دسته ها
پنج شنبه ۱ آبان ۱۳۹۹

آشنایی با دلایل تغییر پایتخت صفویان

  • فاطمه میرزایی
  • ۱۶ خرداد ۱۳۹۸
  • ۰

پایتخت هر کشوری مهمترین شهر آن و نیز مرکز تصمیم گیری های سیاسی و اداری بوده که تمامی امور مملکت از طریق این شهر کنترل می شود. تغییر پایتخت صفویان به دلایل مختلفی صورت گرفت، در ابتدا تبریز به عنوان پایتخت انتخاب شد، سپس از تبریز به قزوین تغییر پیدا کرد و در زمان شاه عباس نیز به اصفهان انتقال یافت.

صفویان؛ دارای مذهب شیعه بودند که بیشتر از دو قرن (۸۸۰ تا ۱۱۰۱ هجری خورشیدی)، در ایران حکومت کردند، بنیانگذار این سلسله شاه اسماعیل و آخرین پادشاه آن نیز شاه سلطان حسین بود. پایان حکومت صفوی در سال ۱۱۰۱ خورشیدی و با شکست از افغان ها اتفاق افتاد. در این مطلب قصد داریم شما را با دلایل تغییر پایتخت حکومت صفوی آشنا کنیم.

دلایل تغییر پایتخت صفویان

دوره صفویه یکی از مهمترین دوران تاریخی ایران است، به این دلیل که یک فرمانروایی پادشاهی متمرکز ایرانی بر سراسر ایران فرماندهی می کرد و توانست یک حکومت یکپارچه پدید آورد، در حالی که حکومت های قبلی صفاریان، سامانیان، طاهریان، زیاریان، آل بویه و سربداران توانایی انجام این کار را نداشتند، بنابراین دوره صفویان یکی از دوران طلایی اسلام و نیز اوج تمدن اسلامی نامیده می شود؛ صفویان  در طول حکومت طولانی خود در ایران سه شهر تبریز، قزوین و اصفهان را به به عنوان پایتخت خود برگزیدند که انتخاب هر کدام از این شهر به دلایل مختلفی اتفاق افتاد، از این رو در ادامه شما را با برخی از علل تغییر پایتخت صفویان آشنا می کنیم.

تغییر دادن پایتخت صفویان

شاه اسماعیل صفوی شهر تبریز را به عنوان پایتخت معرفی کرد، به این دلیل که این شهر به مرکز قدرت خاندان وی در اردبیل نزدیک بود و نیز فاصله کمی از جایگاه استقرار فداییان و پیروانش و همچنین ایل های ترکمان دارای مذهب شیعه در آناتولی داشت.

تغییر پایتخت در دوران صفویه

در زمان شاه اسماعیل و پس از آن یعنی دوران شاه طهماسب، عثمانی ها و ازبکها به طور مکرر از ناحیه شمال غرب به ایران حمله می کردند و در نتیجه قتل و غارت آنها شامل شهر تبریز نیز می شد و همچنین این درگیری ها موجب ایجاد تنش های اجتماعی زیادی می شد. همه این دلایل کافی بود تا شاه طهماسب اقدام به تغییر پایتخت صفویان از تبریز به قزوین نماید. ناگفته نماند که شاه اسماعیل در دوران حکومت خود گاهی به شهر قزوین سفر می کرد و مدتی را نیز در آنجا به سر می برد. بنابراین انتخاب قزوین با توجه به موقعیت استراتژیک خود، یک انتخاب منطقی به شمار می رفت؛ شهر قزوین در دوران ساسانیان یکی از پایگاه های مهم در برابر منطقه کوهستانی شمال ایران محسوب می شد و با روی کار آمدن سلجوقیان از رشد زیادی برخوردار شد، در صورتی که تا قبل از دوران صفوی از چنین پیشرفتی بی بهره بود. آماده سازی شهر قزوین برای برگزیده شدن به عنوان پایتخت در سال ۹۵۱ هجری قمری شروع شد و به مدت یازده سال به طول انجامید، اگر چه این شهر دارای امتیازهای زیادی بود، اما مساله کم آبی در این شهر مورد توجه قرار نگرفته بود، مشکل کم آبی قزوین در کنار زیبایی های شهر اصفهان باعث شد که پایتخت صفویان در زمان شاه عباس به شهر اصفهان انتقال یابد.

تغییر پایتخت صفویان

شهر اصفهان به دلیل برخورداری از آب فراوان زاینده رود و نیز دارا بودن مرکزیت جغرافیایی، بسیار مورد توجه شاه عباس قرار گرفت. این شهر در مسیر راه های بزرگ بازرگانی قدیم از قبیل حلب و دمشق در غرب کشور و نیز سمرقند و بخارا در شرق قرار داشت، برخورداری از امتیازات اقتصادی، سیاسی و نیز آب فراوان برای کشاورزی موجب شد تا اصفهان در ادوار مختلفی از جمله حکومت آل زیار به عنوان پایتخت ایالتی و نیز پایتخت حکومتی سلجوقیان برگزیده شود، انتقال پایتخت به اصفهان در زمان شاه عباس در سال ۱۵۹۷ میلادی اتفاق افتاد.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
مطالب پیشنهادی
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.