
هزینه مهاجرت فقط شامل شهریه دانشگاه یا مبلغ مورد نیاز برای دریافت ویزا نیست. هزینه بررسی مدارک، ترجمه، بیمه، اجاره مسکن، ودیعه خانه و مخارج چند ماه اول نیز باید در محاسبات قرار بگیرد. به همین دلیل، کشوری که دانشگاه ارزانتری دارد، لزوما کمهزینهترین مقصد برای همه متقاضیان نیست.
در میان کشورهای پرطرفدار اروپایی، ایتالیا و آلمان معمولا کم هزینهترین کشورهای اروپایی برای مهاجرت تحصیلی محسوب میشوند. برای مهاجرت کاری نیز آلمان میتواند انتخاب مناسبی باشد؛ بهخصوص اگر متقاضی مستقیما قرارداد کار یا آوسبیلدونگ دریافت کند. فرانسه و اسپانیا نیز در صورت انتخاب شهر مناسب و مسیر درست، امکان مهاجرت با بودجه منطقی را فراهم میکنند.
هزینههایی که باید پیش از انتخاب کشور بررسی شوند
برای مقایسه واقعی کشورها بهتر است این هزینهها را در کنار هم قرار دهید:
- هزینه اپلای و بررسی پرونده؛
- ترجمه و تایید مدارک؛
- شهریه دانشگاه یا دوره آموزشی؛
- تمکن مالی مورد نیاز برای ویزا؛
- هزینه بیمه درمانی؛
- اجاره و ودیعه مسکن؛
- هزینه خوراک و حملونقل؛
- هزینه یادگیری زبان؛
- بودجه لازم تا پیدا کردن کار؛
- امکان دریافت بورسیه یا کمکهزینه.
تمکن مالی با هزینه واقعی مهاجرت تفاوت دارد. تمکن مبلغی است که متقاضی برای اثبات توانایی پرداخت هزینههای خود ارائه میدهد و ممکن است بخشی از آن پس از ورود برای مخارج زندگی قابل استفاده باشد.

مهاجرت به ایتالیا؛ گزینهای اقتصادی برای دانشجویان
مهاجرت به ایتالیا بیشتر به دلیل شهریه نسبتا مناسب دانشگاههای دولتی و امکان دریافت بورسیه استانی مورد توجه قرار میگیرد. شهریه دانشگاههای دولتی معمولا براساس دانشگاه، رشته و وضعیت اقتصادی دانشجو محاسبه میشود و ممکن است از چند صد تا چند هزار یورو در سال متغیر باشد.
مهمترین مزیت مالی ایتالیا، بورسیههای استانی است. این بورسیهها براساس وضعیت درآمد و دارایی خانواده اعطا میشوند و ممکن است شامل کمکهزینه نقدی، غذا، خوابگاه و معافیت از بخشی از شهریه باشند. البته دریافت بورسیه قطعی نیست و دانشجو باید مدارک مالی خانواده را دقیق و در مهلت مقرر ارائه کند.
هزینه زندگی در شهرهایی مانند میلان و رم بالاتر است. انتخاب شهرهای کوچکتر مانند پادوا، پروجا، سیهنا، پیزا، پارما یا تورین میتواند هزینه مسکن را کاهش دهد؛ هرچند قیمت اجاره حتی در این شهرها نیز به محله و زمان جستجو بستگی دارد.
ایتالیا برای دانشجویی مناسبتر است که:
- امکان آمادهسازی مدارک مالی بورسیه را دارد؛
- دانشگاه دولتی و شهر کمهزینه انتخاب میکند؛
- برای ماههای اول به بورسیه وابسته نیست؛
- حاضر است برای ورود به بازار کار زبان ایتالیایی یاد بگیرد.
در مهاجرت کاری، ایتالیا معمولا به اندازه آلمان مسیر ساده و گستردهای ندارد. بسیاری از مجوزهای کاری به سهمیههای سالانه و وجود کارفرما وابستهاند؛ بنابراین، ارزان بودن زندگی در بعضی شهرها به معنای آسان بودن دریافت ویزای کار نیست.
مهاجرت به آلمان؛ تحصیل کمهزینه و بازار کار قویتر
مهاجرت به آلمان برای افرادی که به دنبال دانشگاههای دولتی و فرصتهای شغلی متنوع هستند، گزینه قابل بررسی است. بیشتر دانشگاههای دولتی شهریه عمومی بالایی دریافت نمیکنند، اما دانشجویان باید هزینه خدمات ترمی را بپردازند. برخی دانشگاهها، دورهها و ایالتها برای دانشجویان غیراروپایی شهریه جداگانه دارند.
هزینه اصلی دانشجو در آلمان مربوط به زندگی و تمکن مالی است. مبلغ حساب مسدودشده برای ویزای تحصیلی در سال ۲۰۲۶ حداقل ۱۱ هزار و ۹۰۴ یورو تعیین شده است. این پول شهریه محسوب نمیشود و دانشجو پس از ورود، ماهانه تا سقف تعیینشده از آن برداشت میکند.
شهرهایی مانند مونیخ، فرانکفورت و هامبورگ اجاره بالاتری دارند. شهرهای کوچکتر یا دانشگاههای واقع در شرق آلمان ممکن است از نظر مسکن اقتصادیتر باشند. با این حال، پیدا کردن خوابگاه دانشجویی باید از چند ماه قبل پیگیری شود.
برای مهاجرت کاری، آلمان نسبت به سه کشور دیگر معمولا فرصتهای بیشتری در رشتههای مهندسی، فناوری اطلاعات، درمان، پرستاری، صنایع فنی و مشاغل تخصصی دارد. اگر متقاضی از ابتدا قرارداد کار دریافت کند، هزینه دوره تحصیلی ندارد و میتواند از زمان ورود درآمد داشته باشد.
آوسبیلدونگ نیز یکی از مسیرهای نسبتا اقتصادی مهاجرت به آلمان است. کارآموز در دورههای دوگانه حقوق دریافت میکند، اما اگر حقوق او از حد مورد نیاز کمتر باشد باید کسری تمکن مالی را جبران کند. در بیشتر رشتهها نیز حداقل زبان آلمانی B1 و در بعضی مشاغل B2 لازم است.
مهاجرت به اسپانیا؛ هزینه مناسبتر در خارج از شهرهای بزرگ
مهاجرت به اسپانیا از نظر هزینه زندگی میتواند از برخی کشورهای اروپای غربی ارزانتر باشد، بهخصوص اگر متقاضی شهرهایی غیر از مادرید و بارسلونا را انتخاب کند. شهرهایی مانند والنسیا، گرانادا، سالامانکا، آلیکانته و ساراگوسا در بعضی موارد اجاره و هزینه روزمره مناسبتری دارند.
شهریه دانشگاههای دولتی اسپانیا به ایالت، دانشگاه، رشته و تعداد واحدهای درسی بستگی دارد. شهریه دانشجویان غیراروپایی نیز ممکن است با دانشجویان اروپایی متفاوت باشد. دورههای خصوصی و برخی رشتههای انگلیسیزبان معمولا هزینه بیشتری دارند.
مزایای تحصیل در اسپانیا عبارتاند از:
- تنوع دانشگاههای دولتی؛
- وجود بعضی دورههای انگلیسیزبان؛
- هزینه زندگی قابل کنترل در شهرهای کوچکتر؛
- امکان کار دانشجویی با رعایت مقررات اقامت؛
- فرصت یادگیری زبانی پرکاربرد در کشورهای مختلف.
برای مهاجرت کاری، داشتن قرارداد از یک کارفرمای اسپانیایی همچنان یکی از مسائل اصلی است. مسیرهایی مانند ویزای دیجیتال نومد برای افراد دارای کار از راه دور و برخی مجوزهای کار تخصصی ممکن است عملیتر از جستجوی یک شغل عمومی از خارج اسپانیا باشند.
اسپانیا برای فردی کمهزینهتر خواهد بود که رشته دولتی انتخاب کند، به شهرهای گران محدود نباشد و زبان اسپانیایی را برای پیدا کردن کار یاد بگیرد.
مهاجرت به فرانسه؛ شهریه مناسب اما هزینه زندگی وابسته به شهر
مهاجرت به فرانسه همیشه مسیر گرانقیمتی نیست. دانشگاههای دولتی این کشور در مقایسه با بسیاری از دانشگاههای انگلیسیزبان شهریه مناسبتری دارند و در بعضی پروندهها امکان برخورداری از معافیت کامل یا نسبی شهریه وجود دارد.
بخش مهم هزینه تحصیل در فرانسه به شهر محل اقامت مربوط میشود. پاریس و حومه نزدیک آن هزینه مسکن بالایی دارند، اما شهرهایی مانند لیموژ، پوآتیه، کلرمونفران، سنتاتین، برست یا کان ممکن است برای دانشجویان اقتصادیتر باشند. انتخاب خوابگاه دانشجویی، خانه اشتراکی و استفاده از حمایتهای مسکن میتواند هزینه ماهانه را کاهش دهد.
فرانسه برای دانشجویانی مناسب است که:
- دانشگاه دولتی را به موسسات خصوصی ترجیح میدهند؛
- امکان تحصیل در شهرهای خارج از پاریس را دارند؛
- زبان فرانسه را برای زندگی و ورود به بازار کار جدی میگیرند.
در مسیر کاری، دریافت قرارداد مستقیم از ایران میتواند دشوار باشد؛ مگر اینکه متقاضی مهارت تخصصی، سابقه قوی یا شرایط استفاده از مجوزهایی مانند پاسپورت تلنت را داشته باشد. فارغالتحصیلی از دانشگاههای فرانسه نیز ممکن است مسیر جستجوی کار و تغییر وضعیت اقامت را قابل دسترستر کند.

کدام کشور واقعا کمهزینهتر است؟
برای تحصیل، ایتالیا در صورت دریافت بورسیه استانی میتواند کمهزینهترین انتخاب باشد. بدون بورسیه، آلمان به دلیل شهریه پایین بسیاری از دانشگاههای دولتی گزینه مناسبی است، هرچند تمکن مالی و اجاره مسکن همچنان قابل توجه هستند. فرانسه با انتخاب دانشگاه دولتی و شهر ارزانتر در رتبه بعدی قرار میگیرد و اسپانیا نیز خارج از مادرید و بارسلونا میتواند هزینه قابل کنترلی داشته باشد.
برای مهاجرت کاری، آلمان معمولا به دلیل تنوع فرصتهای شغلی و امکان استفاده از مسیرهایی مانند قرارداد کار، کارت شانس و آوسبیلدونگ انتخاب عملیتری است. اسپانیا برای دورکاران، فرانسه برای نیروهای متخصص و ایتالیا برای افرادی که از قبل کارفرمای مشخص دارند میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
کمهزینهترین کشور باید براساس رشته، زبان، سن، توان مالی و هدف متقاضی انتخاب شود. لوکس ویزا میتواند شرایط مهاجرت به آلمان، مهاجرت به ایتالیا، مهاجرت به اسپانیا و مهاجرت به فرانسه را مقایسه کند تا مسیر پیشنهادی فقط روی شهریه پایین تمرکز نداشته باشد و هزینه واقعی شروع و ادامه زندگی نیز در تصمیم نهایی لحاظ شود.
منبع : آرگا





















