ضعف معده به حالتی گفته می گردد که اسید معده کمتری ترشح شده و فعالیت معده به مشکل خورده و کمتر می شود. در واقع اگر احساس گرسنگی مداوم دارید، با وجود اینکه تازه غذا خورده اید باز هم گرسنه می باشید، پس برای بدن شما مشکلی یا از نظر جسمی و یا حتی از نظر روحی و عاطفی مشکلی پیش آمده است که این مشکل امکان دارد به دلایل مختلفی همچون کم شدن ترشح اسید معده و میزان این اسید بر اثر مصرف آب در میان غذا و حتی در کنار غذا و بلافاصله بعد از غذا، مصرف زیاده از حد داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، استعمال سیگار، رژیم غذایی نامناسب، استرس و …رخ بدهد که با نشانه هایی همراه است و با مشاهده این علائم بهتر است هر چه زودتر به فکر درمان باشید. در این مطلب آرگا راهکارهای درمان ضعف معده و نیز نشانه ها و دلایل ضعف معده را بررسی می کند.
ضعف معده چیست؟
ضعف معده و یا احساس گرسنگی مداوم ممکن یه درخواست از طرف بدن شما جهت احتیاج داشتن به میزان بیشتری از غذا باشد، ولی این موضوع همیشه صدق نمی کند و برخی مواقع دلایل دیگری چه مشکلات جسمی و یا مشکلات عاطفی در آن دخیل و موثر باشند.چنانچه همیشه گرسنه هستید و احساس ضعف دارید، امکان دارد گرسنگی دلیل آن نباشد و علت های اصلی دیگری عامل بروز آن باشند.

بررسی دلایل ضعف معده
رژیم غذایی نامناسب (دارای قند زیاد و یا پروتئین پایین)
کسانی که در رژیم غذایی خود از مواد غذایی دارای کالری کم استفاده می کنند، در بدن خود یک هورمون به نام «گرین» ترشح می کنند که در نهایت باعث می شود احساس گرسنگی کنند چون معده در صورت نیاز داشتن بدن به مواد غذایی زیادتر، این هورمون را ترشح می نماید.
رژیم غذایی که در آن نوشیدنی ها و مواد غذایی با قند زیاد گنجانده می شود، اشتها را زیاده از حد تحریک کرده و این رژیم ها با فروکتوز زیاد موجب ترشح زیادتر هورمون گرسنگی می گردند که بر روی عملکرد مغز موثر بوده و باعث احساس گرسنگی بیشتر و همیشگی در افراد می شود. همچنین فروکتوز باعث افزایش عملکرد معده شده و تخلیه معده زیادتر صورت می گیرد.
همچنین اگر در رژیم غذایی از میزام پروتئین کمتری استفاده می کنید، امکان دارد دچار صعف معده شوید، زیرا با مصرف مواد غذایی پروتئین دار، کمتر احساس گرسنگی می کنید.

مصرف پایین فیبر
مواد غذایی دارای فیبر تاثیر شگفت انگیزی بر روی سلامتی بدن می گذارند و موجب هضم بهتر غذا و نیز رفع یبوست می شوند. از دیگر فواید فیبر برای بدن کنترل احساس گرسنگی می باشد که با مصرف فیبر از میزان احساس گرسنگی می کاهید.
دهیدراته شدن و کم آبی بدن
خشکی و کم آبی بدن تاثیرات مخرب زیادی بر روی سلامتی بدن می گذارد که در صورت درمان نشدن ممکن است عواقب جبران ناپذیری را به دبنال داشته باشد. علاوه بر مهمترین مضرات کم آبی بدن که با مشاهده علائم کم آبی در بدن قابل شناسایی است، می توان به احساس ضعف معده اشاره داشت که دلیل مهمی مثل کم آبی را شامل می شود. که اتفاقا یکی از روش های درمان هیدراته بودن بدن است.
نداشتن نظم خواب مناسب
اختلالات خوابی از جمله بی خوابی، کم خوابی و بی نظمی در خواب همگی از جمله مواردی هستند که به آسانی موجب به هم ریختگی تعادل هورمونی شده و ضعف معده را به دنبال دارند. حتی گفته می شود کسانی که دارای برنامه خواب منظم و کافی نیستند، اغلب با مشکل هایی نظیر دیابت و چاقی دست و پنجه نرم می کنند. اختلالات خواب باعث افزایش ترشح هورمون گرسنگی و در نتیجه احساس گرسنگی شدید می شود.
دیابت
در حالت عادی قند درون مواد غذایی پس از سوخت و ساز به گلوکز تبدیل شده و توسط سلول ها مورد استفاده قرار می گیرد، ولی مبتلایان به دیابت نمی توانند از این گلوکز تولیدی بهره ببرند و آن را دفع می نمایند. بنابراین فرد دچار ضعف معده و گرسنگی می شود که این موضوع در مبتلایان دیابت نوع ۱ به اشتها و مصرف بالای مواد غذایی اما اضافه نکردن وزن شاهد هستیم. بنابراین بهتر است پس از تشخیص دیابت در کنار انجام روش های درمان دیابت نوع یک و نوع دو از مشکلاتی که که قرار است برای بدنتان پیش بیاید جلوگیری کنید.
پایین بودن سطح قند خون
مبتلایان به دیابت اغلب پایین بودن قند خون را تجربه می کنند که یکی از دلایل ضعف معده است. اما سایر بیماران و کسانی که دچار مشکلات کلیوی، هپاتیت، اختلالات در رابطه با هیپوفیز و غدد فوق کلیوی، تومورهای عصبی هستند، نیز این مشکل یعنی سطح پایین گلوکز خون را دارا می باشند. یکی از مهمترین علائم قند خون پایین تپش قلب ضعیف، اضطراب، تعریق، رنگ پریدگی، سوزن سوزن شدن دهان قابل ذکر هستند.
استرس و اضطراب بالا
استرس و اضطراب خیلی زیاد باعث ترشح یک هورمون به اسم «کورتیزول» در بدن می گردد که موجب ضعف معده می شود. اغلب کسانی که استرسی هستند، اشتهای زیادتری برای مصرف غذاهای با قند و چربی زیاد را دارا هستند. که از نشانه های همراه با ضعف معده در این اشخاص می توان به سردرد، خستگی، ناراحتی معده، اختلالات خواب و عصبانیت و ناراحتی های پشت سر هم اشاره داشت.بنابراین نتیجه می گیریم که غیر از علت های فیزیولوژیکی علل روانی و عاطفی نیز در این امر می توانند دخیل باشند. برعکس گرسنگی حقیقی و عادی هنگام احساس گرسنگی احساسی اشتهای شما برای مصرف غذاهایی بخصوص اغلب شور یا ترد و یا شیرین تحریک می شود.

مصرف یکسری از داروها
مصرف بعضی از اقلام دارویی از جمله داروهای ضد افسردگی، داروهای درمان دیابت، آنتی هیستامین ها، داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی، داروهای ضد اضطراب و ضد روان پریشی موجب افزایش اشتها و میل بیشتر غذا می گردد. به دنبال آن افزایش وزن و چاقی، اشتهای کاذب و زیاد را فرد تجربه می کند. بنابراین این احساس گرسنگی مداوم نتیجه مصرف این داروها است که می توانید با مراجعه به دکتر و جایگزینی داروهای دیگر از آن جلوگیری نمایید.
مصرف کربوهیدرات های فرآوری شده
کربوهیدرات هایی که خیلی زیاد فرآوری و تصفیه شده اند، به دلیل انجام این فرآیند میزان زیادی از مواد معدنی، ویتامین ها و فیبر درون آنها از بین رفته که هضم آسان تری داشته و در نتیجه کمتر موجب ایجاد احساس سیری در شما می گردند. آرد سفید، آبنبات، نوشابه ها و … امکان دارد به سرعت سطح قند خون را بالا ببرند، موقع آزاد کردن انسولین هم زمان با بالا رفتن قند خون در بدن، سطح قند خون افت می نماید و در این حالت بدن به مصرف غذای زیادتری احتیاج دارد که در نتیجه باعث ایجاد احساس گرسنگی پشت سر هم و مداوم می شود.
تند غذا خوردن
باید غذا را در کمال آرامش میل کنید، که اگر غیر از این باشد و شما تند و با سرعت زیاد غذا بخورید؛ باعث افزایش اشتها و گرسنگی بیشتر و مکرر و به دنبال آن افزایش وزن و چاق شدن را تجربه خواهید کرد.
از دیگر دلایل ضعف معده می توان به مصرف ناکافی و کم صبحانه، تشنگی، مصرف غذاهای کنسروی و نیز نوشیدن خیلی زیاد نوشابه و … و همچنین یکسری مشکلات پزشکی و مشکلات روانی و عاطفی اشاره داشت.
مشکلات تیروئیدی
یکی دیگر از مشکلاتی که در ضعف معده نقش دارد، در صورتی که بعد از خوردن غذا باز هم دچار احساس گرسنگی هستید، مشکلات تیروئیدی می باشد.
نشانه های ضعف معده
احساس درد در معده
یکی از نشانه های اولیه ضعف معده؛ احساس ناراحتی و درد در قسمت معده می باشد.
آروغ زدن (آروغ ترش و بوی بد دهان)
آروغ زدن به طور کلی یکی از مشکلات معده است که به باد گلو نیز شناخته می شود. یکی از نشانه های ضعف معده آروغ ترش و بوی بد دهان است.
ورم و نفخ شکم
یکی دیگر از نشانه هایی که می تواند به شما هشدار ضعف معده را بدهد، ورم و نیز نفخ شکم است.
یبوست و اسهال
یبوست و اسهال که خود از مشکلات روده ای به شمار می روند، می توانند علائم ضعف معده به شمار روند.
تغذیه نامناسب
داشتن رژیم غذایی بد و نامناسب قطعا تاثیرات بد و مخربی بر روی بدن می گذارد که از جمله آن می توان به ضعف معده اشاره داشت.
سردی معده
ضعیف شدن معده برای هضم غذا و نیز سردی معده از اصلی ترین علائم این مشکل است.
تنگی نفس
مشکلات تنفسی و تنگی نفس نیز از دیگر نشانه های ضعف معده هستند.
سرگیجه و سنگین بودن سر
به دنبال ضعیف بودن معده ضعف آن، در فرآیند هضم غذا مشکل ایجاد می شود که می تواند باعث سرگیجه و سنگین بودن سر شود.
کسالت
از دیگر علائم ضعف معده می توان به کسالت و بی حالی، کم شدن انرژی بدن، پایین آمدن سرعت حرکت ها و فعالیت ها اشاره داشت.
تغییر رنگ و ورم صورت
همچنین باعث تغییر رنگ صورت شما و در نهایت زرد شدن رنگ صورت شما می شود. یکی دیگر از علائم ضعف معده ورم صورتتان است.
درمان ضعف معده با راهکارهایی کاربردی و امتحان پس داده
هنگام میل به غذا و احساس گرسنگی، چند دقیقه مکث نمایید و بررسی کنید که آیا این احساس گرسنگی شما دلیل فیزیولوژیکی دارد و یا خیر! مثلا اگر در وعده غذایی قبلی غذای کمی خورده اید و یا فاصله زیادی از آن گذشته و یا فعالیت بدنی زیاد و سختی داشته اید، احساس گرسنگی در شما طبیعی است و می توانید با مصرف یک وعده غذایی سالم و مناسب به طوری که اشتهای شما برای وعده غذایی بعد را از بین نبرد، به رفع این نیاز کمک کنید. اما اگر با وجود میل کردن غذای کافی در وعده غذایی و گذشت کمی از آن، باز ضعف دارید؛ بهتر است سایر عوامل و مشکلات روحی و روانی و عاطفی نشیر افسردگی، استرس و اضطراب را بررسی و چک نمایید. بنابراین باید محیط آلوده به استرس و اضطراب را ترک و یا عامل استرس را برطرف نمایید. حواستان را پرت کنید و سعی کنید به آرامش دست پیدا نمایید.
مراجعه به پزشک و مصرف دارو
البته برای نتیجه گیری بهتر و در صورت شدت گرفتن این ضعف باید به دکتر متخصص مراجعه نمایید. که دکتر امکان دارد برای شما مصرف داروهای ضد التهابی، داروهای ضد اسید معده، انتی اسیدها، ضد انعقادها و یا آنتی اسپاسمودیک ها را جهت مدیریت نشانه ها و درمان ضعف معده تجویز نماید.
همچنین در صورتی که دلیل ضعف معده عفونت هلیکوباکتر پیلوری باشد، امکان دارد برای مداوای ضعف معده از آنتی بیوتیک ها و نیز سایر داروهای مفید بهره ببرد.

حذف مواد غذایی تحریک کننده
همچنین به طور کلی پیشنهاد می کنیم از مصرف غذاهای تند و چرب پرهیز کنید، وعده هایی غذایی کوچکتر اما متعددی را مصرف نمایید، حذف الکل و نوشیدنی های الکلی، سیگار و قهوه، و غذاهای نرم و خنک در برنامه غذایی را بگنجانید.
مدیریت استرس
در صورتی که تشخیص دادید که عامل ضعف معده و یا احساس گرسنگی به دلایل غیر فیزیولوژیکی و استرس است، با شیوه های کنترل استرس و اضطراب همچون ماساژ، تمرین های تنفسی آن را کنترل نمایید.
خوردن صبحانه
صبحانه یکی از وعده های غذایی اصلی و مهم است که نباید به هیچ وجه آن را حذب نمایید. علاوه بر تاثیرات نامطلوب بر روی سلامتی نخوردن صبحانه یاعث ضعف معده و گرسنگی در طی روز می گردد. با مصرف یک وعده صبحانه دارای پروتئنین، کربوهیدرات و چربی از احساس گرسنگی و ضعف معده در طی روز می کاهد. در این میان به صبحانه های مفید برای این مورد می توان به پنیر کم چرب، تخم مرغ آبپز، بلغور جو دوسر، کره بادام زمینی، غلات کامل اشاره داشت.
مصرف پروتئین به اندازه کافی
غیر از فواید پروتئین برای بدن که بسیار زیاد است، با مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین به اندازه کافی، کمتر به مصرف غذاهای چرب و شیرین میل می کنید و نیز حس بهتری را در شما ایجاد می نماید. مثلا با گنجاندن منابع پروتئینی فاقد چربی همچون مرغ، تخم مرغ، غذاهای دریایی، حبوبات، گوشت گاو بی چربی، لبنیات کم چرب انرژی لازم را بدن شما جذب کرده و در نتیجه احساس ضعف ندارید و حالتان خوب است.
مصرف غذاهای با فیبر زیاد
آرام و با سرعت پایین غذا خوردن یکی از راههای درمان ضعف معده و جلوگیری از آن است که البته در طولانی مدت به سلامت سیستم گوارشی شما نیز منجر می شود. همچنین با مصرف غذاهای پر فیبر، شما به ناچار غذا را زیادتر می جوید و از تند غذا خوردن شما جلوگیری می کند.
از سوی دیگر به دلیل اینکه فیبر و منابع فیبردار مانند میوه ها، سبزیجات، غلات و غذاهای سوپ سبزیجات و سالاد سبزیجات حجیم هستند و از لحاظ فیزیولوژیکی در شما احساس سیری را برای مدتی بیشتر و طولانی تر ایجاد می کند. همچنین فیبر باعث کنترل و مدیریت سطح قند خون می شود که برای ضعف معده مفید است.
میان وعده ای سالم و خوش طعم
بسیاری از اوقات با وجود سیر بودن، اشتهای خوردن یک خوراکی خوش طعم را دارید که البته از نظر سلامتی اصلا مناسب و سالم نیستند، پس انتخاب های مناسبی داشته باشید و در عوض مصرف شیرینی، تنقلات و … از میوه ها (پرتقال و سیب و …)، آجیل استفاده کنید.
تنظیم خواب
کیفیت و نیز نظم و میزان خواب یکی از مهمترین عوامل موثر رد سلامتی افراد است که در صورت بی خوابی، کم خوابی و یا نداشتن خواب باکیفیت می توانید بدترین آسیب ها را به بدن و سلامتی خود برسانید. شاید برایتان جالب باشد که بدانید افرادی با میزان خواب کم نسبت به افراد با خواب مناسب و کافی اشتهای غذای بیشتری دارند.
درمان کم آبی بدن
یکی از راه های درمان ضعف معده، درمان کم آبی بدن است که علائم کم آبی و یا همان دهیدراته شدن بدن متعدد است. اغلب اوقاتی که ضعف معده داشته و احساس گرسنگی می نمایید؛ در واقع بدنتان به آب نیاز دارد و کم آبی و خشکی به شکلی نامناسب خودش را نشان می دهد. بنابراین برای جلوگیری از این مشکل خوب است همیشه بدن شما هیدراته بوده و کم آبی و تشنگی را تجربه نکند.
روش ها و منابع متنوعی برای رفع و درمان کم آبی وجود دارد، اگر بدنتان گیج شده که گرسنه است و یا تشنه است، پس با نوشیدن یک فنجان چای و یا نوشیدن نوشیدنی های مختلف، میوه و آبمیوه ها، دو لیوان آب به بهبود ضعف معده خود کمک کنید.

مسواک زدن
اگر احساس گرسنگی می کنید بلافاصله مسواک بزنید تا ظرف چندین ثانیه اشتهای شما کمتر شده و ضعف معده شما درمان شود.
انجام کارهای مفرح
ممکن است بی آنکه واقعا گرسنه باشید، احساس گرسنگی کنید در این مواقع دلیل گرسنگی شما احتمالا بی حوصلگی و کسل بودن است. پس پیشنهاد می کنیم با انجام یک کار دیگر مانند پیاده روی، مطالعه کتاب، بازی، وب گردی و یا گفتگو با دوست و یا همسر و یا یکی از اعضای خانواده خود حواستان را نسبت به خوردن پرت کنید.
جویدن آدامس
به عنوان یکی از راهکارهای درمان ضعف معده می توانید آدامس بجوید و یا نعناع بمکید.
درمان گیاهی ضعف معده
در کنار روش های پزشکی و داروهای شیمیایی، یکی از روش های درمانی همیشه محبوب، طب سنتی و استفاده از داروهای گیاهی است. می توانید با مصرف برخی گیاهان دارویی موفق به درمان ضعف معده شوید.
خوردن زیاد سیب و گلابی
با خوردن پشت سر هم گلابی و سیب و جای دادن آن به عنوان قسمتی از رژیم غذایی در واقع باعث تقویت معده شده و از ضعف معده جلوگیری می کنید.
مصرف زنجبیل
یکی از گیاهان مفید برای معده و ضعف معده زنجبیل است. زنجبیل به هضم بهتر غذا و در نهایت تقویت معده منجر می شود. به طور کلی گیاه زنجبیل تاثیر چشمگیری در سلامتی سیستم گوارشی دو تقویت آن و نیز تسکین ناراحتی و نفخ شکم دارد. پودر زنجبیل که از ریشه این گیاه تهیه می ود، خاصیت ضد تهوع دارد.
مصرف گشنیز
یکی دیگر از کیاهان مفید برای سلامتی و تقویت معده گشنیز است. خواص گشنیز بسیار زیاد است که شامل حال سیستم گوارش، معده و تمام بدن و رفع مشکلاتی مانند یبوست، اسهال، گاز روده و سندرم روده تحریک پذیر، بی خوابی، استرس می شود. گیاه گشنیز که به شکل های مختلفی مصرف می شود، باعث تحریک ترشح اسید معده و در واقع بهبود یبوست، سوء هاضمه و گاز روده و نیز ضعف معده می گردد. علاوه بر استفاده از خود گشنیز می توانید از قرص گشنیز بهره ببرید.
مصرف فلفل سیاه
پودر فلفل سیاه که از اصلی ترین و پرکاربردترین ادویه ها با عطر و مزه ای عالی است، موجب تحریک هیدروکلریک اسید در معده شده و در نهایت موجب بهبود فرآیند هضم غذا می شود.
مصرف زیره
یکی دیگر از گیاهان مفید برای تقویت معده و مفید برای دستگاه گوارشی، زیره است. این گیاه علاوه بر دارا بودن خاصیت ضد تهوع بودن، به رفع گاز روده کمک می کند. همچنین برای درمان ضعف معده مفید است که از آن قرص های مختلف برای تقویت معده و رفع ضعف معده تهیه شده است.
خوردن باقلا همراه پوست
برای تقویت معده می توانید از باقلا همراه پوست بهره ببرید.
دمنوش آویشن
تهیه دمنوش آویشن و نوشیدن آن می توانید برای ضعف معده مفید باشد.
هلیله
هلیله اعم از هلیله سیاه، هلیله کابلی و هلیله زرد برای تقویت معده و درمان ضعف معده مفید است. این گیاه از اسهال، یبوست، نفخ، اسهال خونی پیشگیری نموده و به تقویت و بهبود عملکرد کبد منجر می شود. با مصرف هلیله به تقویت معده و نیز هضم بهتر کمک می کنید.
مصرف کرفس، نعنا و مویز
این سه گیاه مفید برای سلامتی بدن به طور کلی برای امراض و مشکلات معده مفید هستند که در این میان ضعف معده را نیز شامل می شوند و موجب تقویت معده شده و از ضعف معده جلوگیری می کند.
مصرف سنجد
سنجد را از برنامه غذایی خود حرف نکنید، سنجد خاصیت بهبود هضم غذا و تقویت معده را دارد.
پرهیز از کنجد و شنبلیله
پس از پیشنهاد کلی گیاهان دارویی، شما را از مصرف کنجد و شنبلیله منع می کنیم زیرا ضعف معده را تشدید می کنند.

به طور کلی بدن انسان برای رفع نیازهای روزمره و انجام فعالیت ها و همچنین داشتن بدنی سالم به دریافت انرژی احتیاج دارد. در واقع شما با مصرف غذاها، میوه ها، آجیل و خشکبار، لبنیات، گوشت و … انواع ویتامین، مواد مغذی، پروتئین و … مورد نیاز خود را دریافت و جذب می کند که اگر یکی از این ویتامین ها کم و یا زیاد شود و یا سبک زندگی و برنامه غذایی شما دچار اختلال شود، قطعا یکی از اندام های شما با مشکل عملکرد روبرو می شود. مثلا معده یکی از عضوهای مهم با نقشی پررنگ در بدن است که در صورت ضعف آن باید به فکر چاره افتاد. در مطلب به پایان رسیده شما را با روش های درمان ضعف معده و نیز نشانه و دلایل آن آشنا کردیم. در سخن آخر به این نکته اشاره کنیم که در صورت چاقی و سنگین وزن بودن پس از احساس گرسنگی زیاد احتمالا پزشک به شما عمل اسلیو معده (کوچک کردن معده) را پیشنهاد می دهد.
منبع : آرگا























