یکی از عارضه های عصبی اختلال پردازش حسی است. این مشکل وقتی رخ می دهد که سیگنال های حسی به صورت درست و موثر پاسخ ایجاد نخواهند کرد. این اختلال در فعالیت های روتین مشکل ساز می شود. اشخاصی که مبتلا به این عارضه هستند، در تفسیر و درک اطلاعات ورودی حسی که از محیط اطراف دریافت کرده اند، دچار مشکل می شوند. اطلاعات ورودی حسی شامل صدا، حرکت، لمس و … می تواند باشد. افرادی که این مشکل را دارند ممکن است اطلاعات حسی اطراف خود را ضعیف تر یا شدید تر از آنچه که وجود دارند، پردازش کنند.
ویژگی های عمومی اختلال پردازش حسی
در ادامه به چند مورد از ویژگی ها و نشانه های کودکانی که دچار این عارضه هستند اشاره خواهیم کرد. این مشخصه ها عبارتند از:
- ممکن است آن ها حواس پرت باشند و توجه به اطراف نکنند به طوری که انگار در دنیای خودشان سیر می کنند.
- آن ها نمی توانند به آسانی روی یک مسئله تمرکز کنند.
- ممکن است مشکلات الگو خواب داشته باشند.
- به صدا، تحرک و تماس واکنش های بیش از حدی نشان می دهند.
- آن ها عادات غذایی محدودی دارند و دوست دارند به غذا ناخنک بزنند.
- به بعضی از محرک ها به ویژه لمس شدن، درد و صدا زدن اسمشان حساسیت نشان می دهند.
- مهارت های حرکتی آن ها ضعیف است. مثلا در نوشتن ضعیف عمل می کنند، شلخته هستند و یا به برنامه ریزی ها عمل نمی کنند.
- تمایل به انجام فعالیت های شدید دارند تا انرژی تخلیه نشده خود را تخلیه کنند. این فعالیت ها شامل پریدن، چرخیدن به دور خود، دویدن، ضربه زدن به افراد و یا اشیا می باشد.
- آن ها زود رنج هستند و پاسخ های بسیار احساسی نشان داده و ثبات نخواهند داشت.
- هنگام انجام دادن مراقبت های بهداشتی نظیر شستن دست ها، حمام کردن، شانه زدن موها، سشوار کشیدن استرس دارند.

- آن ها به سختی با دیگران رابطه دوستانه برقرار می کنند و پیدا کردن دوست برایشان سخت است.
- تمایل دارند به تنهایی بازی کنند. بازی و یادگیری های گروهی برای آن ها سخت و دشوار می باشد.
- از وسیله هایی که متحرک هستند مثل تاب یا چرخ فلک خودداری می کنند.
- آن ها کارهای خود را با صرف بیشترین انرژی انجام می دهند به طور مثال محکم می نویسند یا یه سرعت زیاد می دوند.
- این کودکان نسبت به هم سن سالان خودش ضعیف تر می باشد و در ماهیچه های خود احساس ضعف دارد.
- آن ها تغییرات روتین روزمره را نمی پذیرند و تمایل دارند هر روز طبق الگوی ثابت پیش بروند.
- کودکانی که این عارضه را دارند در آموزش مهارت های ارتباطی و اجتماعی تاخیر داشته و گفت گو کردن دو نفره بر ایشان مشکل می باشد.
کارهایی که برای این کودکان در خانه یا مدرسه می شود انجام داد
کودکانی که به تحریک بیش از اندازه حساسیت نشان می دهند، ممکن است بخواهید او از بردن به محیط های تحریک کننده مثل سوپر مارکت، آتش بازی، مهمانی های بزرگ و یا مکان هایی که صداهای زیاد و چراغ های بسیاری دارند، منع کنید. در مواقعی که مجبور هستید آن ها را جاهای پر سر صدا ببرید، می توانید روی گوش هایش روگوشی های نرم قرار بدهید.
با معلم او در ارتباط باشید تا فرزند شما سر کلاس راحت تر باشد و بهتر بتواند تمرکز کند مثلا می توانید کار های زیر را انجام دهید.
- در صورتی که نور چشمک زن یا فلوئورسنت وجود دارد آن را بردارید.
- اگر کودک شما باید اندکی حرکت کند بهتر از از خانه برای او از خانه یک بالش صاف بیاورد و روی صندلی آن قرار دهید.
- برخی از کودکان بهتر است که نزدیک آموزگار خود بشینند.
- به معلم او بگویید تا در کنار منبع صدا و عوامل حواس پرتی نشیند.
تشخیص به چه روشی صورت می گیرد؟
کودکانی که دچار اختلال پردازش حسی هستند به طور کلی رفتار های مشهود و مشخصی دارند. متخصصان نیز با آزمایش هایی می توانند این عارضه را تشخیص دهند. تست های پراکسیس و چک لیست اندازه گیری پردازش حسی، هم چنین آزمایش های یکپارچگی حسی برای تشخیص این مشکل انجام می گیرد.
درمان اختلال پردازش حسی با کمک کار درمانی
برای اینکه به کودکانی که اختلال پردازش حسی را دارند کمک کنید تا حس بهتری داشته باشند باید آن ها را به کار درمانگران مراجعه کنید. کار درمانگران در واقع متخصصانی هستند که با کودکانی که به این عارضه دچارند کار می کنند. آن ها این بچه ها به انجام فعالیت های بدنی مشغول می کنند که تا تمرکز بیشتر و احساس راحتی بهتری داشته باشند. مراجعه به یک کار درمانگر به این کودکان کمک شایانی می کند تا نظم بهتر و آرامش بیشتری داشته و در نهایت عملکرد آن ها بهتر شود.
در ابتدا این متخصصین قبل از شروع هر درمانی به ارزیابی اختلال خاص هر کودک می پردازند. آن ها از طریق رفتار کودک، با کمک تست هایی که می گیرند و اطلاعات والدین این بررسی را انجام خواهند داد. پس از ارزیابی آن ها فعالیت هایی را برای تمرکز بیشتر و احساس بهتر به کودکان ارائه می دهند. این برنامه ها طوری است که تماس بدنی زیادی را ایجاد کرده و باعث تحریک مناسب این کودکان خواهند شد. مانند پریدن در استخر توپ، پریدن روی بالش بزرگ و یا غلطیدن و … هم چنین این کارشناسان از روش های زیر نیز استفاده می کنند.

استفاده از باشگاه حسی
برای این کودکانی که دچار اختلال پردازش حسی هستند مکان هایی برای درمان در نظر گرفته شده که به آن باشگاه حسی می گویند. این فضا دارای تجهیزاتی است که کودک بتواند با خیال راحت در سطوحی نرم تاب بخورد، به آن ها برخورد کند و هم چنین به راحتی بچرخد. هم چنین از وسیله هایی مانند ماشین های فشار و جلیقه های وزنه دار استفاده می کنند تا کودک با ایجاد فشار عمیق به آن ها آرام گیرد.
استفاده از برنامه های حسی
این متخصصین هم چنین از برنامه درمان به روش حسی نیز استفاده می کنند. آن ها این برنامه را متناسب با کودک شما می چینند تا در خانه این برنامه را پیاده کنید. فعالیت های ارائه شده در این برنامه ها طوری است که به احساسات کودک کمک کند. این فعالیت ها عبارتند از:
- بالا بردن اجسام از پله ها
- چرخیدن
- استفاده از مسواک های لرزشی
- خوردن غذاهایی جویدنی و ترد
- استفاده از هر دو دست برای نگه داشتن تعادل یک سینی
- پریدن روی مینی ترامپولین
- رفتن به زمین بازی
- نوشیدن آب سرد
- هل دادن سبد مواد غذایی
- ماساژ دادن پاها

برس زدن یکی دیگر از این راهکارها
یکی دیگر از این راهکارهایی که کار درمانگران ارائه می دهند روش برس زدن است. احساسات عادی از نظر ما ممکن است برای این دسته افراد ناخوشایند باشد مثل لمس کردن لباس روی پوست، پابرهنه راه رفتن و لمس از طرف شخص دیگر. آن ها با استفاده از یک برس موی نرم فشار های عمیق و فشارهای مفصلی را ایجاد می کنند. آن ها از والدین می خواهند این روش را در روز چند بار تکرار کنند.
منبع : آرگا























