یکی از مهم ترین اصطلاحاتی که ممکن است تا کنون در مورد روانشناسی شنیده باشید روانشناسی مثبت گرا می باشد. بسیاری از افراد یک سری تعاریف نادرستی را در مورد این اصطلاح دارند با این حال بهتر است با معنا و مفهوم این اصطلاح آشنا شوید تا بتوانید به راحتی این سوء تفاهمات را از بین ببرید و در عین حال با معنا و مفهوم اصلی این عبارت آشنا شوید.

روانشناسی مثبت گرا
این نوع روانشناسی به روش ها و شیوه های گوناگونی تعریف شده است با این حال یک تعریفی که پترسون در سال ۲۰۰۸ آن را بیان کرده عبارت است از :
به بررسی علمی این نکته که چه چیزی زندگی را ارزشمند می سازد روانشناسی مثبت گرا می گویند.
این تعریف از دید بسیاری از افراد تایید شده می باشد بنابراین اگر بخواهیم مفهوم این نوع روانشناسی را کمی گسترده تر توضیح دهیم باید بگوییم که این روانشناسی یک رویکرد علمی است برای این که فرد بر روی نقاط قوت خود بیشتر از نقاط ضعفش تمرکز کند و با این کار زندگی بهتری را برای خود بسازد و کم تر به نداشته هایش فکر کند. در این روانشناسی افراد سعی می کنند زندگی خود را بهبود بخشند و یک زندگی عالی برای خود بسازند.
تمرکز این روانشناسی
تمرکز اصلی این مورد از روانشناسی بر روی یک سری از مسائل بسیار خاص می باشد و این موارد عبارتند از :
- تجربه های مثبت در زندگی مانند خوشی، شادی و عشق
- حالت های مثبت مانند قدر دانی کردن، دلسوزی کردن و انعطاف پذیر بودن
- به کار گیری انرژی و افکار مثبت در مورد تمام کارها

پایه گذار
جالب است بدانید که پایه گذار این نوع روانشناسی مارتین سلیگمن می باشد. وی یکی از محققانی می باشد که در زمینه روانشناسی اطلاعات بسیار زیادی را کسب کرده است و تحقیقات خود را در این زمینه در دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی آغاز کرد. او اعتقاد داشت که درماندگی می تواند آموخته شود و بر اساس همین نظریه انسان و حیوانات یاد می گیرند که دیگر نمی توانند کاری برای خود انجام بدهند و افسار زندگی را از دست می دهند. وی توانست در انعطاف پذیری و داشتن انرژی مثبت این درماندگی ها را از بین ببرد و گمشده خود را پیدا خواهد کرد. علم روانشناسی یکی از بهترین علم هایی است که به بیماری های روانی می پردازد و زمان بسیاری را صرف آن ها می کند. در روانشناسی بیشتر به درد ها، آسیب های روحی و موارد این چنینی پرداخته می شود با این حال نقاط قوت و شکوفایی به حاشیه کشیده شده است. از سال ۲۰۰۰ که سلیگمن مقاله ای را به چاپ رساند تحقیقات بیشتری برای این نوع روانشناسی به انجام رسید.
فایده این نوع روانشناسی
روانشناسی مثبت گرا یکی از انواع روانشناسی می باشد و یک سری فوایدی را برای افراد به همراه دارد. در ادامه قصد داریم شما را با فوایدی که دارد آشنا کنیم تا شاید بتوانید با کمک گرفتن از این نوع روانشناسی بتوانید در زندگی خود تغییراتی را ایجاد کرده و بهتر زندگی کنید.

بهبود سلامت روان
زمانی که شما سعی کنید به چیزهای مثبت در زندگی فکر کنید و تمام سعی و تلاش خود را به کار بگیرید تا بتوانید نقاط قوت خود را تقویت کنید می توانید برای خود زندگی بهتری بسازید و داشتن یک زندگی خوب می تواند بسیاری از نیاز های شما را رفع کرده و باعث مشکلات روانی نشود.
افزایش قدرت
این نوع روانشناسی تاکید بسیار زیادی بر این دارد که شما یک فرد توانا هستید و هر فکری که به سر شما می زند را می توانید عمل کنید زیرا توانایی ها و استعداد آن را دارید در غیر این صورت به فکر انجام این کار نمی افتادید. این نوع از روانشناسی به شما کمک می کند تا بتوانید بهتر از قبل عمل کنید و سعی کنید و بهتر با مسائل ناراحت کننده کنار بیایید از این رو قدرت شما در زندگی بیشتر خواهد شد.
تمرکز بر تعادل
روان درمانی مثبت به شما کمک می کند تا بتوانید تمامی اتفاقات منفی که در زندگی رخ می دهد را با اتفاقات مثبت سازگار کرده و در زندگی خود به تعادل برسید. شاید برایتان جالب باشد که بدانید این نوع روانشناسی می تواند بر روی افکار منفی شما نیز کار کند و به صورت کلی آن را نا دیده نمی گیرد. با استفاده از این رویکرد می توانید مهارت ها و استعداد های خود را بیشتر درک کنید و از آن ها نهایت استفاده را ببرید.

مدیریت بهتر زندگی
اگر رابطه موثر بین درمانگر و بیمار برقرار شود بسیار خوب می باشد در صورتی که این مزیت به بیمار کمک می کند تا بتوانید انتظارات خود را بدانید و مشکلات سلامت روان خود را بپذیرید. بسیاری از افراد بیمار بودن خود را نمی پذیرند و دوست دارند که بتوانند مانند یک فرد سالم زندگی کنند در حالی که چنین چیزی امکان ندارد. اگر فرد بتواند مشکلات خود را ببیند و آن ها را قبول کند می تواند زندگی خود را بهتر مدیریت کرده و در نهایت تعادل در زندگی شما برقرار خواهد شد.
کاربرد وسیع
روانشناسی مثبت می تواند به افراد بیمار زیادی کمک کند. در واقع این روش برای افرادی که قصد خودکشی دارند و یا برای آن اقدام کرده اند، افرادی که افسردگی دارند و یا به اختلالات مرزی دچار می باشند بسیار مفید است و می تواند آن ها را به زندگی بازگرداند.
بهبود نقاط قوت
در نظر داشته باشید که این نوع روانشناسی و این رویکرد می تواند به افراد کمک کند تا نقاط قوتی که دارند بهبود دهند ولی کاری برای نقاط ضعف نمی کند و تنها باعث می شود که فرد آن ها را بهتر از قبل قبول نماید.

تفاوت مثبت اندیشی با این رویکرد
مثبت اندیشی و مثبت گرایی دو معنای بسیار متفاوت دارند که بهتر است آن ها را بشناسید و بتوانید آن ها را از یک دیگر جدا سازید. در ادامه تمامی تفاوت های این دو را برایتان بیان خواهیم کرد.
- در مثبت اندیشی فرد سعی می کند تا رفتار خود را بهبود بخشد در صورتی که در رویکرد مثبت گرایی فرد سعی می کند توانایی های خود را به حداکثر برساند.
- مثبت گرایی می تواند احساسات افراد را کنترل کند در صورتی که مثبت اندیشی چنین تاثیری با خود به همراه ندارد.
- در مثبت گرایی فرد واقع بین خواهد شد و این واقع بینی قابل اثبات می باشد در حالی که مثبت اندیشی به اثبات نمی رسد و اکثر افراد تفکرات غالبی دارند.
- در مثبت اندیشی فرد نمی تواند اعتماد به نفس پیدا کند زیرا سعی می کند چیزی را نشان دهد که واقعیت ندارد در حالی که در این رویکرد فرد با افزایش توانایی های خود اعتماد به نفس بیشتری پیدا می کند و ارزش خود را بالا می داند.

سطوح روانشناسی مثبت گرا
علم روانشناسی مثبت گرا دارای چند سطح متفاوت می باشد که همه این سطوح را بررسی می کنیم و شما با این رویکرد بیشتر آشنا خواهید شد.
سطح اول
سطح اول ذهنی و درون فردی می باشد. در واقع در این سطح تجربه های مثبتی که فرد آن ها را در زندگی دارد بررسی می شود. در واقع در این حوزه اعتماد به نفس فرد بالا تر می رود و تمرکز آن بر همین موضوع می باشد.
سطح دوم
سطح دوم به سطح فردی اختصاص دارد. در این سطح تمامی ویژگی های فرد بررسی می شود و نقاط ضعف و قوتش پیدا می شود و سعی می شود نقاط قوت فرد را افزایش دهند تا فرد بتواند با استفاده از مهارت های فردی اعتماد به نفس بیشتری پیدا کند.
سطح سوم
در این سطح که به آن سطح گروهی نیز گفته می شود تاکید بسیار زیادی بر فضیلت های مدنی، مسئولیت های اجتماعی، هوش هیجانی و مانند این ها پرداخته می شود. این سطح به توسعه شهروندی کمک می کند.

نظریات و مفاهیم
در روانشناسی مثبت گرا یک سری مفاهیم و نظریاتی وجود دارد که آن ها را قرار است بررسی کنیم. در واقع این رویکرد زیر مجموعه روانشناسی می باشد و واقعا یک علم می باشد و هر فردی نمی تواند ادعا کند که از این روش استفاده کرده است. اسطوره روانشناسی مثبت گرا بیان کرده است که:
نباید روانشناسی مثبت گرا را با روش غیر علمی خودیاری، تحسین و تایید بی پایه و اساس یا آیین سکولار (صرف نظر از اینکه چقدر باعث ایجاد حس خوب در ما می شوند) اشتباه گرفت. روانشناسی مثبت گرا نه نسخه ی بازیافت شده ی قدرت تفکر مثبت است و نه جزء مجموعه کتاب راز.
نظریات و مفاهیمی که این روانشناسی با خود به همراه دارد عبارت است از:
- اکثر افراد بیشتر شاد می باشند.
- شادی یکی از دلیل هایی می باشد که زندگی خوب شود و اگر زندگی خوب باشد شادی بیشتری را به همراه دارد.
- اکثر افراد بسیار انعطاف پذیر می باشند.
- شادی می تواند نقطه قوتی در برابر نا امیدی ها باشد.
- دیگران اهمیت دارند. (در ارزش زندگی)
- مذهب و معنویت از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.
- تا جایی زندگی ارزشمند است که کار دارید و برای هدفی تلاش می کنید.
- تاثیر پول بر شاد بون مخرب می باشد ولی می توانید با استفاده از پول و خرج کردن آن برای دیگران شادی خرید.
- قلب مهمتر از عقل است.
- برای این که یک زندگی خوب داشته باشید رضایت از شادی مهم تر از کارهای لذت بخش می باشد.
- زندگی خوب آموختنی می باشد.
- هر روز خوب می تواند سه ویژگی مشترکی داشته باشند و این سه ویژگی شامل ارتباط با دیگران، شایستگی و احساس استقلال می باشد.

هدف این روانشناسی
این مکتب روانشناسی یک سری اهدافی را به همراه دارد. در واقع این هدف ها بسیار خوب می باشند و عبارتند از :
- گذاشتن تاثیرات مثبت بر روی زندگی فرد
- بهبود فرد در زندگی
- افزایش تجربه های فرد از زندگی و عاطفه های مثبت
- تقویت احساس شادی در فرد
- کمک به فرد برای شکوفایی استعداد ها و مهارت هایش
- بالا بردن توانایی ها و هدف سازی
- ایجاد درک و امید در فرد
- کمک به فرد برای برقراری ارتباط
- کمک به فرد برای نگهداری و مراقبت از روابط خود
- تشویق فرد به خوشبین بودن در زندگی و چشم اندازی که دارد.
- کمک به فرد برای دانستن قدر لحظات
نقد این رویکرد
هر رویکردی که زیر مجموعه روانشناسی باشد از دیدگاه بسیاری از افراد مورد نقد و بررسی قرار می گیرد. نقدهایی که در مورد این روانشناسی شده است را برایتان بررسی می کنیم و شما می توانید از چشم این افراد نیز به این رشته نگاه کنید. روانشناسی مثبت گرا از دیدگاه بسیاری از افراد جامعه پذیرفته شده است ولی چند نقد اساسی و قابل قبول در مورد آن وجود دارد.
اغراق آمیز بودن نتایج تحقیقات
مانند بسیاری از رشته ها در این نوع روانشناسی نیز ممکن است اشتباهاتی رخ دهد. در واقع هیجاناتی که در این نوع روانشناسی بر روی فرد غالب می شود می تواند بر روی احساسات او تاثیر گذار باشد بنابراین نتایج تحقیقات نمی تواند درست باشد. برای این که بتوانید در این زمینه ادعای منطقی داشته باشی باید محتاطانه باشد زیرا همیشه محدودیت وجود دارد.

داشتن داده های مقطعی
داده های درست و گزارش های فردی در این نوع روانشناسی مقطعی می باشد و این موضوع نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می باشد. این نوع روانشناسی بر پایه احتمال بنا شده است با این حال امروزه برای بدست آوردن نتایج از بازخورد های اطرافیان فرد استفاده می شود و همین مورد می تواند میزان درستی اطلاعات را افزایش دهد.
نژاد پرستانه بودن
در بسیاری زا تحقیقات از افرادی که سفید پوست هستند استفاده شده است بنابراین بسیاری از متخصصان بیان کرده اند که این نوع روانشناسی محوری فرهنگی و نژاد پرستانه دارد. البته که این مورد کمی اغراق آمیز می باشد و بسیاری از تحقیقات دیگری که در این زمینه صورت گرفته است از افرادی کمک گرفتند که از یک نمونه کلی انتخاب شده اند.
فرد گرایی این رویکرد
یکی از انتقاد های دیگری که بر این رویکرد آمده است و می توان آن را دارای اعتبار نامید این است که این رویکرد فرد گرایی دارد. در واقع این رویکرد بر روی ویژگی های شخصی تمرکز می کند و فرد را یک جانبه در نظر می گیرد و مقایسه می کند. به گفته بسیاری از روانشناسان و روانپزشکان این روانشناسی می تواند قربانی را سرزنش کرده و باعث و بانی آن را توجیه می کند.

حال که با روانشناسی مثبت گرا آشنا شدید می توانید با کلیک بر روی لینک های داده شده مطالب دیگری که در ارتباط با این مقاله هستند را مانند احساس خود ارزشمندی و روش های رشد فردی مشاهده کنید و اطلاعات خود را افزایش دهید. در واقع برای دریافت اطلاعات هیچ وقت دیر نمی باشد و شما در هر سنی که هستید باید سعی کنید زندگی بهتر و با کیفیت تری داشته باشید.
منبع : آرگا





















