هوشیار بودن هنگام رانندگی چیزی فراتر از یک قانون حیاتی می باشد. از آنجا که خواب آلودگی راننده یکی از عوامل اصلی تصادفات محسوب می شود؛ با این مطلب همراه ما باشید تا با ۱۸ راهکار رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی آشنا شوید.
۱۸ راهکار رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی
قطعا می دانید که خواب آلودگی حین رانندگی یکی از عوامل اصلی تصادفات جاده ای می باشد. هوشیاری هنگام رانندگی چیزی فراتر از یک قانون حیاتی است. به طور کلی هر عاملی (صحبت کردن با گوشی، خوردن و …) که تمرکز راننده را برهم زند، ممنوع می باشد.
هر چند در بعضی خودروهای مدرن سیستم های هشدار مقابله با خواب آلودگی نیز وجود دارد اما فقط راننده است که باید کنترل خودرو خود را بر عهده داشته باشد. جالب است بدانید اغلب تصادفاتی که منشا آن خواب آلودگی بوده در بازه زمانی انتهای شب تا انتهای صبح اتفاق می افتد. یعنی دقیقا در پیک ساعت بیولوژیکی بدن که در آن باید خواب صورت بگیرید.
البته برای بعضی از افراد که به خواب میانه روز عادت دارند، این حالت در اواسط بعد از ظهر تشدید می گردد. جالب تر این است که برعکس تصادفات حادثه ساز در اتوبان ها به علت سرعت بالا، تصادفات ناشی از خواب آلودگی اغلب در سرعت پایین اتفاق می افتند.
حال اگر به دلایلی پشت فرمان؛ خواب به سراغ شما بیاید، چکار می کنید؟ در صورتی که شما نیز به دنبال راهی برای رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی هستید؛ با ادامه مطلب همراه ما باشید.
علائم نشان دهنده خواب آلودگی
اگر هر یک از علائمی که در ادامه اشاره می شود را هنگام رانندگی مشاهده نمودید، حتما توقف کنید زیرا دچار خواب آلودگی شده اید:
- اگر نمی توانید چشم ها را باز نگه دارید.
- در صورتی که مکررا مسیری را اشتباه می روید.
- در صورتی که در بالا نگه داشتن سر با مشکل روبرو هستید.
- در صورتی که دائما در حال خمیازه کشیدن هستید.
- اگر بیش از اندازه به خودروهای دیگر نزدیک می شوید.
- اگر مدام به لاین دیگر و یا شانه خاکی کشیده می شوید.
برطرف کردن خواب آلودگی زمان رانندگی کردن
برای رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی راهکارها و روش های مختلفی پیشنهاد شده است این راهکارها را به کار ببندید.
۱. استراحت داشتن پیش از شروع سفر
در صورتی که می خواهید یک سفر طولانی را شروع کنید حداقل هفت ساعت قبل از شروع سفر استراحت داشته باشید. خواب خوب کمک می کند که برای بیدار ماندن در چند ساعت آینده آماده تر باشید. این موضوع ثابت شده افرادی که شب قبل کمتر از سه ساعت خوابیده اند، روز بعد تمرکز کمی دارند. وقتی راننده خسته باشد این خستگی بر توانایی رانندگی او تاثیر منفی می گذارد.
۲. خوردن یک صبحانه خوب و کامل
نخستین وعده غذایی روز به شما انرژی می بخشد و به حفظ قدرت جسمانی شما کمک خواهد کرد. از این رو برای شروع مسافرت حتما صبحانه ای حاوی پروتئین زیاد، کربوهیدرات و مواد معدنی میل نمایید . این کار شما را در طول نیمه اول روز هوشیار نگاه می دارد.
۳. تغییر دمای داخل خودرو
برای تغییر هوای خودرو علاوه بر پایین کشیدن شیشه ماشین می توانید با استفاده از سیستم تهویه دمای داخل خودرو را تغییر بدهید. این کار می تواند تا حدودی حالت پایداری و آسایش درون خودرو برای خواب را عوض کند. اگر در هوای گرم و یا بدون تهویه مناسب رانندگی می کنید ممکن است میزان اکسیژنی که به شما می رسد کاهش یابد و سبب خواب آلودگی شما گردد.
از این رو با تغییر دما و برخورد یک نسیم خنک هوشیاری شما باز می گردد. این مهم است که همه عواملی که سبب خستگی و کوفتگی راننده می شود برطرف گردند. گرمای شدید افزایش فشار عصبی، سرگیجه، تهوع و … را به دنبال دارد.
۴. خوردن غذاهای سبک در طول سفر
افرادی که سفرهای طولانی در پیش دارند بهتر است در طول سفر غذاهای سنگین مصرف نکنند، زیرا بیشتر در معرض خواب آلودگی قرار می گیرند. غذاهایی مانند گوشت قرمز و کربوهیدرات های پیچیده در مقدار زیاد هضم غذا را سخت تر کرده و موجب خواب آلودگی می شوند. بنابراین از خوردن غذاهای سنگین اجتناب کنید و با مصرف غذاهای سبک و متعادل مانع از خواب آلودگی خود گردید.
۵. همراه داشتن یک کمک راننده
چنانچه در سفر کمک راننده ای کنار شما باشد که پرحرف هم باشد رانندگی در طول شب راحت تر می گردد. کمک راننده می تواند هنگام حوادث جاده ای هشدار دهند و اگر شما درحال چرت زدن باشید به شما تذکر دهند. همچنین می توانید به نوبت رانندگی نمایید. این اهمیت دارد که فرد کناری شما خواب نبوده زیرا احتمال خوابیدن شما پشت فرمان را افزایش می دهد.
۶. روشن کردن چراغ های درون خودرو
یک راهکار دیگر برای رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی این است که چراغ های داخل خودرو را روشن نمایید. هنگامی که در تاریکی قرار می گیرید، ناخودآگاه بدن به تولید ملاتونین می پردازد. این هورمون سبب می شود سریعا احساس خستگی و خواب آلودگی به سراغ شما بیاید. و بعد از تولید ملاتونین بدن یک چرت ۱۵ دقیقه ای بیدار ماندن دشوار خواهد بود.
از این رو قبل از این که بیش از حد خسته شوید، چراغ ها را روشن نمایید. البته اگر به طور مداوم چراغ ها روشن نگه داشته شود، ممکن است در دیدن جاده با مشکل روبرو شوید. بنابراین پس از هوشیار شدن آن ها را خاموش کنید.
۷. نوشیدن قهوه قبل از رانندگی
هر چند قهوه نمی تواند جایگزین خواب راحت و عمیق گردد ولی این قابلیت را دارد که شما را هنگام رانندگی بیدار نگاه دارد. برای سفرهای جاده ای ۵ ساعته نوشیدن یک فنجان قهوه گزینه بسیار خوبی است تا خواب را از شما دور کند. اگر به قهوه علاقه ندارید می توانید یک لیوان چای سبز یا چای سیاه بنوشید زیرا نوشیدنی های کافئین دار به بیدار ماندن تاحدودی کمک می کنند.
۸. مصرف تنقلات
اگرچه خوردن و آشامیدن هنگام رانندگی سبب کاهش تمرکز راننده می شود اما یک مشت تخمه و چند عدد پفک می تواند پیشنهاد خوبی برای بیرون کردن حس خواب از مغز شما باشد. ولی زیاده روی نکنید زیرا حس سیری شدید هم سبب بروز خواب آلودگی می گردد. در ضمن خوردن میوه های تازه مانند توت فرنگی، پرتقال و … نیز کمک می کند سرحال بمانید.
۹. عدم رانندگی در حوالی ساعات ۲-۵ صبح
بدن انسان بین ساعت ۲-۵ صبح شدیدا به خواب نیاز دارد. در این محدوده زمانی همواره بیشترین آرامش به بدن منتقل می گردد. در ضمن در این حوالی خواب عمیق روی می دهد و این هنگام سیستم عصبی آرام می باشد. بنابراین در این ساعات از رانندگی خودداری نموده تا ریسک چپ کردن پشت فرمان کاهش یابد.
۱۰. شنیدن موسیقی ناخوشایند
هر قدر آهنگ هایی که گوش می دهید ناخوشایند و آزاردهنده باشد، همان قدر برای شما بهتر می باشد. اگر مقدور بود یک موج رادیویی که به صورت معمول به آن گوش نمی دهید را گرفته و همزمان صدای آن را بلند کنید.
به خاطر داشته باشید که گوش دادن هر آهنگی به جز آهنگ مورد علاقه به نفع شما بوده و مانع خواب آلودگی می گردد. کارشناسان شنیدن کتاب صوتی را نیز توصیه می کنند. همچنین از شنیدن یک موزیک پرانرژی با صدای بلند هم غافل نباشید.
۱۱. آدامس جویدن
آدامس جویدن کمک می کند کمتر خمیازه بکشید و خواب آلودگی از شما دور گردد. البته دقت کنید دائما در حال جویدن آدامس نباشید . این ترفند را معمولا رانندگان خودروهای سنگین استفاده می کنند.
۱۲. فعال ماندن عضلات بدن
برای رهایی از خواب آلودگی سعی کنید عضلات بدن را حرکت داده تا فعال بمانند. در صورت رانندگی در یک مسیر طولانی حتما بازوهای خود را حرکت دهید تا جریان خون بهبود یابد. حتی اگر حین رانندگی نمی توانید این کار را اجرا کنید چند لحظه ای خودرو را متوقف نموده و دقایقی حرکات کششی داشته باشید.
برای رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی باید شرایط آسوده و آرامی که دارید را از بین ببرید. در حقیقت این کار می تواند با تغییر ارتفاع و زاویه پشت صندلی یا کشیدن شیشه اتومبیل به طرف پایین برای برخورد نسیم ملایم به صورت شما انجام شود. این کارها سبب شده تا بدن از حالت پایداری خارج شده و کمی تحرک یابد.
هنگامی که عضلات فعال شوند بدن نیز از حالت خواب بیدار شده و هوشیار تر می شود.
۱۳. کاهش مصرف شکر
هر چند بدن با مصرف قند و شکر سریعا انرژی دریافت می کند اما بعد از تایم کوتاهی افت فشار خون روی می دهد. از این رو مصرف شیرینی و شکلات را حین رانندگی محدود نمایید. البته ممکن است این شیرینی از طریق فست فودها منتقل شود بنابراین سعی کنید غذاهای تازه مصرف نمایید زیرا خوردن زیاد تنقلات شیرین سبب خواب آلودگی می شود.
۱۴. توقف کوتاه برای استراحت
هنگام رانندگی تمرکز طولانی مدت به جاده سبب خستگی شده و انرژی زیادی را مصرف می کند. از این رو یک راهکار دیگر برای رفع خواب آلودگی هنگام رانندگی این است که توقف کوتاهی داشته و در هوای تازه تنفس کنید. این موضوع ثابت شده که استراحت مداوم و منظم در طول سفر سبب افزایش توجه و فعالیت مغز می گردد. بنابراین هر دو ساعت رانندگی حداقل ۱۰-۱۵ دقیقه ای استراحت نمایید.
۱۵. نوشیدن آب
قابل ذکر است اگر آب بدن تامین نباشد، هنگام رانندگی سریعا احساس خستگی و خواب آلودگی به سراغ شما می آید. از این رو برای ادامه فعالیت اندام ها و بافت های داخلی بدن به صورت درست به نوشیدن میزان کافی آب نیاز است. بنابراین در طول سفر حتما یک بطری آب خنک در کنار خود قرار داده و میل کنید.
۱۶. رانندگی با سرعت مطمئن و کم
رانندگی با سرعت زیاد، سبب می شود که خودروهای دیگر از شما فاصله بگیرند و هوشیار باشند. هر چند این کار موجب شده حواس شما جمع باشد ولی سبب خستگی زودرس خواهد شد. از این رو بهتر است با سرعت کمتر برانید تا برای مدت طولانی انرژی داشته باشید.
۱۷. عدم مصرف داروهای خواب آور
بیشتر داروها خواص خواب آور دارند. از این رو حواس خود را جمع کنید که در طول سفر از مصرف این داروها اجتناب کنید و در صورت لزوم این کار، رانندگی را به فرد دیگری بسپارید. یا سفر خود را به زمان دیگری موکول نمایید.
۱۸. مکیدن تکه یخ
برخی رانندگان مدعی هستند جویدن و مکیدن تکه یخ سبب سرحال ماندن بدن شده و مانع از خواب آلودگی می گردد. هنگامی که یخ در دهان آب می شود حس خوبی ایجاد شده و به نوعی با خنک شدن بدن خواب آلودگی هم رفع می شود.
در صورت تمایل برای اطلاع از درمان بی خوابی با طب سنتی و درمان بی خوابی شبانه روی لینک ها کلیک کنید.
منبع : آرگا
