
قهوه اتیوپی به دلیل استفاده از دانههای عربیکا، کافئین متعادلی دارد و میزان کافئین آن تقریبا نصف قهوههای روبوستاست. بااینحال، مقدار کافئین نهایی فنجان فقط به نوع دانه محدود نمیشود و عواملی مانند روش دمآوری، میزان پودر قهوه، درجه آسیاب و ترکیب عربیکا با روبوستا نیز روی آن تأثیر میگذارند. در این مقاله، میزان کافئین قهوه اتیوپی در روشهای مختلف دمآوری و عوامل مؤثر بر مقدار آن را بررسی میکنیم.
کافئین قهوه اتیوپی چقدر است؟
کافئین قهوه اتیوپی اغلب زیاد نیست؛ بیشتر قهوههای اتیوپی از دانه عربیکا تهیه میشوند که حدود ۱.۲٪ کافئین دارد، در حالی که میزان کافئین روبوستا حدود ۲.۲٪ است. بااینحال، مقدار کافئین نهایی فنجان به روش دمآوری نیز بستگی دارد؛ برای مثال قهوه دمی و کلدبرو بهدلیل زمان و حجم بیشتر استخراج میتوانند کافئین بیشتری داشته باشند.
مقایسه کافئین قهوه اتیوپی با سایر قهوهها
برای اینکه تصویر روشنتری داشته باشید، بد نیست قهوه اتیوپی را کنار دو گروه اصلی قهوه قرار دهیم:
- عربیکای برزیل، کلمبیا و کنیا: تفاوت کافئین در این گروه فقط در حد چند دهم درصد است. درست است که طعم فنجان شما تغییر میکند، اما انرژی دریافتیتان تقریبا یکسان خواهد بود.
- روبوستای ویتنام و هند: این دانهها بین ۲ تا ۲.۷ درصد کافئین دارند؛ یعنی چیزی حدود دو برابر قهوه اتیوپی.
نکته جالب اینجاست که پژوهشگران حتی در میان گیاهان وحشی اتیوپی نمونههایی با کافئین بسیار پایین هم پیدا کردهاند. البته این موارد استثنا هستند و قهوه اتیوپی موجود در بازار، همان میزان کافئین استاندارد و معمول عربیکا را دارد.
کافئین دانه قهوه با کافئین فنجان شما یکی نیست!
تمام کافئین موجود در دانه قهوه وارد نوشیدنی نمیشود. مقدار نهایی کافئین در فنجان شما به سه عامل اصلی بستگی دارد:
- میزان پودر قهوهای که استفاده میکنید.
- مدت زمانی که آب با پودر قهوه در تماس است.
- درجه آسیاب؛ هرچه پودر ریزتر باشد، استخراج کافئین بیشتر است.
بنابراین، قهوه اتیوپی را نمیتوان یک قهوه بیکافئین یا خیلی کمکافئین دانست، اما در مقایسه با ترکیبات حاوی روبوستا گزینه بسیار ملایمتری است و برای افرادی که به کافئین حساسیت دارند، انتخابی منطقیتر به شمار میرود.
میزان کافئین قهوه اتیوپی بر اساس روشهای دمآوری
یک فنجان قهوه اتیوپی بسته به نحوه دمآوری میتواند بین ۵۰ تا بیش از ۲۰۰ میلیگرم کافئین داشته باشد. خیلیها تصور میکنند چون اسپرسو غلیظتر است، بیشترین میزان کافئین را هم دارد؛ اما حجم کم سرو آن باعث میشود کافئین یک شات اسپرسو از یک ماگ قهوه دمی کمتر باشد. اعداد جدول زیر برای قهوه ۱۰۰ درصد عربیکای اتیوپی و با دستورهای دمآوری رایج محاسبه شدهاند:
|
روش دمآوری |
حجم تقریبی |
کافئین تقریبی (میلیگرم) |
|
قهوه ترک |
۶۰ میلیلیتر |
۵۰ تا ۶۵ |
|
اسپرسو تکشات |
۳۰ میلیلیتر |
۶۰ تا ۷۵ |
|
موکاپات |
۶۰ میلیلیتر |
۸۰ تا ۱۱۰ |
|
فرنچپرس |
۲۴۰ میلیلیتر |
۱۰۰ تا ۱۴۰ |
|
اسپرسو دبلشات |
۶۰ میلیلیتر |
۱۲۰ تا ۱۵۰ |
|
V60 و کمکس |
۲۴۰ میلیلیتر |
۱۲۰ تا ۱۶۰ |
|
کلدبرو (دمآوری سرد) |
۲۴۰ میلیلیتر |
۱۵۰ تا ۲۰۰ |
دلیل بالا بودن کافئین در روشهای دمی بسیار ساده است: برای یک ماگ ۲۴۰ میلیلیتری حدود ۱۵ گرم پودر قهوه استفاده میشود و آب مدت زمان طولانیتری با پودر در تماس است. کلدبرو هم به دلیل نسبت بالای قهوه به آب و زمان دمکشیدن طولانی (بین ۱۲ تا ۲۴ ساعت) در صدر این جدول قرار میگیرد؛ حتی اگر کنسانتره آن را با آب یا یخ رقیق نکنید، این مقدار از این هم بالاتر میرود.
در مقابل، در روش اسپرسو با وجود فشار بالای آب، زمان تماس پودر و آب تنها ۲۵ تا ۳۰ ثانیه است و بخشی از کافئین در تفاله باقی میماند. قهوه ترک هم اگرچه آسیاب بسیار ریزی دارد، اما به دلیل مقدار کم پودر مصرفی (حدود ۷ گرم)، کافئین پایینی در فنجان ایجاد میکند.
یک راهنمایی سریع: اگر به دنبال کافئین کمتری هستید، قهوه ترک یا یک شات اسپرسو گزینههای بهتری هستند. اما اگر برای یک روز پرکار به انرژی بیشتری نیاز دارید، یک ماگ قهوه دمی V60 یا کلدبرو اتیوپی کارتان را راه میاندازد.
چه عواملی میزان کافئین فنجان شما را تغییر میدهند؟
علاوه بر روش دمآوری، میزان پودر مصرفی و زمان عصارهگیری، دو عامل مهم دیگر نیز هنگام خرید قهوه میتوانند بر میزان کافئین نهایی تأثیر بگذارند: درجه رست و ترکیب دانهها در بلندها. در ادامه، تاثیر هرکدام از این عوامل بر میزان کافئین قهوه را بررسی میکنیم.
درجه رست
یک باور قدیمی وجود دارد که میگوید رستهای تیره به دلیل طعم تلختر و قویتر، کافئین بیشتری دارند. اما واقعیت این است که کافئین در برابر حرارت رست بسیار مقاوم است و مقدار آن در دانه قهوه (چه روشن رست شود چه تیره) تقریباً ثابت میماند.
تفاوت اصلی در نحوه اندازهگیری قهوه رخ میدهد:
- اندازهگیری با قاشق (حجمی): دانههای رست روشن متراکمتر و سنگینتر هستند، بنابراین در یک قاشق تعداد دانه بیشتر و در نتیجه کافئین کمی بالاتری خواهید داشت.
- اندازهگیری با ترازو (وزنی): دانههای رست تیره حین برشتهکاری آب و وزن بیشتری از دست دادهاند، پس هر گرم آن کافئین نسبتاً بیشتری دارد.
قهوه اتیوپی اغلب بهصورت روشن (Light) یا مدیوم رست میشود تا عطر و طعم گلی و میوهای منحصربهفردش حفظ شود. تفاوت کافئین در درجههای مختلف رست آنقدر ناچیز است که اثر حسشدنی روی انرژی شما نمیگذارد؛ بنابراین درجه رست را صرفاً بر اساس طعم دلخواهتان انتخاب کنید.

ترکیب در بلندها (ترکیب ۵۰/۵۰ و ۷۰/۳۰)
در بسیاری از ترکیبهای اسپرسو، قهوه اتیوپی را با روبوستا مخلوط میکنند تا کرمای غلیظتر و بدنه (Body) سنگینتری به دست بیاید. از آنجا که روبوستا حدوداً دو برابر عربیکا کافئین دارد، هرچه سهم آن در ترکیب بیشتر باشد، کافئین فنجان هم بالا میرود.
برای یک اسپرسوی دبلشات، این تفاوت حدوداً به شکل زیر است:
- اتیوپی ۱۰۰٪ عربیکا: حدود ۱۳۰ میلیگرم کافئین.
- بلند ۷۰/۳۰ (۷۰٪ عربیکا، ۳۰٪ روبوستا): حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ میلیگرم (نزدیک به ۲۵ درصد کافئین بیشتر).
- بلند ۵۰/۵۰: حدود ۱۸۰ تا ۱۹۰ میلیگرم (نزدیک به ۴۰ درصد کافئین بیشتر).
اگر نسبت به کافئین حساس هستید، هنگام خرید قهوه اتیوپی به نوع دانه و ترکیب آن توجه کنید. قهوه اتیوپی ۱۰۰ درصد عربیکا معمولاً کافئین کمتری نسبت به ترکیبهای حاوی روبوستا دارد و انتخاب مناسبتری برای افرادی است که میخواهند مصرف کافئین خود را کنترل کنند. ترکیب ۷۰/۳۰ تعادل خیلی خوبی بین عطر پیچیده اتیوپی و بدنه روبوستا ایجاد میکند، در حالی که ترکیب ۵۰/۵۰ بیشتر مناسب کسانی است که به دنبال یک اسپرسوی پرانرژی و تلختر هستند.
خلاصه مقاله کافئین قهوه اتیوپی
قهوه اتیوپی بهطور معمول کافئین متوسطی دارد و به دلیل عربیکا بودن، نسبت به قهوههای حاوی روبوستا کافئین کمتری وارد بدن میکند. بااینحال، روش دمآوری نقش مهمی در مقدار نهایی کافئین دارد؛ بهطوریکه یک فنجان V60 یا کلدبرو میتواند کافئین بیشتری از یک شات اسپرسو یا قهوه ترک داشته باشد. بنابراین، برای کنترل کافئین دریافتی، علاوه بر نوع قهوه، باید به مقدار مصرف و روش دمآوری آن نیز توجه کنید.
منبع : آرگا






















