اصول کاشت و پرورش گل ساعتی و شرایط رشد بهتر این گیاه

گل ساعتی از گیاهان زینتی رونده است که با گل هایی زیبا و رنگارنگ به درختان و اجسام مجاورش پیچیده و بالا می رود. اگر به پرورش گل ساعتی علاقمند هستید با ادامه این مطلب همراه ما باشید تا اطلاعات کافی در این زمینه کسب نمایید.

کاشت و پرورش گل ساعتی

گل ساعتی یکی از گیاهان زینتی رونده می باشد که به دور اجسام اطراف خود می پیچد و بالا می رود. این گیاه دارای گل های زیبا و رنگی شبیه ساعت است از این رو به آن گل ساعتی اطلاق می شود. همچنین میوه هایی با خواص دارویی تولید می کند. نام دیگر گل ساعتی پیچ ساعتی است و گل های درشت آن به رنگ های قرمز، ارغوانی، بنفش و آبی هستند.

از آنجا که ساقه این گل به درختان مجاور پیچیده و بالا می رود به این خاطر به آن پیچ ساعتی گفته می شود. میوه این گل سبز و زرد رنگ بوده که به نام پشن فروت شناخته می شود. پیچ ساعتی بومی نواحی استوایی امریکای جنوبی و افریقا بوده و سریع الرشد است. ساقه های بلند و بالا رونده آن قلمه گرفتن از گیاه را ساده می نماید.

از برگ، میوه و گل های پیچ ساعتی استفاده دارویی می شود و طول ساقه های آن به ۹ متر نیز می رسد. این گل حاوی فلاونوئید و آلکالوئیدهای گروه هارمالا، و سیانیدریک اسید می باشد. و در میوه اسید سیتریک به همراه برولین، مالتول و اتل مالتول موجود است.

برگ های گل ساعتی منفرد با ظاهر پنجه ای و منتهی به دمبرگ بوده که اغلب به یک برجستگی در قاعده منتهی می شود. دمای پایین زمستان سبب محدود شدن رشد گل ساعتی می شود از این رو در زمستان های سرد این گیاه از بین خواهد رفت و تنها جوانه ساقه های چند ساله زنده می مانند.

در سرمای بسیار و آسیب زمستان باید گل ساعتی را با خاک یا مالچ بپوشانید تا به آن صدمه وارد نشود. این گیاه برای رشد کامل و اتمام دوره رشد باید ۱۵۰ روز از سال بدون سرما و یخ زدگی بگذراند. گل ساعتی را علاوه بر گلدان می توانید در باغ و باغچه نیز پرورش دهید.

این گیاه رطوبت دوست بوده و خاک های اسیدی ضعیف تا قلیایی را می پسندد. تحمل شوری گل ساعتی متوسط است و فاصله کشت آن باید بین ۹۰-۱۵۰ سانتی متر باشد. این گیاه به علت رشد سریع، گسترش و تراکم بالای ساقه ها برای ساختن آلاچیق و حصار نیز مورد استفاده قرار می گیرد. ضمنا به خاطر گل های زیبا و رنگارنگ به عنوان گل زینتی نیر مورد پرورش قرار می گیرد.

شرایط مورد نیاز برای کاشت و پرورش پیچ ساعتی

اگر علاقمند هستید تا به پروش گل ساعتی اقدام کنید در این بخش به شرایط محیطی مورد نیاز برای رشد و نگهداری آن اشاره می شود.

نور

شایان ذکر است که گل ساعتی نور پسند است و برای رشد بهتر به نور کامل آفتاب احتیاج دارد. اگر نور کافی در اختیار گیاه قرار نگیرد وارد گل دهی نمی شود. سایه ممکن است سبب افزایش رشد رویشی گیاه گردد در این حالت گل دهی آن کاهش یافته و از نظر دارویی عملکرد گل ساعتی پایین می آید.

همچنین جنبه زینتی اش را از دست می دهد. از این رو نور کامل برای گل دهی گیاه ضروری است. این گل به طور روزانه حداقل ۴-۶ ساعت نور مستقیم خورشید را نیاز دارد. در محیط های با هوای گرم تابستان وجود مکانی که اواسط روز نیم سایه باشد به رشد آن کمک می کند. ضمنا نور مستقیم صبح نسبت به عصر ارجحیت دارد.

خاک

گل ساعتی به خاک با زهکشی کافی نیاز دارد. به طور مثال مخلوط ماسه+پیت ماس + خاک معمولی یا خاک معمولی+ خاک برگ و شن ترکیب مناسبی خواهد بود. البته این گل در خاک های مختلفی رویش دارد ولی در خاک با زهکشی مناسب (خاک باغچه دارای کمپوست گلدانی) عملکرد رویشی بهتری دارد.

گفتنی است که گل ساعتی تا حدودی قادر به تحمل خشکی است و می تواند در خاک های سبک و شنی هم رشد نماید. ولی در این نوع خاک ها به شکل بوته و درختچه کوچک رویش دارد.

تکثیر گل ساعتی به چه صورتی انجام می شود؟

قابل ذکر است بذور گل ساعتی پس از ۶ ماه انبارداری در دمای ۰-۵ درجه سانتی گراد قدرت جوانه زنی پیدا کرده و درصد جوانه زنی آن ها افزایش می یابد. ضمنا اگر ۲۴ ساعت پیش از کاشت بذور آن را در آب شناور نمایید درصد جوانه زنی آن ها افزایش می یابد. پیش جوانه زنی بذر گل ساعتی در خاک شنی و لومی با عمق کاشت ۲-۶ سانتی متر سبب ظهور بیشترین نهال می گردد.

در دمای ۳۰-۳۵ درجه سانتی گراد نهال گل ساعتی بین ۸ الی ۹ روز پس از خیس نمودن در آب از خاک خارج شده ولی در شرایطی به جز این ظهور و خروج نهال های گیاه زمان زیادی می برد. جهت تکثیر گل ساعتی از طریق قلمه از ابتدای تابستان قلمه های شاخه ای به طول ۱۰ سانتی متر را توسط یک چاقوی ضد عفونی شده بریده و بعد برگ های پایین قلمه را جدا نمایید.

در ادامه انتهای قلمه گل ساعتی تهیه شده را در هورمون ریشه زایی قرار داده و در گلدانی متوسط که دارای کمپوست بذر و قلمه است بکارید. سپس با کیسه پلاستیکی آن را بپوشانید. گلدان ها در دمای ۱۸-۲۰ درجه تا موقع ریشه دهی که یک ماه تقریبا طول می کشد، قرار داده شوند. بعد از ریشه دهی و ایجاد گیاه جدید کیسه پلاستیکی را برداشته و به طور منظم با کود مایع گل ساعتی های کوچک را تغذیه نمایید.

با تامین نور و آبیاری کافی برای رشد گل ساعتی به پرورش آن تا اواخر پاییز و اوایل زمستان ادامه دهید. بعد آبیاری آن را کاهش داده و در ابتدای بهار مجددا گیاه مورد نظر را به گلدانی بزرگتر که دارای کمپوست گلدانی است، به آرامی منتقل کنید. احتمالا در طول سال از ابتدای بهار تا اواسط تابستان مجبور به تعویض گلدان شوید. البته تا جای ممکن تا هنگام گلدهی گیاه در بهار آن را انجام ندهید.

خواص گیاه و میوه گل ساعتی

اکنون که با شرایط مورد نیاز برای پروش گل ساعتی آشنا شدید بد نیست از خواص آن نیز اطلاع داشته باشید. از جمله خواص گل ساعتی عبارت است از:

• خواب آور
• آرامش بخش
• بهبود اعصاب و ضد افسردگی
• اثرات ضد میکروبی
• ضد اضطراب و کاهش هیجان روحی
• ضد درد و ضد اسپاسم
• تسکین سردرد و ضد تشنج
• بهبود بیماری های گوارشی
• جلوگیری از بیماری های قلبی و سرطان
• کاهش التهاب و آلرژی
• میوه برای کاهش وزن و سلامت جسم مفید است.
• کاهش میزان کلسترول
• میوه منبع غنی آنتی اکسیدان است.

منبع : آرگا