یکی از موزه های ارزشمند در پایتخت کشورمان یعنی تهران، موزه فرش ایران می باشد که با داشتن فرش هایی از نواحی مختلف ایران در طول تاریخ همزمان موزه ای هنری تاریخی محسوب می شود. با ما همراه باشید تا با این موزه زیبا بیشتر آشنا شوید.
آشنایی با موزه فرش ایران
در پایتخت ایران موزه های ارزشمندی وجود دارد که یکی از این موزه های باارزش، موزه فرش ایران می باشد. این موزه در سال 1356 در تهران تاسیس شد و به عنوان یکی از مراکز مهم فرهنگی هنری کشور در زمینه فرش و قالی محسوب می شود.
مجموعه ارزشمندی از فرش های مناطق مختلف ایران در طول تاریخ در این موزه وجود دارد که همزمان موزه ای هنری تاریخی هم به شمار می رود. با توجه به شهرت جهانی فرش ایران این موزه می تواند قطعا یکی از بهترین انتخاب ها برای گردشگران خارجی و بازدیدکنندگان داخلی که به نقش و نگار ایرانی علاقمند هستند، باشد.

در این مطلب با موزه فرش ایران بیشتر آشنا می شوید. همچنین در صورت تمایل برای آشنایی با موزه موسیقی شیراز و موزه های تبریز می توانید از این مقالات هم بازدید نمایید.
هدف از تشکیل موزه فرش
هدف از تشکیل موزه فرش پژوهش در سوابق، تحصیلات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش، بخصوص فرش ایرانی می باشد. این موزه علاوه بر فرش و قالی شامل گلیم هم می باشد. قابل ذکر است موزه در سال 1340 به شکل ناتمام به عنوان گالری فرش ساخته شد و حدود 15 سال بلااستفاده باقی ماند تا این که در اوایل سال 1355 مورد تعمیر و بازسازی قرار گرفت.

در این موزه علاوه بر نمایش فرش ها، کتابخانه ای دارای حدود 3500 جلد کتاب در زمینه فرش و هنرهای سنتی به زبان های فارسی، عربی، انگیسی، آلمانی، فرانسه در اختیار هنردوستان و پژوهشگران خواهد بود. تحقیق در سوابق، تحولات و کیفیت تاریخی هنر و صنعت فرش به ویژه در ایران، گردآوری و خرید نمونه قالی های دست بافت ایرانی و برگزاری نمایشگاه های موقت از فرش ایران و دنیا از اهداف دیگر موزه فرش به شمار می رود.
معماری و ساختمان موزه فرش
ساختمان موزه، به عنوان یک اثر معماری منحصر به فرد طراحی و ساخته شده و با فضای داخلی جذاب و دلنشین می تواند یک محیط آرامش بخش برای نمایش این هنر باارزش باشد. این بنا با مساحت حدود 3400 متر مربع شامل دو سالن می باشد.

سالن همکف نمایشگاه دائمی 150 قطعه فرش است و سالن طبقه اول برای برگزاری نمایشگاه های موردی و فصلی طراحی شده است. موزه فرش ایران ظرفیت مناسبی برای پذیرایی از علاقمندان را دارد و یک محیط آرام برای تماشا و درک هنر فرش بافی محسوب می شود.
جالب است بدانید نمای بیرونی موزه شبیه دار قالی طراحی شده که بسیار زیبا به نظر می رسد. طراح این بنا عبدالعزیز فرمانفرمائیان است. به طور کلی معماری موزه فرش زیبا و چشم گیر است.
فرش های موجود در موزه فرش
در موزه فرش پایتخت، مجموعه ای غنی از قالی ها و فرش های ایرانی از ادوار مختلف تاریخی از قرن 9 تا دوره معاصر را به تماشا خواهید نشست. در این موزه انواع گلیم، فرش دست بافت با توجه به مرغوبیت و قدمت آن ها با درنظرگرفتن ویژگی های قالی ایران از نظر رنگ آمیزی، طرح، نقش ، بافت و تنوع مناطق قالی بافی ایران تحت حفاظت و نگهداری هستند.

با ارزش ترین نمونه های قالی ایران از قرن 9 تا دوره معاصر در این موزه نگهداری می شود که منبع غنی تحقیقی برای پژوهشگران و هنردوستان خواهد بود. حدود 135 تخته از شاهکارهای قالی کشور، بافت مراکز مهم قالی باقی مثل کرمان، کاشان، تبریز، خراسان، اصفهان و … در سالن طبقه همکف در معرض نمایش است.
در موزه فرش آثار خاص و تک نسخه ای شامل فرش طرح هراتی یا ماهی درهم، قالیچه میرزا کوچکخان جنگلی، طرح افشان بهعنوان ریزبافت ترین فرش موزه، طرح محرابی تصویری از حضرت عیسی (ع) با حواریون، قالیچه ای تصویری شاهنامه بایسنقری و فرش ترنجدار توسباغه
نیز وجود دارد.
در ضمن در موزه تابلوفرش های نفیس تبریزی به نمایش در می آید که هر بیننده ای را مجذوب می سازد. همچنین نمونه هایی از قالیچه های تصویری شاهنامه بایسنغری قرار دارد که گوشه هایی از ادبیات، اسطوره، مذهب و فرهنگ غنی ایران را در معرض نمایش می گذارد.

جالب است بدانید سالنامه چینی سوئی سو در دوره ساسانی از فرش پشمی ایران به عنوان کالای وارداتی به چین نام برده است. همچنین فرش معروف بهارستان در کاخ تیسفون به خاطر شکوهی که دارد بازتاب گسترده ای در ادبیات پس از اسلام پیدا کرد و یکی از عجایب گنج خسرو پرویز پادشاه ساسانی به شمار می رود.
همچنین باید گفت قدیمی ترین فرش شناخته شده در دنیا، قالی ۲۵۰۰ ساله پازیریک می باشد که در ۱۹۴۹ میلادی، در جنوب سیبری کشف شد و بافت آن را به ایران در دوره هخامنشی تخمین زده اند. به این ترتیب آشکار است که قالی بافی در ایران از دوران هخامنشیان وجود داشته و در قرن 5 پیش از میلاد، دوره طولانی از تکامل را طی کرده است.
آدرس موزه فرش
موزه فرش ایران در ضلع شمال غربی پارک لاله تهران (خیابان کارگر شمالی تقاطع دکتر فاطمی) در فضایی به وسعت 12 هزار متر مربع واقع شده است. این موزه در 22 بهمن سال 1356 برای بازدید گشوده شد. در این موزه فرش های بسیار گرانبها و نفیسی از سراسر ایران که حاصل دست هنرمندان مشهوری است به نمایش گذاشته شده است.

برای رسیدن به موزه می توانید در تهران در ایستگاه مترو میدان انقلاب اسلامی در خط چهار مترو ، از قطار پیاده شده و از آنجا با تاکسی در خیابان کارگر شمالی، به تقاطع خیابان دکتر فاطمی و ورودی موزه فرش می رسید.
ضمنا اتوبوس های مسیر میدان آزادی – هفت تیر و میدان آزادی- ولیعصر در ضلع جنوبی پارک لاله ایستگاه دارند و از آنجا می توانید با پنج دقیقه پیاده روی به موزه فرش برسید. چنانچه می خواهید با تاکسی به موزه بروید سوار تاکسی هایی شوید که در بلوار کشاورز، خیابان فاطمی و کارگر شمالی تردد دارند.
در ضمن از میدان ولیعصر، میدان دکتر فاطمی، میدان هفت تیر و انقلاب اسلامی تاکسی به ورودی های مختلف پارک لاله تردد دارند و می توان بعد از پیاده شدن از تاکسی به سمت موزه فرش حرکت کنید.
نمایشگاه های برگزار شده در موزه فرش
موزه فرش ایران، از گنجینه های فرهنگی و هنری کشور به شمار می شود که دارای آثار بی نظیری از هنر فرش بافی می باشد. این موزه که جزو دیدنی های تهران محسوب می شود، تاریخ و فرهنگ غنی ایران در زمینه قالی و فرش را در معرض نمایش قرار می دهد.

همانطور که اشاره شد هدف از تاسیس این موزه وجود یک منبع برای تحقیقات علمی و آموزشی در زمینه فرش بافی و سیر تکاملی آن است. در طول سال ها انواع خاص از فرش ها از سراسر کشور خریداری یا به موزه اهدا شده است.
موزه فرش ایران در طول سال ها میزبان نمایشگاه های مختلفی بوده است که به معرفی هنرمندان معاصر، تکنیک های نوین فرش بافی و سایر فرهنگ های پرداخته است. این نمایشگاه ها فرصتی برای تبادل فرهنگی و به نمایش گذاشتن هنر فرش در سطوح مختلف می باشد. از جمله نمایشگاه های برگزار شده در موزه فرش عبارت است از:
- نمایشگاه طرح بته در دی ماه سال ۱۳۵۶
- نمایشگاه قالی های گل برجسته از قرن 8 تا معاصر
- دستبافت های ارامنه ایران
- نمایشگاه سجاده ها و قالی های طرح محراب
منبع : آرگا




















