خانم های باردار به خاطر ترشح بسیار اسید دهان، بیشتر از افراد معمولی در معرض خطر پوسیدگی دندان هستند. در این مطلب با دلایل پوسیدگی دندان در بارداری و مراقبت های دندانی لازم در این دوران آشنا می شوید.
پوسیدگی دندان در بارداری؛ نقش هورمون‌ها و تغذیه
پوسیدگی دندان در بارداری یکی از مشکلاتی است که در این دوران ممکن است برای خانم های باردار ایجاد شود. به طور کلی پوسیدگی دندان در خانم های باردار به دلیل ترشح بیشتر اسید موجود در دهان روی می دهد و بر مینای دندان و لثه ها تاثیر منفی می گذارد.
در این دوران بدن تحت تغییرات هورمونی قابل توجهی است که می تواند بر سلامت دهان و دندان تاثیر داشته باشد. در حالی که اکثر خانم ها با ناراحتی های رایج بارداری مثل حالت تهوع صبحگاهی یا ورم پا آشنا هستند مشکلات دندانی غالبا مورد توجه قرار نمی گیرد و بعد از آن نسبت به ترمیم دندان اقدام می کنند.
در این مطلب قصد داریم به دلایل پوسیدگی دندان در بارداری بپردازیم. همچنین شما را با مراقبت های دندان در این دوران آشنا نماییم. همچنین می توانید از مقالات قبلی پیرامون عصب کشی دندان در بارداری و جرم گیری در بارداری نیز بازدید نمایید.
چرا در بارداری دندان پوسیده می شود؟
خانم های باردار به خاطر ترشح بسیار اسید دهان، بیشتر از افراد معمولی در معرض خطر پوسیدگی دندانی هستند. خانم باردار به دلیل ویار و استفراغ که سبب ترشح بیش از حد اسید در دهان می شود بیشتر در معرض مشکلاتی دندان مثل پوسیدگی قرار می گیرد.
به علت نفوذ هورمون های بارداری، لثه ها متورم و نرم شده و بسیار حساس تر از حالت معمول هستند و این مسئله سبب التهاب لثه و ضمنا عفونت و بروز پوسیدگی دندان ها می شود. به خاطر داشته باشید حتی با یک درد خفیف دندانی احتمال عفونت و پوسیدگی دندان وجود دارد.
اغلب خانم ها در این دوران بی حوصله بوده و به بهداشت دهان و دندان کمتر رسیدگی می کنند. از جمله دلایل پوسیدگی دندان در حاملگی عبارت است از:
تغییرات هورمون های بدن
در دوران بارداری، بدن خانم باردار با تغییرات هورمونی قابل توجهی مثل افزایش سطح استروژن و پروژسترون روبرو می شود. این نوسانات هورمونی می تواند با افزایش جریان خون در لثه بر سلامت دهان تاثیر گذاشته و دندان ها حساس تر و مستعد التهاب شوند.
این بیماری به اسم ژنژیویت حاملگی شناخته می شود و در صورت عدم مدیریت درست می تواند به تجمع پلاک و پوسیدگی دندان شود.
مصرف میان وعده های مکرر
اکثر خانم های باردار افزایش اشتها یا هوس های مکرر غذایی را در این دوران تجربه می کنند که منجر به مصرف میان وعده های متوالی در طی روز می شود. این تنقلات غالبا سرشار از قند یا کربوهیدرات بوده که محیط مناسبی برای رشد باکتری های دهان فراهم می شود و اسیدهایی تولید شده که به مینای دندان حمله می کنند.
خانم باردار باید به میان وعده های خود اهمیت دهد و در صورت امکان جایگزین های سالم تر انتخاب نماید.
حالت تهوع صبحگاهی
حالت تهوع صبحگاهی یک نشانه شایع دوران بارداری می باشد که سبب استفراغ مکرر یا رفلاکس اسید معده می شود. اسید معده منجر به فرسایش دندان و پوسیدگی آن می شود. شستشوی دهان با آب یا دهانشویه دارای فلوراید بعد از استفراغ می تواند اسید را خنثی و از دندان ها محافظت کند.
عدم توجه به بهداشت دهان
حاملگی ممکن است برای برخی خانم ها بسیار طاقت فرسا شده و ناخواسته به علت خستگی، تهوع صبحگاهی یا محدودیت زمانی به بهداشت دهان و دندان توجه نکنند. بی توجهی به اقداماتی مثل مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و … منجر به پوسیدگی دندان می شود. توصیه می شود خانم های باردار به طور مرتب به دندان پزشک برای معاینه مراجعه و نسبت به بهداشت دهان و دندان در این دوران بیشتر اهمیت بدهند.
مراقبت های دندان در بارداری
در حالی که پوسیدگی دندان برای خانم باردار می تواند یک مشکل شایع باشد ولی با مراقبت مناسب از دهان می توان از این مشکل پیشگیری کرد. با رعایت شیوه های بهداشت دهان و دندان صحیح، حفظ یک برنامه غذایی سالم، خانم باردار می تواند خطر پوسیدگی دندان را به حداقل برساند.
حاملگی سبب تغییرات زیادی در بدن خانم باردار می شود بنابراین لازم است قبل از اقدام به بارداری حتما به دندانپزشک مراجعه تا دندان های شما معاینه شود. معمولا پزشکان توصیه می کنند برای بارداری از چند ماه قبل برنامه ریزی صورت گیرد و مراجعه منظم به دندانپزشک جزئی از برنامه شما باشد.
حتی اگر یک پوسیدگی کوچک در دندان داشته باشید باید رفع شود زیرا در طول بارداری این پوسیدگی ممکن است بیشتر شده و بر جنین هم تاثیر داشته باشد. از جمله اقدامات مراقبتی دندان در بارداری عبارت است از:
۱. از خمیر دندان و نخ دندان استفاده شود.
در دوران حاملگی، باکتری ها و ضمنا بزاق و باقی مانده غذاها می تواند سبب بروز مشکل برای پلاک های دندان گردد. از این رو مسواک زدن و نخ دندان کشیدن الزامی است. بعد از هر وعده غذایی حتما دندان ها را مسواک بزنید و اگر لثه شما حساس است از خمیر دندان مخصوص لثه های حساس استفاده نمایید.
اگر در این دوران مشکل حالت تهوع دارید بعد از هر بار استفراغ حتما دهان را خوب شستشو داده و دندان را مسواک بزنید. ضمنا از مسواکی استفاده که برس نرم داشته باشد و برای تمیز و ضد عفونی شدن دندان از خمیردندان حاوی فلوراید استفاده نمایید.
حفظ یک برنامه منظم مراقبت از دهان و دندان اهمیت زیادی دارد. دندان ها را دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوارید توصیه شده توسط دندانپزشک مسواک زده و این کار به آرامی صورت گیرد. نخ دندان روزانه هم فراموش نشود و دهان را با دهانشویه ضد عفونی نمایید.
۲. از ویتامین ث استفاده کنید.
ویتامین ث باکتری های بدن را از بین می برد. ولی پیشنهاد می شود به جای مصرف مکمل ها از غذاها، میوه ها و سبزیجات حاوی این ویتامین بیشتر استفاده کنید. ضمنا کلسیم برای دندان الزامی بوده و بهتر است در برنامه غذایی شما قرار داشته باشد.
همچنین پیشنهاد می شود از مصرف شیرینی جات و نوشابه هایی که حاوی قند هستند پرهیز نمایید زیرا سبب التهاب لثه و پوسیدگی دندان می شوند.
۳. رژیم غذایی مناسب داشته باشید.
رژیم غذایی متعادل نقش زیادی در حفظ سلامت دهان و دندان دارد. از غذاهای سرشار از کلسیم، ویتامین ها و مواد معدنی مثل سبزیجات برگدار، لبنیات و میوه ها استفاده نمایید. از مصرف بیش از حد غذاهای شیرین و اسیدی خودداری شود زیرا پوسیدگی دندان را به همراه دارد. بهتر است تنقلات سالم مثل آجیل و پنیر را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
۴. مراجعه منظم به دندانپزشکی
معاینات منظم دندانپزشکی به ویژه در دوران حاملگی ضروری است. این کار کمک کرده علائم اولیه پوسیدگی درمان یا بیماری لثه به موقع تشخیص داده شده و درمان شود قبل از این که در حاملگی با پوسیدگی شدید دندان و عفونت دندانی روبرو شوید.
منبع : آرگا
