر بارداری بعد از IVF

در واقع می توان گفت که هدف از روش های کمک برای بارور شدن مانند ivf و سایر روش ها باعث می شود تا فرد بتواند شانس بسیار بیش تری در بارداری موفق و تولد نوزاد سالم داشته باشد به همین دلیل است که متخصصان مواردی مهمی مانند سن و سابقه بارداری را از فرد می پرسند و بر اساس همان از درجه بندی یا گرید جنین استفاده می کنند. 

البته باید به این نکته توجه داشته باشید که بر اساس تحقیقات و یافته های علمی گرید بندی جنین چندان دقیق نیست ولی می تواند روشی بسیار خوب و کمکی برای این موضوع به شمار برود. همچنین باید در نظر داشته باشید که تعیین گرید جنین تنها می تواند بر روی قابلیت کاشت آن اثر داشته باشد و به هیچ عنوان نمی تواند ملاکی برای باهوش بودن یا سایر ویژگی های نوزادی این موضوع را بررسی کرد.

اگر از این مطلب رضایت داشتید در ادامه شما می توانید یک سری اطلاعات دیگری در مورد افزایش خون رسانی به جنین  و تقویت چفت جنین در بارداری  نیز مشاهده نمایید و برای این کار کافی است تا از لینک های داده شده در این زمینه استفاده کرده تا بتوانید وارد صفحات مربوطه شوید.

منبع : آرگا