دسته ها
جمعه ۱۵ مهر ۱۴۰۱

نکات مهم راهنمای خرید سنتور

  • ملیحه بال افکن
  • ۳۰ مرداد ۱۴۰۱
  • ۰

در واقع ساز سنتور از ساز های معروف و قدیمی است که برای تهیه آن باید نکاتی را موردتوجه قرار دهید. در این مقاله سعی کرده ایم تا نکات و راهنمای خرید سنتور را به صورت کامل بیان نماییم.

به طور کلی سنتور یک ساز سنتی است که اصالتی ایرانی دارد و از زمان های بسیار دور تا به امروز در فرهنگ و سرزمین ما ایران نقش مهمی داشته است. امروزه سنتور های در سایز و اندازه و انواع مختلفی تولید می شوند که برای خرید آن شما بایستی نکات و راهنمای آن را مورد توجه قرار دهید.

آشنایی با راهنمای خرید سنتور

بهتر است بدانید که در واقع سنتور سازی با شکل هندسی ذوزنقه می باشد و اولین چیزی که توجه افراد را به ساز خود تعداد زیادی سیم های آن است. در نواختن این ساز دست هیچ گونه تماسی با سیم ها به صورت مستقیم ندارد و اغلب با ابزاری به نام مضراب نواخته می شود. سر مضراب مکانی است که با سیم تماس پیدا کرده و صدا تولید می کند و آن را با نمد می پوشانند تا خش صدا گرفته و نوای نرم تر و زیباتری تولید شود.

نکات و راهنمای خرید سنتور

  •  چکاد بام
  •  بلیط کیش

ساز سنتور در کشور ما ایران و بخش هایی از منطقه بین النهرین که همان عراق و سوریه امروزی است، ساخته و گسترش پیدا کرده است. گفته می شود که سنتور اولیه از سنگ و پوست درخت و با سیم هایی از جنس روده بز ساخته شده بود.

نکته جالب این است که در مورد انتخاب نام سنتور برای این ساز برخی اعتقاد دارند که سنتور از یک نام یونانی Psalterion و برخی دیگر آن در ریشه عربی واژه Santir می دانند. در برخی منابع ذکر شده که نام سنتور اصالتی ایرانی دارد و به معنای لهجه سریع و یا صد رشته می باشد. البته که نظریات دیگری نیز مطرح شده که مدغی می شوند این نام از دو واژه سومت و آور گرفته شده که به معنای صدای آور در سومری خواهد بود.

اجزای مختلف ساز سنتور

توجه داشته باشید که ساز سنتور نیز مانند هر ساز دیگری دارای اجزا و بخش های متفاوتی است که در ادامه به بیان آن ها پرداخته ایم.

  • جعبه رزونانس:

این جعبه مشتمل بر صفحه، کف و کلاف است که به یکدیگر متصل هستند. درون این جعبه تقریبا ۳ تا ۷ چوب به قطر تقریبی یک سانتی وجود دارد که بر اساس تخصص و تجربه سازنده ی ساز در مکان های خاصی قرار می گیرد. این امر به یک نواخت بودن، حجم صدا و تناسب آن کمک شایانی خواهد کرد.

  •  قاصدک 24
  •  مبل و میز

خصوصیات بارز ساز سنتور

  • جنس جعبه:

به طور کلی جنس جعبه سنتور می تواند از درخت راش، آزاد، رز وود و فوفل باشد اما با این حال بهترین نوع چوب برای آن چوب گردو خواهد بود. البته که کیفیت چوب گردو معمولا بر اساس فاکتور های مختلفی از جمله عمر و منطقه ی رویش درخت، قطر تنه، مدت زمان و شیوه خشک شدن چوب، تعیین و ارزش گذاری می شود.

بسیاری از سازندگان ساز سنتور عقیده دارند که چوب مناطق سردسیر مانند کردستان و الموت کیفیت بهتری دارند. لازم به ذکر است که چوب گردوی تیره رنگ که مدت زیادی از خشک شدن آن می گذرد ساز سنتور را خوش صدا خواهد کرد.

  • ضخامت صفحه و کف:

بیشتر اهل فن بر این عقیده هستند که تنها چیدمان پل عامل تعیین کننده صدای سنتور نیست بلکه ضخامت صفحه و کف، نقش زیادی در کیفیت صدای ساز دارد. البته که در این میان ضخامت صفحه کمی مهم تر است و اغلب بر اساس جنس و میزان خشک شدن چوب، ضخامت کف بین ۷ تا ۹ میلی متر و صفحه نیز بین ۵.۵ تا ۷.۵ میلی متر تنظیم خواهد شد.

  • گل روی جعبه:

بر رو صفحه ساز معمولا دو سوراخ مانند گل تعبیه شده اند که موسوم به گل سنتور خواهند بود. این دو گل علاوه بر زیبایی به ایجاد رزونانس درون جعبه نیز کمک خواهند کرد.

اجزای مختلف ساز سنتور

  • شیطانک:

بر روی دو ساق ذوزنقه ای ساز یک برجستگی مشاهده می شود که روی آن دو میله ی استیل با قطر تقریبی ۲ میلی متر که بعدا سیم های ساز بر روی آن تعبیه می شوند قرار دارند که اغلب با عنوان شیطانک شناخته خواهند شد. ارتفاع شیطانک که به وسیله آن میزان فشار بر روی خرک تغییر می کند اهمیت فوق العاده ای خواهد داشت زیرا این فرآیند بر صدای ساز اثرگذاری بسیاری دارد.

  • جنس سیم:

ساز سنتور دارای دو نوع سیم سفید و زرد و یا قرمز است که جنس سیم سفید از فولاد بوده و ترکیبی از آلیاژ کروم، مس و فولاد جنس سیم زرد را تشکیل خواهد داد. این سیم ها که اغلب وارداتی هستند کیفیت و جنس شان بر روی صدای ساز اثرگذار خواهد بود.

  • گوشی و سیم گیر:

در سمت راست ساز و بر روی کلاف آن گوشی هایی قرار گرفته اند که سیم های ساز از طریق همین گوشی ها تنظیم و کوک می شوند. دقت داشته باشید که شیوه سوراخ کاری گوشی که به کوک خوب و دقیق ساز منتهی می شود نکته مهم و قابل توجهی خواهد بود. سیم گیر نیز در سمت چپ سنتور واقع شده که شیوه گره زدن سیم به منظور نگه داشتن آن تنها نکته ی مهم آن به شمار می رود.

تاریخچه ساز سنتور

نکات مهم در خرید سنتور

همانطور که می دانید یکی از متداول ترین دغدغه های هنرجویان مبتدی این است که سنتور خوب چه سنتوری است. توجه داشته باشید که انتخاب سنتور با کیفیت اهمیت بسیار زیادی در ایجاد و حفظ علاقه در شما دارد. به همین دلیل پیشنهاد می کنیم هنگام خرید سنتور مبتدی علاوه بر قیمت ساز به موارد فوق نیز دقت نمایید:

چگونگی گره زدن سیم به سیم گیر از اهمیت بسیار زیادی برخوردار خواهد بود که این امر در نگه داشتن کوک سم ها و کیفیت صدا موثر است.

سنتور سازی است که بر روی پایه یا زمین قرار می گیرد و وزن آن به هنگام نواختن برای شما مشکلی ایجاد نمی کند. تنها اگر قرار است از پایه یا میز برای قرار داد سنتور روی ان استفاده نمایید حتما از استحکام و سلامت آن مطمئن شوید.

در رهنمای خری سز سنتور حفره ای بایستی سنتوری را تهیه که جنس سیم هایش مرغوب باشد. سیم ها حتما دارای چگالی یکسان باشند که در غیر اینصورت صدای تولید شده با اشکال مواجه می شود.

برای تمام ساز هایی که در ساخت آن ها از چوب استفاده شده است شرایط خاصی برای نگهداری درون آب و هوای متفاوت در نظر گرفته است که بایستی مود توجه قرار دهید.

دقت داشته باشید که صدای ساز سنتور باید بم کریستالی، زنگ دار، کم حجم و کاملا یکدست باشد.

سنتور معمولا در نت های متفاوت می کوکو فا کوک تا سی کوک، کوک می شود که به ترتیب از صدای بم به زیر می رسد. رایج ترین نوع کوک را می توان سل کودک دانست. برای کوک کردن این ساز معمولا از چکش کوک استفاده می شود که معمولا از جنس پلاستیک، چوب و فلز ساخته خواهد شد.

اهمیت راهنمای خرید ساز سنتور

در رهنمای خرید سنتور بایستی به برخی نکات مانند صاف و مسطح بودن صفحه رویی ساز، اصلاح کلاف و بخش های دیگر بدنه سنتور توجه زیادی داشته باشید. همچنین وجود یک انحنای جزئی به سمت بیرون و در مرکز صفحه زیری اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت.

برای خرید بهترین سنتور ایرانی بایستی دقت کنید که چوب گردوی تیره با راه راست یا فردار عمدتا از کیفیت بهتری برخوردار است. دقت کنید که برخی چوب ها روشن هستند اما با استفاده ا مواد خاصی تیره تر شده اند و به همین دلیل باید با توجه زیادی ساز را بررسی نمایید.

توصیه می شود که از خرید سازهایی که در طراحی آن ها از معرق و منبت استفاده شده به شدت خودداری نمایید. این نوع تزئینات اغلب بر کیفیت ساز تاثیر منفی خواهد گذاشت.

در راهنمای خرید سنتور بهتر است سازی را انتخاب نمایید که چندین مرتبه کوک شده است. از فروشنده یا سازنده درخواست کنید که ساز را دو مرتبه کوک کند، سپس آ را بنوازید و اطمینان حاصل کنید که ساز می تواند کوک را نگاه دارد.

هنگام خرید سنتور کیف مخصوص نگهداری از آن را تهیه نمایید تا در زمان جابه جایی و حمل ساز دچار آسیب و ضربه نشود.

از انتخاب سازهایی با صدای پرحجم پرهیز نمایید به ویژه اگر قرار است ساز ارزان قیمتی را تهیه نمایید زیرا برای پرحجم تر کردن صدای ساز تغییراتی در ضخامت جعبه و کف داده شده که در طولانی مدت نیز صدا کیفیت خود را از دست می دهد و هم به طور کلی خود ساز کارایی لازم را نخواهد داشت.

کیفیت ساخت و پرداخت چوب، رنگ و طراحی آن از معیار های مهم در راهنمای خرید سنتور برای مبتدی خواهد بود.

راهنمای تهیه ساز سنتور

در صورتی که نوازنده مبتدی هستید و به تازگی قصد یادگیری سنتور و تهیه بهترین سنتور برای مبتدی را دارید حتما با استاد و یا یک فرد حرفه ای برای خرید مراجعه نمایید. البته اعتماد بر درستی کار سازنده شرط اول است اما برای اطمینان بهتر است ساز توسط یک فرد ماهر نیز بررسی و نواخته شود.

وقتی می خواهید ساز سنتور بخرید این مثل قدیمی را به خاطر داشته باشید که هیچ ارزانی بی علت نیست. از آنجایی که ساز سنتور در مقایسه با بسیاری از ساز های کلاسیک و مدرن بازار چندان گران نیست. پس بهتر است اوا به کیفیت و دوم به قسمت ساز سنتور مبتدی توجه نمایید. البته از این نکته غافل نشوید که با خرید سنتور گران تر از سازندگان مورد اعتماد در واقع عمر و کیفیت هنرتان را گارانتی می کنید.

در پایان راهنمای خرید سنتور نیز پیشنهاد می شود که با کلیک بر روی لینک های مقابل با ساز دو تار و ساز تومبا نیز آشنا شوید.

منبع : آرگا


مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.