خرما یکی از میوه های شناخته شده برای ما ایرانی ها می باشد و خاورمیانه بزرگترین مرکز تولید هر نوع خرمایی به شمار می رود. اگر مایلید تا با انواع خرما و ویژگی های آن ها آشنا شوید با ادامه مطلب همراه ما باشید تا نکات جالبی نیز در این مورد فرا بگیرید.
آشنایی با انواع خرما و ویژگی های آن ها
برای ما ایرانی ها خرما یکی از میوه های شناخته شده و محبوب می باشد که در دسترس است. خاورمیانه بزرگترین مرکز تولید هر نوع خرمایی به شمار می رود چرا که شرایط آب و هوایی گرم مورد نیاز خرما در این منطقه وجود دارد. این میوه شیرین امروزه در اکثر مناسبت های مذهبی و سنتی مورد استفاده قرار می گیرد و به عنوان بخشی از فرهنگ ما شناخته می شود.
خرما که محصول درختان نخل است برای ساکنان نواحی گرم خاورمیانه مقدس می باشد و حرمت خاصی برای درخت نخل قائل هستند. حتی در بعضی فرهنگ ها به عنوان درخت زندگی شناخته می شود. مورخان عقیده دارند خرما از میوه های باستانی بوده و از نخستین میوه هایی است که تحت کشت قرار گرفته است.
مصرف این خوراکی سالم و طبیعی همواره مورد توصیه پزشکان تغذیه بوده است. خرما در کشورمان انواع مختلفی دارد و به طور عمده در جنوب کشور تولید می شود. می توانید از این قند طبیعی به عنوان شیرین کننده یا میان وعده بهره بگیرید. این میوه سالم را در رژیم غذایی خود قرار دهید.
خرمای شیرین جدا از نوع آن سرشار از خواص مفید برای بدن می باشد. انواع خرما غنی از مواد مغذی برای بدن بوده و مزایای مختلفی دارند. خرما در دستور غذای سراسر دنیا کاربرد داشته و استفاده از آن در رسپی های مختلف از نوشیدنی گرفته تا غذا و دسر رایج می باشد.
خرما دارای انواع ویتامین، مواد معدنی، قند و فیبر بوده و در بدن انرژی فراوان تولید می کند. ضمنا دارای کلسیم، منیزیم، آهن، فسفر و روی است. افراد مبتلا به دیابت می توانند از خرما به عنوان جایگزین قند کنار چای استفاده نمایند. خرما انواع زیادی داشته و ممکن است تعداد آن به ۲۰۰ نوع برسد. برخی نرم و قهوه ای رنگ بوده و برخی بافت چسبناک و تیره دارند. ولی خواص خرما در بین همه آن ها تقریبا یکسان می باشد.
این میوه ممکن است به صورت نارس، نیمه رسیده یا کاملا رسیده برداشت شود. خارک میوه نرسیده خرما بوده و رطب مرحله قبل از رسیدن کامل آن است که نسبت به خرمای کاملا رسیده رطوبتش بیشتر است. با توجه به نوع خرما هر یک شیوه برداشت متفاوتی دارد. در ادامه با انواع خرما بیشتر آشنا می شوید.
خرمای ربی
این خرما دارای پوسته نازک و گوشتی بوده و بافت نرم آن به گوشت می چسبد. یکی از بهترین طعم های خرما را دارد و به صورت نیمه خشک، شیرین، گوشتی و نرم با سایز متوسط است. ایران و پاکستان مهمترین تولید کننده آن می باشد. این خرما کشیده و بلند بوده و دارای پوست چروک و رنگ سیاه مایل به قرمز است و به صورت کاملا رسیده برداشت می شود.
خرمای ربی غنی از فروکتوز و لاکتوز بوده و برای افراد مبتلا به دیابت یا فشار خون بالا خواص فراوانی دارد. خوردن این خرما به علت محتوای فیبر زیاد به هضم غذا کمک می کند و برای افراد مبتلا به کم خونی مناسب است. زیرا دارای مواد معدنی زیادی است و دانه این خرما سرشار از آنتی اکسیدان است.
خرمای خارک
این نوع خرما در مرحله ای از رسیدگی بوده و کاملا رسیده نیست. خرما خارک شیرینی کمی نسبت به خرماهای کامل دارد. طعم گس خرما خارک سبب شده با کمتر با ذائقه افراد هماهنگ باشد ولی اگر طعم گس را دوست دارید پس می توانید این نوع خرما را تست کنید.
خرمای زاهدی
خرمای زاهدی رنگ روشنی دارد که یکی از بارزترین ویژگی های آن می باشد. خرما زاهدی سایز متوسط داشته و بیضی شکل است. این خرما دارای پوست قهوه ای روشن بوده و گوشت ضخیمی دور هسته است. خرمای زاهدی نیمه خشک می باشد و گوشت ضخیم و پر از شربتش آن را به گزینه مناسبی برای ذخیره سازی تبدیل کرده است.
نخل این خرما در نواحی گرمسیری مختلفی رویش دارد. البته نخل زاهدی نسبت به دیگر نخل ها دیرتر به میوه می رسد. یک روش عالی برای لذت بردن از خرما زاهدی آن است که با خامه و مغزها سرو شود. طعم خرما زاهدی با مغزهایی مثل بادام، بادام هندی، گردو و … عالی خواهد شد.
خرمای زرد
خرمای زرد هم یکی دیگر از خرماهایی است که در نواحی از ایران شامل خوزستان، کرمانشاه، بوشهر و فارس تحت کشت است. خرما زاهدی طعم شیرین و بافت لطیفی داشته و منبع خوبی از مواد مغذی نظیر فیبر، پتاسیم و آنتی اکسیدان می باشد. خرمای زرد هم به شکل تازه و خشک استفاده می شود.
خرمای برحی
خرمای برحی کاملا شیرین، گوشتی و نرم بوده و برای استفاده در دستورهای غذایی کارایی دارد. همچنین به دلیل شیرینی فراوان به شکل رطب برداشت شده و استفاده می شود. البته ممکن است به صورت خارک نیز برداشت شود. خارک آن زرد رنگ است و رطب این خرما رنگی مایل به قهوه ای روشن دارد.
پوست خرمای برحی ضخیم و صاف بوده و کیفیت آن نسبت به دیگر کشورها بیشتر است. خرمای برحی در سه مرحله رشد طعم و بافت متفاوتی دارد. در مرحله نیمه رسیده یا خلال به صورت ترد و حدودی قابض است که با سالاد بی نظیر است. در مرحله نیمه رسیده و رطب قوام خامه ای داشته و از آن برای شیرین کردن شربت و سس استفاده می شود.
در مرحله کاملا رسیده یا تمر خرمای برحی در بهترین حالت خود خواهد بود.
خرمای دیری
خرمای دیری بومی بصره عراق است ولی در طی زمان به دیگر نقاط دنیا نیز انتقال یافت و امروزه حتی در ایالات متحده امریکا نیز رشد دارد. این خرما شکل بیضی داشته و هسته آن با گوشت نرم احاطه شده است. خرمای دیری به رنگ قهوه ای تیره یا سیاه است و بافت فیبری ندارد. در ضمن نسبت به خرمای مدجول شیرینی کمتری دارد.
طعم خرمای دیری قوی و شیرین بوده و میوه آن کشیده و نرم است. پوست این خرما در ابتدا قرمز بوده و میوه رسیده به رنگ قهوه ای مایل به طلایی می باشد که کمی به خرمای برجی شبیه است. سایز متوسط و رو به بالای آن خرمای دیری را برای استفاده در دستورهای غذایی مناسب می سازد.
خرمای استعمران
خرمای استعمران نیمه خشک بوده و میزان قند آن زیاد است. این موضوع سبب می شود انرژی بسیاری در بدن تولید و برای افراد ورزشکار مفید باشد. قسمت زیادی از نخلستان های خوزستان تحت کشت این خرما است. خرما استعمران به مدت دو سال قابل نگهداری است زیرا سطح رطوبتی آن متوسط می باشد.
همچنین می توان با اضافه کردن مقداری آب به ظرف و نگهداشتن آن در آفتاب برای مدت کوتاهی خرما را مرطوب نمود. این خرما را می توان به عنوان شیرین کننده نیز در انواع شیرینی، بستنی و دسر استفاده کرد.
خرمای مضافتی
معروف ترین انواع خرما می باشد که احتمالا به خاطر ظاهر زیبای این خرما باشد. پوست یکدست با رنگ قهوه ای تیره و مایل به مشکی، بافت نرم و گوشتی و پر از شیرابه از ویژگی های آن است. این ویژگی سبب شده تا افراد بسیاری خرمای مضافتی را به عنوان بهترین خرما به عنوان میان وعده بشناسند.
از معروف ترین نواحی تحت کشت این خرما شهر بم استان کرمان است. خرمای مضافتی معمولا تیره بوده و پوست نازکی دارد که به آسانی جدا می شود. طعم این خرما خیلی شیرین بوده و می تواند جایگزین شکر باشد. در ضمن نسبت به دیگر خرماها آهن بیشتری دارد. از این رو برای رشد مو عالی است.
خرمای مضافتی حاوی فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم فراوان نیز می باشد و برای رشد سیستم عصبی و کاهش کلسترول سودمند است. در ضمن حاوی ویتامین های ب کمپلکس، آ و سی هم می باشد.
خرمای خشک
خرمای خشک بعد از برداشت از درخت به طور طبیعی یا با استفاده از روش های خشک کردن نظیر آفتاب گیری خشک می شوند. این خرما در بازار به شکل خشک بسته بندی و عرضه می شود. می توان خرمای خشک را به عنوان تنقلات، تزئین غذا، تهیه غذاهای سنتی و شیرینی و حتی دسر مورد استفاده قرار داد.
خرمای پیارم
خرمای پیارم پوست نازک و تیره داشته و کاملا به گوشت چسبیده است. طعم خرمای پیارم شیرین منحصر به فردی است. ظاهر این خرما کشیده و نیمه خشک می باشد و رنگ آن قهوه ای متمایل به تیره است. خرما پیارم از ۶ هزار سال قبل از میلاد، در سراسر حاشیه خلیج فارس و خاورمیانه کشت می شد.
خرمای پیارم دیررس بوده و یکی از خرماهای گران قیمت به شمار می رود. هر چند خرمای پیارم به تنهایی قابل مصرف است ولی می توان با آن غذای خوشمزه هم درست کرد. این خرما رطوبت کمی دارد یعنی وقتی در ظرف دربسته نگهداری شود ماندگاری زیادی دارد. خرمای پیارم نه فقط برای شیرین کردن غلات صبحگاهی، نان، کلوچه و .. بلکه برای تهیه شکر خرما هم استفاده می شود که نسبت به قند نیشکر فواید ویژه ای دارد.
گفتنی است خرمای پیارم بر اساس کیفیت و قیمتی که دارد شامل پنج دسته زیر است:
- پیارم سوپرسلکت: بهترین و باکیفیت‌ترین انواع خرمای پیارم بوده و دارای پوست نازک و رنگ تیره است. گوشت این نوع پیارم نرم و لطیف و طعم آن شیرین و دلچسب می باشد.
- پیارم سلکت: خرمای پیارم سلکت از نظر کیفیت و اندازه با خرمای پیارم سوپرسلکت برابری دارد ولی شاید پوست آن کمی ضخیم تر باشد.
- پیارم معمولی: پیارم معمولی از انواع متوسط خرمای پیارم بوده و این خرما با پوست نازک و رنگ متوسطش، گوشت نرم و لطیف و طعم شیرینی دارد.
- پیارم پستایی یا ارزان: این نوع خرمای پیارم دارای پوستی ضخیم تر و رنگی تیره تر می باشد. گوشت خرمای پیارم پستایی یا ارزان نرم و لطیف نبوده ولی همچنان طعم آن شیرین است.
- پیارم بدون هسته: پیارم بدون هسته یکی از انواع خرماهای پیارم می باشد که هسته آن به شکل دستی یا مکانیکی برداشته شده و این خرما همان کیفیت و طعم دیگر انواع پیارم را دارد ولی قیمت آن بالاتر است.
خرمای خاصویی
این نوع خرما رنگ قهوه ای روشن و مایل به طلایی دارد. ظاهر خرما خاصویی نسبتا گرد بوده و پوست آن چروکیده شبیه بامیه کوچک است. یکی از مرغوب ترین خرماهای منطقه بوشهر محسوب می شود. علیرغم ظاهر و طعم منحصر به فرد در بیشتر نواحی ایران این خرما ناشناخته بوده زیرا فراوانی زیادی نسبت به دیگر خرماها ندارد.
خرمای خاصویی گونه های مختلفی دارد از جمله:
- خرمای مجول: این خرما در استان خوزستان و قسمتی از استان بوشهر به تولید می رسد. همچنین رنگ قهوه ای روشن و بافت چسبنده دارد. این خرما به عنوان یک محصول مصرفی باکیفیت در بازار عرضه می شود.
- خرمای منسی: خرما منسی دارای رنگ قهوه ای روشن و بافت نرمی است. طعم این خرما شیرین بوده و به عنوان یک محصول سالم و پرفایده شناخته می شود.
- خرمای خاصویی: خرمای خاصویی در کوهپایه ها رشد بهتری دارد. به همین علت مرغوب ترین نوع این خرما عموما در شهرستان های عسلویه، جم، کنگان، فیروز آباد، قیرو کازرون، فراشبند استان بوشهر که در کوهپایه های زاگرس قرار دارند و همچنین بهبهان استان خوزستان تحت کشت است.
تفاوت رطب و خرما
از جمله تفاوت های رطب و خرما عبارت است از:
۴ تفاوت اصلی میان رطب و خرما وجود دارد:
- خرما دیرتر از رطب دیرتر برداشت می شود. به عبارتی خرما هنگامی برداشت می شود که کاملا رسیده و خشک باشد. در حالی که رطب هنوز کمی نارس و آبدار است برداشت می شود.
- خرما دارای مواد معدنی بیشتری نسبت به رطب می باشد. همچنین خرما منبع غنی از آهن، پتاسیم، کلسیم و منیزیم است. رطب هم این مواد مغذی را دارد ولی میزان آن کمتر از خرما می باشد.
- بافت خرما از رطب سخت تر است. به عبارتی بافت خرما سفت و متراکم بوده در حالی که رطب بافتی نرم و آبدار دارد.
- خرما مدت ماندگاری بیشتری نسبت به رطب دارد. می توان خرما را به مدت چند ماه در دمای اتاق نگهداری کرد ولی رطب را بایستی در یخچال یا فریزر نگهداری و تنها برای مدت کوتاهی می توان آن را در دمای اتاق نگه داشت.
در پایان از همراهی شما سپاسگزاریم. همچنین پیشنهاد می شود در صورت تمایل برای آشنایی با خواص خرما و خواص خرمای پیارم روی لینک ها کلیک کنید.
منبع : آرگا
