سلامت دندان ها به خصوص در سال های اولیه زندگی کودک بسیار اهمیت دارد؛ زیرا مراقبت از دندان ها می تواند مشکلات ناشی از عدم رعایت بهداشت دهان و دندان را کاهش دهد. دهانشویه یک ابزار عالی برای بهداشت دهان و دندان است. زمانی که دهانشویه همراه با مسواک و نخ دندان مورد استفاده قرار می گیرد، راهی عالی برای جلوگیری از التهاب لثه و از بین بردن باکتری های ایجاد کننده حفره در دندان است تا از پوسیدگی جلوگیری کند. به یاد داشته باشید که دهانشویه نباید در کودکان ۶ سال به پایین مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، در برخی موارد ممکن است دهانشویه برای کودک زیر ۶ سال نیز تجویز شود که این فقط در موارد خاص اتفاق می افتد. در ادامه مطلب به انواع دهانشویه برای کودکان و مزایای استفاده از آن اشاره خواهیم کرد.
دهانشویه چیست؟
دهانشویه محلولی است که به منظور شستشوی مواد غذایی باقی مانده در دهان و پاک کردن پلاک های تشکیل شده بر روی دندان ها مورد استفاده قرار می گیرد. به طور معمول از دهانشویه بعد از مسواک زدن دندانها استفاده می شود و این کار می تواند به عنوان بخشی از فرایند مراقبت روزانه از دندان ها باشد. به یاد داشته باشید استفاده از دهانشویه یک روش مناسب برای حفاظت از دندان ها در برابر پوسیدگی و بیماری لثه است.
آشنایی با انواع دهانشویه
در حال حاضر انواع مختلفی از دهانشویه ها وجود دارند که از عملکردی مشابه یکدیگر برخوردار هستند. دهانشویه های حاوی فلوراید به تقویت دندان های کودک کمک می کنند. در حالی که دهانشویه های ضدعفونی کننده با پوسیدگی دندان ها مبارزه کرده و بوی بد دهان را از بین می برند. به علاوه در بسیاری موارد دهانشویه ها از مواد گیاهی ساخته شده و فاقد الکل هستند. مهم ترین انواع دهانشویه ها به شرح زیر می باشند:
دهانشویه های حاوی فلوراید
این دهانشویه ها حاوی سدیم فلوراید هستند که به تقویت مینای دندان و حفاظت بیشتر از آن ها در برابر پوسیدگی کمک می کند. البته خمیر دندان و آب شهری نیز حاوی مقداری فلوراید است. همین موضوع باعث می شود که مقدار قرارگیری فرد در معرض این ماده بیشتر از حد نیاز باشد. به همین خاطر همواره باید مراقب مصرف بیش از حد فلوراید باشید.
دهانشویه های زیبایی
این نوع دهانشویه ها همانند انواع دیگر قادر به حفاظت از دندان ها نیستند و بیشتر برای از بین بردن بوی بد دهان استفاده می شوند. اگرچه مصرف این دهانشویه ها می تواند به تمیز نگه داشتن دندان های کودک کمک کند، اما در عمل قادر به کاهش خطر ایجاد پوسیدگی دندان ها نخواهند بود.
دهانشویه های ضد عفونی کننده
دهانشویه های ضد عفونی کننده (حاوی کلر هگزیدین گلوکونات) حاوی یک ماده شیمیایی هستند که برای رشد باکتری ها در دهان محدودیت ایجاد می کنند. مصرف این قبیل دهانشویه ها برای افرادی مناسب است که به عفونت دهان مبتلا هستند. به علاوه مصرف این دهانشویه ها برای افرادی که از بوی بد دهان (هالیتوزیس) رنج می برند، نیز مناسب خواهد بود. این نوع دهانشویه ها به این خاطر مؤثر هستند که تا حدودی از ایجاد جرم و پلاک بر روی دندان ها جلوگیری می کنند. با این حال لازم است از این دهانشویه ها همراه با مسواک و نخ دندان استفاده شود.
دهانشویه های طبیعی
دهانشویه های طبیعی معمولا فاقد الکل و بدون فلوراید هستند و عملکرد آن ها تا حدودی شبیه به دهانشویه های سنتی است. برخی افراد معتقدند که استفاده از دهانشویه های خانگی مثل آب نمک، بعد از کشیدن دندان نقش مفید و مؤثری در بهبود سریع و کوتاه شدن دوره ریکاوری خواهند داشت. علاوه بر این امکان استفاده از این قبیل دهانشویه ها به درمان خانگی عفونت لثه یا آسیب دیدگی در دهان نیز کمک می کنند. به صورت کلی دهانشویه های مناسب برای مراقبت کامل از دندان ها حاوی مواد آنتی باکتریال هستند که در عمل به کاهش تجمع پلاک بر روی دندان و پیشگیری از ابتلا به بیماری های لثه کمک می کنند.
دهانشویه های جادویی
دهانشویه های جادویی نوع دیگری از دهانشویه هستند که توسط دندانپزشک کودکان برای مشکلاتی مثل زخم و آفت یا التهاب بافت دهان کودک تجویز می شوند. این نوع دهانشویه ها ممکن است حاوی اجزای تشکیل دهنده زیر باشند:
- مواد بی حسی موضعی مثل لیدوکائین.
- مواد آنتی بیوتیک مثل تتراسایکلین.
- نیستاتین که یک ماده ضد قارچی برای درمان موکوزیت است.
- گلوکوکورتیکوئیدها برای کاهش هر گونه التهاب.
- مئالوکس (maalox) یک ماده ضد اسید است که از بافت های نرم موجود در دهان محفاظت کند.
قبل از استفاده و انتخاب دهانشویه مناسب لازم است درباره نوع مناسب آن با توجه به شرایط موجود تصمیم گیری نمایید. به خاطر داشته باشید که شرایط دهان و دندان هر بیمار با سایر افراد متفاوت است. به همین خاطر انتخاب دهانشویه مناسب برای یک نفر، برای استفاده سایرین مناسب نخواهد بود.
مزایای استفاده از دهانشویه برای کودکان
در حال حاضر دهانشویه های زیادی برای استفاده کودکان طراحی شده است که اکثر آن ها فاقد هرگونه الکل می باشند. استفاده از دهانشویه برای کودکان جنبه درمانی دارد و بسیاری از دهانشویه ها برای بوی بد دهان به کار می روند. به علاوه، این قبیل دهانشویه ها با طعم های مناسب برای بچه ها تولید می شوند. دهانشویه کودکان با حفره های دندان مبارزه می کند و به بهبود استحکام مینای دندان کمک خواهد کرد.
برخی از مهم ترین فواید دهانشویه برای کودکان شامل موارد زیر است:
- تأثیر مسواک زدن و استفاده از نخ دندان را افزایش می دهد. استفاده از دهانشویه ذرات موجود در دندان ها را از بین می برد. هم چنین این مسئله مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را راحت تر و مؤثرتر خواهد کرد.
- منجر به تنفس تازه تر خواهد شد. این مزیت بارزترین فایده ای است که بچهها در دهانشویه مشاهده می کنند. آن ها با نفس تازه تعامل بهتری با دیگر کودکان مانند همبازی ها و همکلاسی های خود خواهند داشت.
- دهانشویه از کودک شما در برابر درمان های پزشکی پرهزینه محافظت می کند. پس از معرفی دهانشویه، کودک شما اکنون ۳ خط دفاعی در برابر پوسیدگی دندان و سایر بیماریهای دهان و دندان دارد که می تواند منجر به درمانهای پزشکی جدی و پرهزینه شود.
عوارض جانبی مصرف دهانشویه چیست؟
استفاده بیش از حد از دهانشویه می تواند باعث حساس شدن دندان ها، گونه ها، لثه ها و بافت مخاطی دهان شود. انجام این کار می تواند با مشکلات جدی مانند پوسیدگی دندان، لک شدن دندان، زخم ها و آفت های دهانی و تشکیل پرزهای سیاه بر روی زبان (زبان کرک دار) برای دهان همراه باشد.
کودکان از چه سنی می توانند از دهانشویه استفاده کنند؟
دهانشویه برای کودکان زیر ۶ سال توصیه نمی شود. زیرا کودکان کمتر از این سن در شستشو و بیرون ریختن تمام مایعات از دهان خود توانایی کافی ندارند. از آن جایی که دهانشویه ها دارای چندین ماده برای تثبیت فلوراید هستند، بلعیدن آن بسیار خطرناک است. حتی اگر دهانشویه کودکان حاوی الکل نباشد، باز هم بلعیدن آن بی خطر نیست و در صورت مصرف دوز زیاد آن منجر به ناراحتی معده می شود.
کودکان ۶ سال به بالا امکان استفاده از دهانشویه را دارند. به شرط این که یک بزرگسال بر آن ها نظارت کند و کودک نحوه استفاده درست از آن را بداند. یک آزمایش خوب برای دیدن این که آیا کودک شما برای شستشوی دهان آماده است یا نه این است که ببینید آیا کودک می تواند محلول را به درستی در دهان خود چرخانده و همه آن را بیرون بریزد. اگر او بتواند بر این عمل مسلط شود، می تواند با خیال راحت از دهانشویه استفاده کند. اما اگر نتواند، احتمالا هنوز برای استفاده از دهانشویه آماده نیست.
از نظر ایمنی، روی بیشتر دهانشویه های کودکان هشدار داده شده است که بطری را از دسترس کودکان خردسال دور نگه دارید. زیرا بسته بندی و طعم دهنده های جذاب آن ممکن است کودکان را به فکر نوشیدن نوشیدنی سوق دهد. اگر دوز زیادی از این محلول مصرف شود، دندانپزشکان اطفال توصیه می کنند کودک باید بلافاصله قبل از تماس با اورژانس، شیر بنوشد. کلسیم موجود در شیر به فلوراید متصل شده و از جذب آن در بدن کودک جلوگیری خواهد کرد. درست است که فلوراید در مقادیر طبیعی توصیه شده بی خطر است، اما مصرف زیاد آن برای کودک شما ایمن نخواهد بود.
توصیه های لازم در انتخاب بهترین دهانشویه برای کودکان
هنگام استفاده از دهانشویه لازم است به نکات زیر توجه شود:
- پیش از استفاده از دهانشویه بهتر است دندان ها مسواک زده شوند. به این ترتیب امکان خارج کردن مواد غذایی گیر افتاده بین دندان ها قبل از دهانشویه وجود خواهد داشت.
- برای لثه های دچار خونریزی یا دهان خشک، بهتر است از دهانشویه های ملایم استفاده شود. به این ترتیب اگر آب شهری شما فاقد فلوراید است، برای تأمین فلوراید مورد نیاز دندان ها می توانید از دهانشویه های حاوی فلوراید استفاده کنید.
- خارج کردن دهانشویه از دهان و شستشوی دهان با آب پس از استفاده از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. بهتر است به مدت ۳۰ دقیقه پس از استفاده دهانشویه، غذا یا نوشیدنی مصرف نشود.
- لازم است محلول دهانشویه را به مدت ۳۰ ثانیه در دهان بچرخانید. هم چنین به منظور دستیابی به بهترین نتایج، خوب است دهان فرد در طول انجام این کار بسته باشد تا دهانشویه تمام نواحی داخل دهان را تحت پوشش قرار دهد.
منبع : آرگا
