اگر تا حالا برای خرید فرش ماشینی به یک فروشگاه سر زده باشید، حتماً عبارت‌هایی مثل «۷۰۰ شانه» یا «۱۲۰۰ شانه» و «تراکم ۲۵۰۰» را شنیده‌اید. فروشنده‌ها این اعداد را معیار کیفیت می‌دانند، اما کمتر کسی توضیح می‌دهد که دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهند و چطور باید از آن‌ها برای تصمیم‌گیری استفاده کرد. در این مطلب شانه و تراکم را به زبان ساده توضیح می‌دهیم و نشان می‌دهیم برای هر نیاز چه عددی منطقی‌تر است.
شانه فرش چیست؟
شانه نشان می‌دهد در هر متر از عرض فرش چند ردیف نخ بافته شده است. فرش ۷۰۰ شانه حدود ۷۰۰ ردیف نخ در یک متر عرض دارد و فرش ۱۲۰۰ شانه حدود ۱۲۰۰ ردیف. هرچه این عدد بیشتر باشد، نخ‌ها فشرده‌تر کنار هم قرار می‌گیرند و نقش فرش ریزتر و دقیق‌تر دیده می‌شود. به همین دلیل فرش‌هایی با شانهٔ بالاتر در عکس و از نزدیک ظاهری شبیه فرش دستباف پیدا می‌کنند.
تراکم فرش چه تفاوتی با شانه دارد؟
تراکم عدد دیگری است که تعداد گره‌ها را در طول فرش نشان می‌دهد. شانه و تراکم با هم مشخص می‌کنند در هر متر مربع از فرش چقدر نخ به کار رفته است. فرشی که هم شانه و هم تراکم بالاتری دارد، معمولاً وزن بیشتر، بافت محکم‌تر و نشیمن نرم‌تری دارد. به همین دلیل بررسی هر دو عدد در کنار هم، تصویر درست‌تری از کیفیت می‌دهد تا فقط نگاه کردن به شانه.
شانه‌های رایج در بازار
فرش‌های ماشینی در شانه‌های مختلفی تولید می‌شوند، ولی چند شانه بیش از بقیه دیده می‌شوند. جدول زیر مرور سریعی از آن‌هاست:
| شانه | ویژگی اصلی | مناسب برای |
| ۷۰۰ شانه | نقش واضح، وزن سبک‌تر و قیمت مناسب‌تر | استفادهٔ روزمره، اتاق‌ها و جهیزیه |
| ۱۰۰۰ شانه | ظرافت بیشتر از ۷۰۰ و حد وسط قیمت | کسانی که نقش ظریف‌تر می‌خواهند اما بودجهٔ بالاتر ندارند |
| ۱۲۰۰ شانه | نقش ریز، بافت محکم‌تر و نشیمن نرم‌تر | پذیرایی و فضاهای رسمی |
| ۱۵۰۰ شانه و بالاتر | ظاهری بسیار نزدیک به فرش دستباف | فضاهایی که ظرافت اولویت اول است |
آیا شانهٔ بیشتر همیشه بهتر است؟
پاسخ کوتاه این است که نه لزوماً. شانهٔ بالاتر ظرافت و نرمی بیشتری می‌دهد، اما قیمت را هم بالا می‌برد و برای همهٔ فضاها ضروری نیست. در اتاقی که رفت‌وآمد زیاد است یا برای کودکان و استفادهٔ روزمره، تفاوت نقش بین ۷۰۰ و ۱۲۰۰ شانه همیشه به اندازهٔ تفاوت قیمت احساس نمی‌شود. اگر می‌خواهید این دو را دقیق‌تر کنار هم بگذارید، مقایسهٔ فرش ۷۰۰ و ۱۲۰۰ شانه نقاط قوت و ضعف هر کدام را به‌تفصیل بررسی کرده است.
عمر فرش ماشینی چقدر است؟
عمر مفید یک فرش ماشینی را معمولاً بین ۱۰ تا ۲۵ سال می‌دانند، اما این عدد فقط به شانه بستگی ندارد. جنس نخ، کیفیت بافت، محل استفاده و نگهداری درست هم نقش دارند. یک فرش ۷۰۰ شانهٔ باکیفیت که درست نگهداری شود ممکن است از یک فرش ۱۲۰۰ شانهٔ ضعیف بادوام‌تر باشد. بنابراین جنس نخ و تراکم را حتماً کنار شانه بپرسید.
نکاتی که هنگام خرید باید بپرسید
-
شانه و تراکم دقیق فرش را بپرسید و در صورت امکان به‌صورت مکتوب بگیرید.
-
جنس نخ را بپرسید؛ فرش‌های آکریلیک معمولاً نرم‌تر هستند و به پشم شباهت دارند.
-
پشت فرش را نگاه کنید؛ بافت منظم و یکدست نشانهٔ کیفیت بهتر است.
-
سایز و رنگ را با فضای خانه هماهنگ کنید و اندازهٔ اتاق را از قبل بدانید.
-
فرش را حتی‌الامکان از نزدیک ببینید، چون عکس تفاوت نرمی و ضخامت را منتقل نمی‌کند.
شانه و تراکم دو معیار مفید برای مقایسهٔ فرش‌های ماشینی هستند، اما تنها معیار نیستند. بهتر است ابتدا مشخص کنید فرش را برای کدام فضا و با چه بودجه‌ای می‌خواهید، بعد شانه را با همان نیاز تطبیق دهید.
منبع : آرگا
