مهمترین مرحله خرید و فروش خودرو انتقال سند است به ویژه هنگامی که قصد معامله خودروی دست دوم را دارید. چرا که با سند زدن خودرو به اسم خود و به طور قانونی در صورت بروز هر نوعی مشکلی می توانید ادعای مالکیت خودرو را داشته و از طریق مراجع قانونی این موضوع را پیگیری نمایید. در ادامه مطلب با شرایط و مراحل انتقال سند خودرو آشنا می شوید.
آشنایی با شرایط و مراحل انتقال سند خودرو
به نظر شما کدام یک از مراحل خرید خودرو مهمترین است؟ پیدا کردن خریدار، بررسی فنی خودرو، توافق بر سر هزینه؟ هیچ یک به اندازه انتقال سند خودرو حائز اهمیت فراوان نیست. انتقال سند ماشین مهم ترین مرحله ای است که اگر به شرایط و مراحل آن دقت کافی نکنید، سبب می شود با چالش و دردسرهای مختلفی روبرو شوید.
به عبارتی عدم اطلاع از شرایط انتقال خودرو بر اساس قانون و انتخاب راه های کوتاه تر برای طی این کار منشا همه کلاهبرداری ها و دردسرها می باشد و گاهی مواقع منجر به از دست رفتن سرمایه فروشنده و خریدار برای همیشه می گردد. به این ترتیب انتقال سند ماشین مهمترین مرحله خرید و فروش محسوب می شود. به ویژه موقعی که می خواهید خودرو دست دومی را معامله نمایید.
زیرا با سند زدن ماشین به اسم خود و به طور قانونی، در صورت بروز هر مشکلی می توانید ادعای مالکیت خودرو را داشته و توسط مراجع قانونی موضوع را پیگیری کنید. در ادامه مطلب قصد داریم اطلاعات جامعی در مورد شرایط، مراحل و مدارک مورد نیاز برای انتقال سند ماشین را در اختیار شما قرار دهیم.
مفهوم انتقال خودرو
انتقال خودرو همه مراحل قانونی خرید و فروش از جمله کارشناسی، تنظیم مبایعه نامه و تعویض پلاک را شامل می شود که با طی کردن آن ها، خودرو به صورت رسمی از فروشنده به خریدار انتقال یافته و در انتها سند خودرو به اسم مالک جدید به ثبت می رسد.
قابل ذکر است نقل و انتقال خودرو صفر با خودرو کارکرده و ثبت نامی اندکی تفاوت دارد. در ضمن شرایط انتقال خودرو به همسر و فرزند با غیر آشنا هم فرق دارد.
شرایط و مراحل انتقال خودرو
ابتدا باید اشاره کرد نحوه انتقال خودرو با توجه به شرایط آن ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد. اما کلیات شرایط و مراحل آن در ادامه اشاره می شود. در ضمن مطابق قانون جدید، انتقال سند ماشین، ثبت سند رسمی در دفترخانه از شرایط نقل و انتقال حذف شده است.
زیرا در این قانون ذکر شده که برگ سبز صادره از سوی مراکز تعویض پلاک به عنوان سند خودرو شناخته می شود. به این ترتیب اگر دفترخانه ای خریدار یا فروشنده را ملزم به این کار کند متخلف شناخته و جریمه خواهد شد. با این وجود برای انتقال خودرو به طور قانونی، بایستی یک قرارداد یا مبایعه نامه با وجاهت قانونی بین خریدار و فروشنده نوشته شود.
برای این که قرارداد جنبه قانونی پیدا کند بایستی شرایط انتقال خودرو جزء به جزء در آن قید گردد. از این رو توصیه می شود اگر برای ثبت سند خودرو به دفترخانه مراجعه ندارید، حداقل از یک کارشناس خبره در این راستا مشورت بگیرید تا درگیر کلاهبرداری و دردسرهای رایج خرید و فروش خودرو نگردید.
اصلی ترنی مراحل انتقال سند ماشین شامل کارشناسی، تنظیم قرارداد رسمی، تعویض پلاک است که طی کردن آن ها انتقال خودرو را قانونی می نماید.
۱. کارشناسی خودرو
اکثر افراد تصور می کنند که فرایند انتقال خودرو با تنظیم مبایعه نامه شروع می شود ولی مهمترین و اولین مرحله انجام کارشناسی خودرو اطمینان از انطباق شرایط خودرو با ادعای فروشنده می باشد. این کار هم به سود خریدار و هم به سود فروشنده خواهد بود.
زیرا خیال فروشنده را از بابت تعیین قیمت واقعی برای خودرو راحت نموده و خریدار نیز خیالش از بابت نواقصی که ممکن است وی را درگیر تعمیرگاه و خرج و مخارج احتمالی نماید، آسوده می سازد. گاهی مواقع نیز نتایج کارشناسی روند خرید و فروش خودرو را در همین مرحله متوقف می سازد.
یکی از تصورات اشتباه درباره کارشناسی خودرو این است که فقط خودرو کارکرده به کارشناسی احتیاج دارد، در حالی که تجربه نشان داده احتمال وجود ایراد فنی و بدنه در خودروهای صفر نیز وجود دارد که این ایرادات به طور معمول زمان انتقال خودرو از کارخانه تا نمایندگی یا نگهداری نادرست در پارکینگ نمایندگی به وجود می آیند.
در ضمن کارشناسی خودرو با تایید اصالت آن که در مراکز تعویض پلاک صورت می گیرد، فرق دارد. توصیه می شود حتما از مراکز معتبر و مورد اطمینان برای کارشناسی خودرو کمک بگیرید و بعد از کارشناسی هم گزارش رسمی آن را با مهر و امضا دریافت نمایید.
۲. تنظیم قرارداد رسمی یا قولنامه
حتی اگر قرارداد انتقال خودرو را در منزل یا به طور غیررسمی تنظیم می کنید، بایستی دقت کنید که همه موارد زیر با جزئیات کامل در آن درج شده باشد. به این ترتیب تمام مسائلی را که ممکن است در آینده منجر به بروز مشکل شوند، در قرارداد بنویسید.
- مشخصات هویتی کامل خریدار و فروشنده به همراه آدرس سکونت
- وضعیت سلامت فنی و بدنه خودرو با توجه به گزارش کارشناسی
- مسئولیت پرداخت هزینه های مالیات، تعویض پلاک، انتقال سند، دفترخانه و …
- مشخصات درج شده در برگ سبز و سند خودرو
- زمان تحویل خودرو
- تعداد مراحل پرداخت قیمت خودرو و تاریخ هر یک به همراه جزئیات پرداختی ها
- زمان حضور در مراکز تعویض پلاک و دفترخانه
در نهایت قرارداد توسط خریدار و فروشنده امضا شود و باید چند شاهد نیز آن را امضا کنند. دقت کنید که از قرارداد انتقال خودرو دو نسخه باید تهیه شود که یکی در اختیار مالک و دیگری در اختیار خریدار قرار بگیرد. ضمنا بهتر است گزارش کارشناسی خودرو و اسناد پرداخت قیمت ماشین هم به قرارداد پیوست گردند.
نکات زیر را هم در این راستا مدنظر قرار دهید:
- همه جزئیات فروش از جمله چگونگی و زمان تحویل ماشین، چگونگی پرداخت هزینه (میزان مبلغ پیش پرداخت و تاریخ تسویه کامل)، مشخصات کامل ماشین مطابق با برگ سبز، وضعیت سلامت خودرو و نظر کارشناسی، مالیات و هزینه انتقال کامل.
- مشخصات کامل ماشین از جمله شماره پلاک، شماره شاسی، سال ساخت و … .
- مشخص کردن تمامی موارد مربوط به تخلفات، جرائم کیفری و قضایی و مالیات قبل از خرید خودرو. دقت کنید که پرداخت همه جرائم، قبل از تاریخ خرید برعهده فروشنده می باشد.
- عدم خط خوردگی سند انتقال خودرو
- توصیه می شود هنگام تنظیم سند خودرو، یک نفر کارشناس قضایی آشنا به خودرو نیز حضور داشته باشد.
۳. مراجعه به مرکز تعویض پلاک
تا قبل از شیوع کرونا، خریدار و فروشنده جهت مراجعه به مراکز تعویض پلاک به طور حضوری، قرار تنظیم می کردند و در روز مقرر به مرکز مربوطه مراجعه تا این فرایند انجام شود. در حال حاضر این مرحله از خرید و فروش خودرو همچنان به همان منوال قبل طی می گردد با این تفاوت که قبل از مراجعه به مرکز تعویض پلاک، بایستی نوبت اینترنتی گرفته که معمولا این کار را خریدار انجام می دهد.
بعد از گرفتن نوبت، خریدار بایستی در زمان تعیین شده به همراه فروشنده به این مرکز مراجعه که فروشنده می تواند به خریدار برای تعویض پلاک وکالت داده تا وی به تنهایی این مرحله را انجام دهد. در این حالت بهتر است در قرارداد قید شود که وکالتنامه تنها برای تعویض پلاک است و خریدار بایستی تا تاریخ مشخصی این کار را انجام دهد.
اگر خریدار برای تعویض پلاک، مراجعه نکند مسئولیت همه خلافی‌های جدید خودرو برعهده فروشنده می باشد. به طور خلاصه در این مرکز مراحل زیر انجام می شود:
- تحویل مدارک لازم برای انتقال خودرو از جمله اسناد هویتی خریدار و فروشنده، کارت و برگ سبز ماشین.
- دریافت فرم بازدید فنی
- بازدید فنی خودرو و تایید اصالت و انطباق آن با سند شرکت سازنده
- تحویل گواهی عدم خلافی و برگ تسویه مالیات و عوارض شهرداری ماشین توسط فروشنده
- فک پلاک
- پرداخت هزینه تعویض پلاک توسط خریدار
- گرفتن تاییدیه نقل و انتقال ماشین
- نصب پلاک جدید
بعد از نصب پلاک جدید و خروج از مرکز تعویض پلاک، برگ سبز، سند و کارت سوخت جدید به آدرس خریدار فرستاده می شود. یکی از نکات خیلی مهم مراحل بالا، مدرک تایید کننده محل سکونت خریدار است که باید قبل از مراجعه جهت تعویض پلاک با مراجعه به سامانه سخا و تایید مامور پست تهیه گردد.
در این مرحله به نکات زیر نیز دقت کنید:
- در حال حاضر نیازی به مراجعه به دفترخانه جهت انتقال خودرو نیست و با برگ سبز انجام می شود.
- هزینه وکالتنامه انتقال خودرو بر عهده فروشنده می باشد.
- حضور خریدار الزامی بوده و تمامی مدارک باید توسط کارشناس مرکز در ابتدا تایید گردد.
- مشخصات فنی و تطابق آنها با سند برگ سبز بایستی توسط کارشناس تایید گردد.
همچنین مراحل تعویض پلاک خودرو به صورت زیر است:
- دریافت نوبت اینترنتی
- دریافت قبض ورودی پارکینگ
- تحویل مدارک به باجه و دریافت شماره نوبت
- دریافت فرم بازبینی ماشین
- بازدید فنی ماشین توسط کارشناس و تایید اصالت آن
- تحویل گواهی عدم خلافی ماشین
- واریز وجه تعویض پلاک
- دریافت تأییدیه نقل و انتقال ماشین
- مراجعه به محل فک پلاک و تحویل پلاک قدیمی و دریافت پلاک جدید
- نصب پلاک جدید
- خروج از مرکز
۴. مراجعه به دفترخانه
مطابق قانون جدید، برای سند زدن خودرو نیازی به دفترخانه نیست و همان برگ سبز برای کار انتقال ماشین کافی است. می‌کند. در دفترخانه مدارک زیر لازم است:
- برگ سبز جدید
- تاییدیه انتقال ماشین
- اصل مدارک شناسایی طرفین
- بیمه شخص ثالث
- کارت سوخت ماشین
- اسناد مالکیت ماشین
- برگه تسویه حساب پرداختی عوارض سالانه شهرداری
مدارک مورد نیاز برای انتقال خودرو
خریدار هنگام مراجعه به مراکز انتقال ماشین برای انجام مراحل انتقال مالکیت خودرو، بایستی مدارکی را همراه داشته باشد از جمله:
- اصل شناسنامه و کارت ملی فروشنده و خریدار
- مدارک احراز سکونت خریدار
- اصل سند خودرو
- بیمه شخص ثالث معتبر
- برگ استعلام خلافی خودرو
- اصل کارت خودرو
- برگ مفاصا حساب برای تسویه عوارض و مالیات شهرداری و تخلفات رانندگی
- کارت معاینه فنی معتبر (برای ماشین های با بیش از ۴ سال سن)
یکی از مواردی که ممکن است در این راستا وقتگیر باشد، احراز سکونت می باشد. مدارک احراز سکونت عبارت است از:
- سند ملک به اسم مالک ماشین به همراه قبض آب یا برق یا گاز (برای مالک خودرو)
- سند اجاره با کد رهگیری و تاییدیه سازمان املاک (برای مستاجران)
- جواز کسب به اسم مالک به همراه قبض آب یا برق یا گاز (برای صاحبان مشاغل آزاد)
- معرفی نامه از محل خدمت با قید محل سکونت (برای کارکنان دولت و نیروهای مسلح)
- گواهی اشتغال به تحصیل با قید آدرس سکونت والدین و تایید شده توسط آموزش و پرورش (برای دانش آموزان)
ضمنا نکات زیر را هم مد نظر بگیرید:
- در صورت گم شدن سند خودرو، گواهی آگهی انتشار در روزنامه های کثیرالانتشار مبنی بر مفقود شدن سند و گذشتن ۱۰ روز از تاریخ آن.
- اگر فروشنده یا خریدار نمی توانند مراجعه کنند، نماینده قانونی آنها با مدارک معتبر باید حضور داشته باشد.
- در صورت نبود حتی یکی از مدارک، کار شما در آن روز انجام نمی شود و باید از ابتدا اقدام کنید.
به طور کلی برای هر مرحله از انتقال سند خودرو به مدارکی نیاز است که در ادامه به هر یک از آن ها نیز اشاره می شود:
مدارک لازم هنگام تنظیم قرارداد
در مرحله تنظیم قرارداد بایستی مدارک زیر وجود داشته باشند:
- اصل سند مالکیت ماشین
- برگ سبز ماشین
- اصل مدارک شناسایی خریدار و فروشنده
- گواهی کارشناسی ماشین
- اسناد مربوط به پرداختی های ثمن معامله
مدارک لازم هنگام تعویض پلاک
در زمان مراجعه به مراکز تعویض پلاک هم بایستی مدارک زیر وجود داشته باشند:
- وکالتنامه تام‌الاختیار به اسم خریدار (در صورت عدم حضور فروشنده)
- کارت ماشین
- برگ سبز ماشین
- بیمه شخص ثالث
- سند شرکت
- اصل مدارک شناسایی خریدار و فروشنده
- برگه عدم خلافی ماشین و تسویه آن
- برگه تسویه مالیات و عوارض شهرداری
- کارت معاینه فنی معتبر و تاریخ دار
- کارت عابر بانک جهت پرداخت هزینه‌های انتقال خودرو
- گواهی تایید محل سکونت (خریدار)
مدارک لازم هنگام مراجعه به دفترخانه
برای مراجعه به دفترخانه نیز مدارک زیر را آماده کنید:
- برگ سبز جدید ماشین
- کارت سوخت ماشین
- سند شرکت سازنده خودرو
- اصل مدارک شناسایی خریدار و فروشنده
- بیمه شخص ثالث
- وکالتنامه فروشنده (در صورت عدم حضور وی)
- تاییدیه نقل و انتقال ماشین از مرکز تعویض پلاک
- برگه تسویه حساب عوارض سالانه شهرداری
شایان ذکر است گواهینامه رانندگی جزو مدارک لازم برای فروش خودرو محسوب نمی شود. به این ترتیب حتی افرادی که فاقد گواهینامه رانندگی هستند می توانند به عنوان مالک، انتقال سند ماشین را انجام دهند.
هزینه انتقال خودرو
هزینه انتقال سند خودرو در تمام مراحل از قبل تعیین شده است. بخشی از این هزینه بر عهده فروشنده بوده و بخشی بین فروشنده و خریدار تقسیم می شود. هزینه هایی که بر عهده فروشنده بوده شامل هزینه صدور وکالتنامه، خلافی خودرو (پرداخت همه خلافی ماشین پیش از تاریخ سند) و عوارض سالانه شهرداری است.
همچنین هزینه هایی که بر عهده خریدار است شامل هزینه انتقال سند در دفترخانه و تعویض پلاک می باشد. وجوه مربوط برای تعویض پلاک که در خود مرکز و باقی هزینه ها به حساب دولت یا دفترخانه واریز می شود. ضمنا نکات زیر را هم مدنظر قرار دهید:
- هزینه حق ثبت و مالیات انتقال به حساب دولت واریز خواهد شد که بر عهده فروشنده می باشد.
- هزینه حق تحریر به حساب دفترخانه واریز که بر عهده خریدار می باشد.
- هزینه ها با توجه به مدل ماشین و سال خرید و فروش متفاوت خواهد بود.
در پایان می توانید برای آشنایی با مراحل استعلام سند خودرو و استعلام خلافی خودرو روی لینک ها کلیک و از این مقالات بازدید نمایید.
منبع : آرگا
