دسته ها
پنج شنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵

نشانه های بیماری سرخرگ کاروتید و روش های درمان آن

  • شیوا فهیمی
  • ۶ بهمن ۱۴۰۱
  • ۰

بیماری سرخرگ کاروتید در اثر رسوب چربی ها در سرخرگ های کاروتید ایجاد می شود. تنگ شدن این سرخرگ ها خطر سکته مغزی را به دنبال دارد. در این مطلب پیرامون این بیماری بیشتر صحبت می کنیم.

در حقیقت بیماری سرخرگ کاروتید به علت انسداد شریان کاروتید روی می دهد. شریان کاروتید دو رگ بزرگ در دو سمت گردن می باشند که از کاروتید بزرگ منشعب شده و اکسیژن را به مغز می رسانند. در اثر انسداد این شریان احتمال بروز سکته مغزی وجود دارد.

عوامل خطرساز برای بیماری سرخرگ کاروتید

سرخرگ های کاروتید وظیفه خون رسانی به مغز را بر عهده دارند، در اثر تجمع چربی در این سرخرگها و انسداد آن بیماری سرخرگ کاروتید بروز می یابد زیرا با تنگ شدن این شریان، اکسیژن رسانی به مغز با اختلال مواجه شده و منجر به سکته مغزی می گردد. درمان بیماری سرخرگ یا شریان کاروتید اکثرا بر کاهش ریسک ابتلا به سکته مغزی تمرکز دارد.

 

شریان کاروتید، دو رگ بزرگ در دو سمت گردن می باشند که از کاروتید بزرگتر منشعب می شوند. این عروق اکسیژن را به مغز می رسانند. همانطور که می دانید سلول های مغز برای متابولیسم خود به اکسیژن و مواد مغذی نیاز دارند که توسط این عروق دریافت می کنند.

بیماری مذکور زمانی روی می دهد که رسوبات چربی یا پلاکت ها سبب انسداد رگ های خونی که اکسیژن را به مغز می رسانند، می شوند. این انسداد ریسک ابتلا به سکته مغزی را افزایش داده و یک وضعیت اورژانسی است. در اثر سکته مغزی اکسیژن رسانی کاهش یافته و سلول های مغزی به تدریج می میرند. سکته مغزی شایع ترین دلیل مرگ و علت اصلی ناتوانی دائمی گزارش شده است.

بیماری شریانی کاروتید به تدریج پیشرفت کرده و نخستین علامت آن می تواند یک حمله سکته مغزی یا TIA باشد. TIA ناشی از کمبود موقتی جریان خون به مغز می باشد.

تاثیر بیماری شریان کاروتید

همانطور که اشاره شد بیماری شریان کاروتید منجر به سکته مغزی و حمله ایسکمی گذرا (نوعی سکته مغزی کوتاه مدت که در آن عروق مدتی کوتاه بسته و سپس باز می شوند) می شود. البته این بیماری همواره با نشانه یا اثری همراه نمی باشد.

بیماری شریان کاروتید با چه علائمی همراه است؟

در مراحل ابتدای بیماری، علائم خاصی مشاهده نمی شود. به تدریج با پیشرفت بیماری علائم زیر بروز می یابد:

  • ضعف ناگهانی یا بی حسی در صورت و اندام که اغلب در یک سمت بدن روی می دهد.
  • مشکل تکلم و ادراک به طور ناگهانی
  • مشکل بینایی ناگهانی در یک یا هر دو چشم ها
  • سردرد شدید ناگهانی
  • از دست دادن تعادل و سرگیجه به طور ناگهانی

چه عواملی خطر ابتلا به بیماری شریان کاروتید را افزایش می دهند؟

از جمله عوامل خطرساز برای بیماری شریان کاروتید عبارتند از:

۱. فشار خون بالا

فشار بیش از اندازه به دیواره های شریانی می تواند سرخرگ ها را ضعیف و آسیب پذیر نماید.

۲. دیابت

دیابت سبب کاهش توانایی بیمار برای مصرف چربی ها شده و ریسک ابتلا به فشار خون بالا و آترواسکلروز را بالا می برد.

۳. مصرف تنباکو

نیکوتین موجود در تنباکو و سیگار می تواند سبب تحریک پوشش داخلی ریه ها گردد. همچنین سیگار کشیدن موجب افزایش ضربان قلب و فشار خون می گردد.

۴. چربی خون

سطوح بالای کلسترول با چگالی کم و سطح بالای تری گلیسیرید، سبب چربی خون و انباشته شدن پلاک ها می گردد.

۵. افزایش سن

با افزایش سن، شریان ها انعطاف پذیری خود را از دست داده و آسیب پذیر تر می شوند.

۶. چاقی

وزن بیش از اندازه سبب افزایش احتمال ابتلا به فشار خون بالا، دیابت و آترواسکلروز می شود.

۷. سابقه خانوادگی

در صورتی که نسل قبلی بیماری عروق کرونر یا آترواسکلروز داشته باشد، ریسک ابتلا به بیماری شریان کاروتید بیشتر می شود.

۸. عدم ورزش

ورزش نکردن ریسک ابتلا به چاقی، دیابت و فشار خون بالا را افزایش می دهد و این عوامل نیز سبب بیماری شریان کاروتید می شوند.

عوارض جانبی بیماری شریان کاروتید

همانطور که اشاره شد بیماری سرخرگ کاروتید سبب افزایش ۱۰-۲۰ درصدی احتمال ابتلا به سکته مغزی می گردد. سکته مغزی می تواند منجر به آسیب دائمی مغز و ضعف عضلانی شده و در موارد شدید موجب مرگ فرد می شود. یک شریان کاروتید ممکن است توسط آترواسکلروز دچار محدودیت گردد زیرا خون کافی به مغز نمی رسد.

همچنین یک قطعه پلاک ممکن است در شریان کوچک مغزی شکسته و سبب انسداد گردد. در این صورت موجب کاهش جریان خون  به مغز می گردد. ضمنا برخی پلاک ها به طور وارونه در محل هایی از دیواره داخلی رگ واقع می شوند. بدن آن را به عنوان یک آسیب شناسایی نموده و واکنش نشان می دهد.

سلول های خونی به منطقه آسیب دیده ارسال می شود در نهایت منجر به بزرگ شدن لخته خون شده و جریان خون به مغز نمی رسد که سبب سکته مغزی می شود.

چگونه از بیماری شریان کاروتید جلوگیری کنیم؟

برای کند شدن روند پیشرفت بیماری شریان کاروتید و جلوگیری از آن می توانید راهکارهای زیر را به کار بندید:

  • سیگار نکشید.
  • وزن تان را متعادل نگه دارید. همانطور که اشاره شد اضافه وزن یک عامل خطرساز این بیماری است.
  • مصرف چربی های اشباع و کلسترول را کاهش دهید.
  • از انواع میوه و سبزیجات استفاده کنید.
  • مصرف نمک را کاهش دهید. زیرا سدیم اضافی موجب فشار خون بالا می شود.
  • به طور منظم ورزش کنید. تا فشار خون کاهش یابد، میزان کلسترول خوب افزایش یابد. دیابت، اضافه وزن و استرس کنترل شود.

تشخیص بیماری شریان کاروتید

پزشک با دستگاه مخصوصی به صدای هر یک از سرخرگ های کاروتید دقت می کند. اگر سرخرگ تاحدی مسدود شده باشد، صدای مبهمی به گوش می رسد. همچنین پزشک توانایی جسمی و ذهنی بیمار مانند گفتار، حافظه و … را نیز می سنجد. ولی ممکن است پزشک برای اطمینان بیشتر از روش هایی استفاده نماید که تصویری از سرخرگ را نمایش می دهد. از جمله:

  • سونوگرافی جهت ارزیابی جریان خون و فشار سرخرگ های کاروتید
  • ام آر آی برای بررسی سکته مغزی
  • آنژیوگرافی ام آر که تصاویر بیشتری از جریان خون در سرخرگ های کاروتید فراهم شود.

درمان بیماری شریان کاروتید

هدف از درمان این بیماری جلوگیری از سکته مغزی می باشد. درمان های خاص با توجه به میزان انسداد سرخرگ ها صورت می گیرد. به طور کلی درمان بیماری کاروتید شامل ترکیبی از تغییر سبک زندگی، دارو و برخی مواقع جراحی است که هر یک به اختصار توضیح داده می شوند.

۱. تغییر سبک زندگی

تغییر سبک زندگی شامل موارد زیر است:

  • کاهش فعالیت های سنگین
  • ترک سیگار و دخانیات
  • کاهش وزن اگر فرد اضافه وزن دارد
  • کاهش مصرف غذاهای چرب و پر کلسترول
  • مصرف لبنیات کم چرب، میوه و سبزی ها

۲. دارو درمانی

مصرف هر گونه دارویی باید با تجویز دکتر معالج صورت گیرد.

۳. جراحی

پزشک از جراحی جهت خارج کردن پلاک چربی استفاده کرده و این روش برای افرادی مناسب است که به علت تنگی شریان کاروتید، سکته مغزی داشته اند.

چه زمانی به پزشک مراجعه شود؟

در صورتی که فرد علائم سکته مغزی را یک بار تجربه کرده باشد. باید به توصیه های پزشکی اهمیت بدهد. حتی اگر علائم ناشی از آن کوتاه مدت بوده و سریع بهبود یافته است. این وضعیت ممکن است بار دیگر به سکته مغزی منجر شود. در صورت داشتن عوامل خطرساز بیماری شریان کاروتید، حتما به پزشک مراجعه شود.

حتی اگر علائم بیماری مشاهده نشود. مراجعه به پزشک در مراحل ابتدایی بیماری ریسک ابتلا به سکته مغزی و علائم آن را کاهش می دهد. همچنین در صورت تمایل می توانید برای آشنایی با بیماری عروق کرونر و علائم گرفتگی رگ های مغزی روی لینک ها کلیک کنید.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *