دسته ها
جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵

کمک های اولیه مارگزیدگی و اقدامات ممنوعه در زمان مارگزیدگی

  • فلاح
  • ۲۶ اسفند ۱۴۰۱
  • ۰

مارگزیدگی در نتیجه نیش مار و ورود سم به به بدن ایجاد می شود. اولین اقدامی که در برخورد با مصدوم باید انجام دهید این است که او را بی حرکت نگه دارد. در حقیقت تمام اقداماتی که به منظور جلوگیری از ورود بیشتر سم به بدن صورت می گیرد، باید توسط افراد آگاه صورت گرفته و مطابق اصول پزشکی باشد. بر همین اساس در این مقاله قصد داریم در مورد کمک های اولیه مارگزیدگی توضیحاتی را ارائه دهیم. با ما همراه باشید.

کمک های اولیه مارگزیدگی مجموعه اقداماتی را شامل می شود که از نفوذ بیشتر زهر به بدن مصدوم جلوگیری می کند. این اقدامات باید توسط افراد مطلع و با رعایت کامل اصول پزشکی انجام شود. در غیر این صورت به وخامت حال مصدوم و عواقبت مصیبت بارتری منجر می گردد. نکته حائز اهمیت این است که کمک های اولیه مارگزیدگی در همه کشورها طبق یک الگوی مشخص قابل اجرا نمی باشد. بلکه باید از اصول و روش هایی استفاده کنید که با توجه به امکانات و شرایط محلی، نوع مار، محل گزش، زمان لازم برای رساندن مصدوم به مراکز درمانی و شدت مسمومیت تعیین شود. در ادامه مطلب همراه ما باشید تا ضمن آشنایی با کمک های اولیه مارگزیدگی، در خصوص نشانه ها و راه های پیشگیری از مارگزیدگی نیز توضیحاتی ارائه دهیم.

منظور از مارگزیدگی چیست؟

منظور از مارگزیدگی، گزیدگی حیوان یا انسان توسط نیش مار و ورود سم به درون بدن می باشد. سم مار بخشی از بزاق دهان مار است که از طریق نیش به بدن نفوذ می کند. آمارها نشان می دهد که سالانه نزدیک به ۵ میلیون نفر قربانی مارگزیدگی می شوند. از این تعداد ۲۰ هزار تا ۱۲۵ هزار نفر جان خود را از دست داده و ۲/۵ میلیون نفر به مسمویت دچار می شوند. جالب است بدانید از ۳۲۰۰ گونه مار موجود در جهان، ۷۰۰ گونه آن ها سمی هستند که قادر به کشتن انسان ها می باشند. معمولا مارهای سمی زهر خود را از راه نیش که شیاردار یا توخالی هستند، تزریق می کنند. در واقع زمانی که مار زهر خود را تزریق می کند، منتظر می ماند قربانی جان خود را از دست داده تا او را ببلعد.

آشنایی با کمک های اولیه مارگزیدگی

مارهای سمی چند نوع هستند و چه تفاوتی با مارهای غیر سمی دارند؟

به خاطر داشته باشید که تمام مارگزیدگی ها سمی هستند و نیازمند کمک های اولیه مارگزیدگی می باشند؛ مگر زمانی که خلاف آن ثابت شود. به طور کلی مارهای سمی شامل دو گروه زیر می باشند:

  1. خانواده افعی ها شامل مار زنگی، افعی و …
  2. خانواده مارهای مرجانی شامل کبری، مامبا، مار مرجانی و …

مارهای سمی در فک بالای دهان خود دارای دندان های نیش هستند که با غده های سمی در سر آن ها ارتباط دارد. جالب است بدانید کشیدن دندان مار نمی تواند از نیش زهرآلود او جلوگیری کند. زیرا این دندان ها بعد از هر بار کشیدن دوباره رشد می کنند. تمام مارهای سمی علاوه بر نیش، دندان نیز دارند. به همین خاطر در کنار نیش زدن می توانند گاز هم بگیرند. در ادامه به تفاوت مارهای سمی و غیر سمی اشاره می کنیم:

  • مردمک چشمان مارهای سمی بیضی بوده و شباهت زیادی به مردمک چشم گربه دارد.
  • مارهای سمی معمولا با دو دندان نیش خود نیش می زنند و محل گزیدگی با یک سوراخ یا دو سوراخ قابل تشخیص است. در حالی که مارهای غیر سمی دندان های متعدی داشته و به صورت هلالی شکل قرار می گیرند.
  • مارهای غیر سمی سر نیمه بیضی دارند. اما سر مارهای سمی مثلثی شکل بوده و با بدن مار دارای زاویه می باشند.
  • دم مارهای غیر سمی در یک ردیف دوتایی در کنار یکدیگر قرار می گیرد. در حالی که دم مارهای سمی منفرد می باشد.

اقدامات لازم جهت پیشگیری از مارگزیدگی

مارگزیدگی با چه علائم و نشانه هایی همراه است؟

از مهم ترین علائم و نشانه های مارگزیدگی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تشنگی
  • تشنج
  • احساس سوزش یا خارش در محل گزیدگی
  • احساس درد و مشاهده علامت دو سوراخ جای نیش
  • تورم یا تغییر رنگ پوست اطراف محل گزیدگی
  • تهوع و استفراغ
  • فلج شدگی و اختلالات حسی
  • افت ناگهانی فشار خون
  • دوبینی یا تاری دید
  • تعریق زیاد و تولید بزاق

راه های پیشگیری از مارگزیدگی

  1. تا حد امکان از رفت و آمد در مکان های مشکوک و خطرناک خودداری کنید. چنانچه به هر دلیلی به این مکان ها رفتید، استفاده از شلوار بلند و کفش های چکمه ای را فراموش نکنید. زیرا اغلب مارگزیدگی ها در قسمت ساق پا و از مچ به پائین رخ می دهند.
  2. در صورت مشاهده مار هرگونه ترس و وحشتی را از خود دور کرده و در جای خود ثابت بمانید.
  3. چنانچه قصد فرار از مکان مورد نظر را داشتید، بهتر است به صورت زیگ زاگ حرکت کنید.
  4. از پشه بندهای محکم و چادرهای مقاوم استفاده کنید.
  5. حتما در محیط های خطرناک و مشکوک یک چوب بلند آ شکل به همراه داشته باشید. این چوب بهترین ابزار برای مبارزه با مارهای سمی و غیر سمی بوده و احتمال فرار آن ها را افزایش می دهد.
  6. اگر مجبور به اسکان در مناطق خطرناک شدید، بهتر است از موادی استفاده کنید که مارها از آن گریزان هستند. این مواد شامل نشادر، دود سم بز، شاخ گوزن، تنباکو، خردل، گوگرد و مواد دفع کننده شیمیایی جدید می باشند.
  7. تحت هیچ شرایطی برای کشتن مار اقدام نکنید. این کار علاوه بر این که خطر مارگزیدگی را افزایش می دهد، در بسیاری مناطق غیر قانونی می باشد.
  8. هیچ گاه اقدام به برداشتن مار نکنید. این کار مار را تحریک می کند و احتمال حمله را بالا می برد.

اقدامات مهم در زمان مارگزیدگی

آشنایی با کمک های اولیه مارگزیدگی

شما می توانید با استفاده از کمک های اولیه مارگزیدکی خطر مرگ را به میزان زیادی کاهش کنید. در ادامه به مراحل کمک های اولیه مارگزیدگی اشاره خواهیم کرد:

  • خونسردی خود را به طور کامل حفظ کنید و سعی کنید هیچ اهمیتی به نوع مار و نیش آن ندهید.
  • با اورژانس ارتباط بگیرید.
  • به مصدوم کمک کنید تا در محیطی امن دراز بکشد و تا جای ممکن حرکت نکند.
  • تمامی زیورآلات مصدوم اعم از ساعت، جواهرات و هم چنین لباس های تنگ او را از بدن خارج کنید. چرا که تورم موجب انسداد جریان خون می شود. این اقدامات را به گونه ای انجام دهید که حرکتی متوجه اندام های مصدوم نشود.

در صورتی که فاصله زیادی با مراکز درمانی و اورژانس داشتید، بهتر است تا رسیدن اورژانس مراحل زیر را انجام دهید:

  1. به منظور جلوگیری از هرگونه عفونتی، محل زخم را توسط بانداژ غیر کشی یا پارچه به صورت کاملا شل بانداژ کنید.
  2. محل زخم را با آب تمیز به خوبی بشویید.
  3. به ارزیابی تنفس طبیعی فرد و سطح هوشیاری او بپردازید. هم چنین از او بخواهید که تا حد امکان در جای خود بی حرکت بماند.
  4. میزان حرکات مصدوم را به وسیله لباس و پارچه محدود نمایید.
  5. چنانچه متوجه قطع تنفس طبیعی فرد و سطح پاسخ دهی او شدید، بلافاصله نسبت به احیای قلبی ریوی اقدام کنید.

نگاهی به کمک های اولیه مارگزیدگی

چه اقداماتی را نباید در زمان مارگزیدگی انجام داد؟

برخی اقدامات منسوخ شده در زمان مارگزیدگی وجود دارند که بهتر است در هر شرایطی از انجام آن ها خودداری کنید. برخی از این اقدامات عبارتند از:

  • به منظور کاهش درد از مصرف الکل خودداری کنید. الکل موجب گشاد شدن عروق شده و احتمال پخش شدن سم در بدن را افزایش می دهد.
  • چنانچه در اندام هایی غیر از دست و پا دچار گزیدگی شدید، از شکافتن محل گزیدگی و بستن آن با باند خودداری کنید.
  • از به کار بردن هرگونه درمان سنتی خودداری کنید.
  • بدون دستور پزشک از هیچ داروی موضعی یا عمومی استفاده نکنید.
  • در صورتی که دست یا پای شما دچار مارگزیدگی شد، بهتر است عضو مورد نظر را همتراز یا پایین تر از قلب قرار دهید. زیرا بالاتر بودن آن به پخش شدن زهر در تمام بدن کمک می کند.
  • از قرار دادن یخ بر روی محل گزش خودداری کنید. این کار موجب انقباض عروق شده و زهرمار را بیشتر جذب می کند.
  • به هیچ عنوان از تورنیکت استفاده نکنید. زیرا موجب مصدود شدن شریان سرخ رگ نکروز بافت شده و احتمال قطع عضو را بالا می برد.
  • از مکیدن محل زخم خودداری کنید. این کار موجب ترکیب باکتری های دهان شما با محل مارگزیدگی شده و در نهایت موجب عفونت زخم خواهد شد.
  • به هیچ عنوان اطراف زخم را با چاقو برش ندهید.
  • از ماساژ محل مارگزیدگی خودداری کنید.

امیدواریم مطالب این مقاله برای شما عزیزان مفید بوده باشد. در پایان پیشنهاد می کنیم مقالات انواع حیوانات سمی و درمان نیش عقرب را نیز مطالعه فرمایید.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *