دسته ها
جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵

از سیر تا پیاز نحوه تشخیص، پیشگیری و درمان افتادگی مثانه

  • مریم صبوری
  • ۱۰ بهمن ۱۳۹۹
  • ۰

درمان افتادگی مثانه را می توان از طریق درمان یبوست، اجتناب از دخانیات و کاهش وزن بهبود بخشید که همچنین با ورزش کگل بهترین راه درمانی که در حد خفیف می باشد است. ولی در صورت شدت گرفتن آن باید جراحی از طریق واژن را انجام داد تا نتیجه درستی گرفت.

مثانه یک اندام تو خالی در لگن می باشد که ادرار را نگه می دارد و در زمان پر شدن ادرار فشار به او ایجاد می شود که باعث شده فرد احساس کند به دفع ادرار نیاز دارد. در هنگام دفع ادرار از مثانه عبور می کند و از راه پیشاب راه از بدن خارج می شود. در برخی مواقع این عضو حیاتی به مشکل بر می خورد که به آن سیستوسل می گویند. این مشکلی است که اغلب در بانوان شایع می باشد و در آقایان بسیار کم بوده که به دلیل وجود کانال زایمان بانوان عضلات کف لگن ضعیف می شود. با این وجود بانوانی که زایمان طبیعی زیادی داشتند این مشکل در آن ها بیشتر می باشد و حتی امکان ژنتیکی بودن و سبک زندگی وجود دارد که اتفاق بیوفتد.

افتادگی مثانه در زنان

درمان افتادگی مثانه

برای پیشگیری و درمان افتادگی مثانه روش های راحتی وجود دارد که ما در این مقاله از مجله آرگا درباره اش بحث می کنیم با ما همراه باشید. در بانوان دیواره جلویی واژن که از مثانه حفاظت می کند در اثر بالا رفتن سن شل و ضعیف می شود. که تحت فشار های جسمانی مثل زایمان به این قسمت از دیواره آسیب می خورد اگر زیاده از حد صدمه وارد شود از جایش حرکت کرده و به پایین می آید که دچار افتادگی می شود. در این صورت مثانه دیگر حفاظت نمی شود و به درون واژن نزول می کند که این امر می تواند مشکلات و ناراحتی های بی اختیاری ادرار در زمان عطسه، سرفه و فشار که به ادرار استرسی معروف است فرد را دچار کند. اغلب برای درمان نوع خفیف آن که زیاد دردی ایجاد نمی کند امکان دارد توصیه پزشکی در حد بلند نکردن اجسام سنگین و زیاد زور نزدن باشد. اگر در شرایط سخت تر عوامل زیادی مثل: سن بیمار و سلامت عمومی و شدت افتادگی مثانه تا حدی تعیین کند برای درمان کدام راه حل مناسب است در آن جا پزشک تصمیم گیری می نماید که به شرح زیر است؛

جلوگیری از فتق مثانه

  • پساری

در این روش درمانی دستگاهی را درون واژن قرار می دهند تا مثانه در محل خودش نگه دارد که برای پیشگیری از عفونت نیاز است پساری را در فاصله مناسبی بیرون آورده و تمیز کنند. نوعی از آن ها را می توان به شکلی طراحی کرد که خود بانوان بامکان جابه جایی برای خودشان را داشته باشند. ولی اغلب آن ها توسط پزشک متخصص بیرون آورده و برای ضدعفونی کردن و جلوگیری از فرسایش دیواره واژن از کرم استروژن استفاده می شود.

  • اصلاح فعالیت بدنی و انجام ورزش

در مواردی دکتر معالج که افتادگی را در حد خفیف تا متوسط می بیند شخص را از انجام فعالیت بدنی مثل: بلند کردن اجسام سنگین و زور زدن زیاد اجتناب می کند. همچنین برای بهبودی بهتر به او انجام تمرینات و ورزش کگل را پیشنهاد می دهد که در جهت سفت کردن عضله کف لگن مناسب می باشد. فعالیت ورزشی کگل برای این مورد که افتادگی خفیف است برای جلوگیری از حاد شدن مورد استفاده قرار می گیرد.

راه های بهبودی فتق مثانه

  • داروی استروژن

برای برخی از بانوان معالجه با استروژن می تواند برای افتادگی مثانه شان مفید و مناسب باشد که به حفظ تقویت عضلات واژن کمک می کند. این روش در جهت درمان افتادگی مثانه برای تقویت بافت داخلی و دور واژن مورد استفاده قرار می گیرد که برای همه کاربرد ندارد مثل کسانی که سرطان دارند. بدن بانوان پس از یائسه شدن استروژن زیادی تولید نکرده و در نهایت امکان دارد عضلات واژن ضعیف شود. که در موارد خفیف در جهت بی اختیاری ادرار تجویز می شود و در شرایط شدیدتر جایگزین درمانی دیگری به کار می رود. استروژن به صورت موضعی و قرص خوراکی و کرم مورد استفاده قرار می گیرد که نوع کرم آن تاثیر فوق العاده ای داشته و خطر کمتری هم دارد. کاربرد این دارد در قسمت پیشاب راه برای جلوگیری از دفع و تکرر ادرار می تواند راه حلی مناسب باشد.

علل و درمان افتادگی مثانه

  • عمل جراحی

در زمانی که افتادگی مثانه شدید باشد و روش پساری برایش قابل کنترل نباشد نیاز دارد به عمل جراحی که از راه واژن صورت می گیرد. هدف برای محکم کردن مثانه در محل مناسب است که با برشی در دیواره واژن قسمت پایین افتاده دیواره سفت و بسته می شود. در این جراحی شخص بیهوش یا بی حس موضعی می شود که در جراحی کوچک تر همان روز مرخص و نیاز به ماندن ندارند. برای تقویت ضعف لگن افتادگی مثانه با توجه FDA در میان بافت مثانه و واژن در جهت افتادگی اصلاح عضو لگن مفید می باشد که استفاده از مش جراحی صورت می گیرد. با این روش بانوان پس از گذشت شش هفته می توانند به فعالیت عادی خود ادامه دهند که با وجود این امکان دارد پزشک توصیه مند تا شش ماه از انجام فعالیت های سختی که به مثانه فشار می آورد جلوگیری نماید.

درمان افتادگی یا فتق مثانه

  • تحریک الکتریکی

دکتر متخصص برای جستجو عضله مورد نظر از یک پراب استفاده می کند که درون واژن یا کف لگن به کار می رود. این پراب به دستگاهی وصل می شود که جریان ارسال و اندازه گیری را ارسال می کند. این جریان ها عضلات را منقبض کرده و این انقباضات به تقویت آن ها کمک می کند که نوع تحریک الکتریکی با تهاج کم آن وجود دارد تا از بیرون بدن به شکل مغناطیسی تحریک شود. در این روش موجب فعال شدن عضلات کف لگن می شود و از بی اختیاری ادرار جلوگیری می نماید.

  • بیوفیدبک

روشی دیگر برای رفع و درمان افتادگی مثانه بیوفیدیک است که حسگری برای نظارت بر فعالیت عضلانی در واژن و کف لگن کاربرد دارد. دکتر متخصص تمریناتی را از این قبیل برای تقویت عضلات توصیه می کند که در جهت سفت شدن عضلات دیواره واژن کمک می نماید و از علایم افتادگی پیشگیری می کند. حسگر مورد نظر با انقباضات عضلانی در زمان تمرین نظارت کرده و دکتر از این راه متوجه حالت عضلات خواهد شد.

نشانه های افتادگی مثانه

پیشگیری های افتادگی مثانه

بانویی که تحت درمان قرار می گیرد باید به شکل روزانه میزان پیشرفت بهبودی برای ارزیابی به پزشک مراجعه کند تا از عوارض آن باخبر شود. افتادگی مثانه با یائسگی رابطه مستقیم دارد که بدن زن در این وضعیت هورمون استروژن را کمتر تولید می کند و نمی تواند عضلات واژن را سفت نگه دارد که شل می شود. سیستوسل یا فتق مثانه که (سیستوسل) هم نام دارد برطبق مقدار پایین آمدن آن به چهار دسته تقسیم می شود که از قبیل؛

  1. درجه یک: خفیف در این حالت فقط قسمت کوچکی از مثانه به درون واژن می رود.
  2. درجه دو: متوسط که در این حالت مثانه به قدری افتادگی پیدا کرده تا وارد دهانه واژن شده باشد.
  3. درجه سه: شدید در این جا مثانه از دهانه ی ورودی واژن خارج گشته و بیرون می زند.
  4. درجه چهار: کامل به این شکل که کل مثانه از واژن خارج گشته و با وضعیت افتادگی سایر اعضا داخل لگن مثل: افتادگی رحم و انتروسل و رکتوسل همراه می باشد.

علائم و درمان افتادگی مثانه

عوامل بروز افتادگی یا فتق مثانه

زایمان: یکی از علت های شایع بروز فتق مثانه زایمان به شکل طبیعی است که با فشار زیاد بر عضلات و بافت واژن همراه است.

یائسگی: هورمون استروژن به حفاظت و قدرت سلامت عضلات واژن کمک کرده که این هورمون پس از یائسگی به مقدار کم ترشح می شود.

فشار زیاد بر مثانه: یبوست مزمن، بلند کردن اجسام سنگین، داشتن سرفه زیاد و طولانی مدت، زور زیاد در هنگام اجابت مزاج همه این عوامل به عضلات کف لگن صدمه می رساند.

عواملی دیگر: کار هایی که فشار زیاد در قسمت شکم می آورد و فرد را منجر به فشار زیاد روی عضلات لگنی اش می کند که مثل: بیماری مزمن انسدادی ریه و یبوست و وزنه برداری و چاقی می باشد.

علائم و علل افتادگی مثانه

نشانه های سیستوسل

بسیاری از بانوان اولین علائمی که دارند می گویند چیزی شبیه به توپ در واژن آن ها قرار دارد که از نشانه های فتق مثانه می باشد. همچنین خیلی از آن ها امکان دارد افتادگی مثانه خفیف درجه یک داشته باشند و متوجه هیچ علایمی نشوند.

  1. کمر درد
  2. اشکال و سختی در ادرار
  3. احساس درد و ناراحتی در لگن و شکم
  4. عفونت مکرر مثانه
  5. مقاربت جنسی دردناک
  6. بیرون زدن بافت از واژن
  7. احساس خالی نشدن مثانه بعد ادرار
  8. بی اختیاری ادرار در هنگام عطسه و سرفه و فشار و رابطه جنسی

درمان افتادگی مثانه در بانوان

معاینات برای تشخیص فتق مثانه

برای تشخیص سیستوسل معاینه لگن و ناحیه تناسلی انجام می شود که در صورت مشاهده واژن به این عارضه مثبت باشد تشخیص داده می شود. در وضعیتی که واضح نباشد دکتر از سیستوگرافی با ماده حاجب برای تشخیص بهتر عکس رنگی با اشعه X گرفته می شود. همچنین امکان این که پزشک برای رد سایر علت احتمالی یا مشکل ادراری سایر قسمت های شکم را معاینه و عکسبرداری کند وجود دارد. سپس عصب و عضلات و شدت جریان ادرار را چک می کند تا تصمیم درست و نهایی را بگیرد. در برخی مواقع تست یورودینامیک انجام می شود و تست نوار مثانه گرفته می شود که نسبت فشار و حجم در مثانه اندازه گیری گردد.

بهترین درمان افتادگی مثانه

چه زمانی باید با دکتر مراجعه کرد؟

هر وقتی که زن متوجه علایم افتادگی مثانه شد باید به پزشک مراجعه نماید تا از سیستوسل سایر ارگان های داخلی لگن دیگر پیشگیری شود. پس برای پیشگیری از این نشانه های دشوار باید از ضعیف شدن بافت و عضله واژن طبق مراقبت های پزشکی توصیه شده عمل کرد. اندام هایی که دچار افتادگی شده اند خود به خود بهبود نمی یابند و باید به طور گذشت زمان درمان شوند.

حرف آخر: اکثر مواقع فتق مثانه به شکل خفیف اتفاق می افتد که بدون جراحی هم قابل درمان است و به ندرت به شکل خطرناک و شدید می باشد که آن هم با عمل جراحی معالجه می شود.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *