زبان جغرافیایی، که نام بالینی آن گلوسیت مهاجرتی خوش خیم بوده، یک عارضه کاملا موقتی و خوش خیم است که باعث تغییر رنگ قابل توجه روی سطح زبان می شود. زبان جغرافیایی اختلال التهابی است که باعث ایجاد لکه های صاف و قرمز در بخش بالا و کناره های زبان می شود. این وضعیت در حالت طبیعی با پاپیلا پوشیده شده است. پاپیلا برآمدگی های ریز و مو مانندی که حفاظت از زبان را بر عهده دارد. کسانی که مبتلا به این بیماری هستند پایپلای کمتری دارند. در این مطلب، همه چیز را در مورد بیماری زبان جغرافیایی توضیح خواهیم داد.
بیماری زبان جغرافیایی چیست؟
بیماری زبان جغرافیایی یک بیماری التهابی اما بی خطر است که روی سطح زبان اثر می گذارد. معمولا زبان با برجستگی های ریز و سفید متمایل به صورتی پوشیده شده است که بافت های ظریف، کوتاه و مو مانند هستند. در صورت بروز زبان جغرافیایی، تکه های روی سطح زبان فاقد پاپیلا شده و به طور جزیره های قرمز و صاف ظاهر می شوند که معمولا مرزهای کمی برآمده نیز دارند.
این تکه ها به زبان ظاهری مثل نقشه جغرافیایی هستند. معمولا، ضایعات در یک ناحیه بهبود یافته و سپس در بخش دیگری از زبان ظاهر می شوند. عارضه زبان جغرافیایی به عنوان التهاب زبان خوش خیم نیز شناخته می شود. اگرچه ممکن است زبان جغرافیایی در ظاهر کمی نگران کننده به نظر برسد، اما مشکلات خاصی برای سلامتی شخص ایجاد نمی کند و با سرطان و عفونت در ارتباط نیست. گاهی اوقات ممکن است زبان جغرافیایی موجب ناراحتی زبان و افزایش حساسیت به مواد خاصی مثل ادویه جات، نمک، ترشی و حتی شیرینی شود.

نشانه های بیماری زبان جغرافیایی
هر فردی که بیماری زبان جغرافیایی را دارد آن را احساس نمی کند و معمولا بعد از مدتی متوجه این موضوع می شود. در حقیقا زمانی که افراد متوجه بیماری خود می شوند نشانه های آن را بهتر درک می کنند. این نشانه ها موارد زیر را شامل می شود:
- درد خفیف یا احساس گرما در دهان یا زبان.
- واکنش زبان به برخی چیزها مثل دود، برخی از دهانشویه ها و خمیردندان ها، چیزهای خیلی شیرین، تند یا با طعم قوی.
- گاهی اوقات لکه ها به همان سرعتی که ظاهر می شوند ممکن است ناپدید شوند.
- تغییر جایگاه لکه ها روی زبان.
- نواحی قرمز رنگی که ممکن است همه نوع شکل و اندازه داشته باشند.
- لکه های قرمز روی زبان که صاف هستند و ممکن است به شدت حساس شوند.
- لبه های سفید یا کم رنگ که ممکن است در اطراف این لکه های قرمز کمی برجستگی وجود داشته باشد.
تشخیص زبان جغرافیایی
معمولا تشخیص زبان جغرافیایی توسط پزشک یا دندانپزشک بر اساس معاینه بالینی صورت می گیرد. در طی معاینه، پزشک به زبان شما نگاه می کند و لکه های صاف و قرمز را می بیند. علاوه بر این، ممکن است درباره نشانه هایی که دارید از شما سؤال بپرسد. معمولا برای تشخیص زبان جغرافیایی فرد به آزمایشات خاصی نیاز دارد. با این حال، احتمال دارد پزشک برای رد کردن سایر بیماری، آزمایش های دیگری را برای بیمار تجویز کند.

دلایل ایجاد زبان جغرافیایی
این عارضه هنگامی برای فرد اتفاق می افتد که بخش هایی کوچکی از زبان، لایه دارای برآمدگی خود به نام پاپیلا را از دست می دهد. معمولا پاپیلا قسمت بالایی زبان را می پوشاند. تاکنون دلیل اصلی زبان جغرافیایی کشف نشده است. اما محققین می گویند احتمال ابتلا به این عارضه در کسانی که مبتلا به بیماری های زیر هستند، بیشتر مشاهده شده است:
- بارداری: زنان باردار تغییرات هورمونی زیادی را تجربه می کنند و جنین در حال رشد عامل کاهش بسیاری از مواد مغذی بدن مادر است. بنابراین ممکن است مادر دچار کمبود ویتامین شود و نشانه هایی مثل زبان جغرافیایی را تجربه کند.
- لیکن پلان: این بیماری التهابی سبب ایجاد ضایعاتی در سطح پوست و درون دهان می شود. ممکن است زبان جغرافیایی شکل دهانی این بیماری باشد.
- پسوریازیس: این بیماری موجب تجمع سلول های پوستی در سطح پوست می شود. جمع شدن این سلول ها باعث تشکیل لکه های زبر و ضخیمی می شود که معمولا با خارش همراه بوده و برای فرد ناراحت کننده هستند. برخی از پزشکان معتقد هستند زبان جغرافیایی نیز نوعی پسوریازیس دهانی به شمار می آید.
- کمبود ویتامین B: کمبود این ویتامین سبب تورم، التهاب، و دیگر نشانه ها روی زبان می شود.
عوارض زبان جغرافیایی
از آنجایی که زبان جغرافیایی یک بیماری جدی نیست، به همین دلیل عوارض خاصی ندارد. برخی از افرادی که دچار این عارضه می شوند، ممکن است به دلیل ظاهر زبان خود دچار نگرانی و اضطراب شوند. باید بدانید که این بیماری به هیچ عنوان واگیردار نیست، بنابراین با بوسیدن و یا استفاده از ظروف مشترک به فرد دیگر منتقل نمی شود. تقریبا یک نفر از هر ده نفر که بیماری زبان جغرافیایی دارند، ممکن است دچار ناراحتی های خفیف یا احساس درد یا سوزش شوند.
درمان بیماری زبان جغرافیایی از چه راه هایی امکان پذیر است؟
در حال حاضر، درمان قطعی برای بیماری زبان جغرافیایی وجود ندارد. خوشبختانه این عارضه بی خبر و خود محدودشونده است و به مداخله درمانی خاصی نیاز ندارد. هدف اصلی در مدیریت زبان جغرافیایی، کاهش ناراحتی کودک و کنترل نشانه های احتمالی است. از جمله راهکارهایی که باعث بهبود شرایط فرد می شود، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

رعایت بهداشت دهان و زبان
تمیز نگه داشتن دهان و دندان با مسواک زدن آرام زبان و استفاده منظم از نخ دندان به کاهش علائم بیمار کمک می کند.
پرهیز از مواد تحریک کننده
شناسایی و دوری از مواد غذایی مثل خوراکی های اسیدی، شور، تند یا بسیار داغ که ممکن است موجب ناراحتی یا سوزش زبان شوند.
داروهای موضعی
در موارد نادر و زمانی که علائم مقاوم یا شدید باشند، ممکن است پزشک برای فرد داروهای موضعی کنترل التهاب تجویز کند.
داروهای ضد التهاب
در صورت وجود درد یا ناراحتی شدید، ممکن است پزشک مصرف داروهای ضد التهاب مثل قرص استامینوفن ، قرص ناپروکسن یا قرص ایبوپروفن را برای بیمار تجویز کند.
مدت زمان بهبودی
ممکن است نشانه های این بیماری در عرض چند روز ظاهر شوند، اما ممکن است از بین رفتن آن چند ماه یا حتی چند سال طول بکشد. پزشکان هنوز به طور قطعی نمی دانند که چرا دوره بهبودی این بیماری در افراد مختلف متفاوت است.
منبع : آرگا





















