دانستنی های علمی و جالب درباره حشره عنکبوت

به طور کلی عنکبوت ها یکی از مهم ترین و اساسی ترین موجودات روی کره زمین هستند که خصوصیا فیزیکی، رژیم غذایی و مهارت های شکار عنکبوت ها، آن ها را از سایر بندپایان متمایز کرده است. در واقع این خصوصیت حشره عنکبوت به او اازه می دهد تا با طبیعت کاملا سازگار باشد و موفق عمل کند.

آشنایی با حشره عنکبوت

همانطور که می دانید عنکبوت ها یکی از بزرگ ترین خانواده های راسته عنکبوتیان هستند که تاکنون بیش از پنج هزار گونه از آن ها در سراسر کره زمین شناسایی شده است. عنکبوت ها جزو حشرات نیستند و به زیر گروهی در راسته بندپایان تعلق دارند و بی مهره با اسکلت خارجی خواهند بود.

عنکبوت ها را می توان متعلق به Arachnida دانست که همچنین عقرب ها، عنکبوت های خرمن و کنه ها نیز در این راسته قرار داده شده اند. عنکبوت ها مانند سایر بندپایان تنها دو ناحیه بدنی مجزا یعنی سفالوتوراکس و شکم دارند. که این دو ناحیه از بدن به وسیله لوله ای باریک در ناحیه کمر آن ها به نام پدیکل به هم متصل شده اند.

با وجود اینکه قسمت شکمی عنکبوت ها کاملا نرم است اما مانند حشرات حالتی قطعه قطعه نخواهد داشت. در واقع سفالوتوراکس سخت بوده و شامل هشت عدد پا است که از ان بیرون زده اند. پاهایی که موجب ترس ما از عنکبوت ها می شوند.

به صراحت می توان گفت که بیشتر عنکبوت ها هشت چشم هم دارند اگرچه در برخی از آن ها تعداد کمتری چشم وجود دارد و برخی گونه ها نیز اصلا چشم ندارند. با این حال به طور کلی عنکبوت ها با هر تعداد چشم، بینایی ضعیفی خواهند داشت.

توجه داشته باشید که تقریبا تمامی عنکبوت های بالغ هشت پا دارند و اگرچه جفت جلوی پاها در برخی از گونه ها به عملکرد حسی تبدیل شده است. اما در سایر گونه ها زائده های مختلف می توانند به اندازه کافی بزرگ و به جفت پای اضافی تبدیل گردند. بیشتر عنکبوتیان موجود در خشکی و برخی از آن ها در آب شیرین زندگی می کنند. عنکبوتیان بیش از ۱۰۰۰۰۰ گونه نام گذاری شده را شامل خواهند شد.

اندازه عنکبوتیان از کنه های ریزی به اندازه ۰.۰۸ میلی متر تا عقرب عظیم آفریقایی را دربر می گیرد که طول آن ها ممکن است ۲۱ ساتی متر و یا حتی بشتر باشد. از نظر ظاهری نیز تنوع عنکبوتیان از کنه های بدن کوتاه، هیوه های بدن گرد و کژدم ها با دم های خمیده تا رتیل های ظریف، محکم و پوشیده شده از مو متفاوت خواهد بود.

به صراحت می توان گفت که در چرخه زندگی عنکبوت ها، بیشتر آن ها شکارچی هستند و آرواره ای ندارند البته به جزئ چند مورد استثنا که شیره گوارشی را روی طعمه می ریزند و غذای هضم شده را می مکند.

تار عنکبوت ها:

بهتر است بدانید که تقریبا تمامی گونه های عنکبوت تار تولید می کنند. در واقع اندام تولید کننده تار مغمولا در زیر انتهای شکم عنکبوت قرار دارند که به آن ها امکان می دهد تا رشته ای طولانی از تار را در پشت خود بچرخانند. به طور کلی تولید تار، فعالیت ساده ای برای عنکبوت ها به شمار نمی آید زیرا به زمان و انرژی زیادی نیاز خواهد داشت.

به همین خاطر در برخی از گونه های عنکبوت زمانی که تارتنی تمام شد آن را برای استفاده بعدی ذخیره و انبار می کنند. امروزه انواع مختلفی از تار وجود دارد که هر نوع آن عملکردی متفاوت برای عنکبوت ها دارند. در ادامه به بیان انواع تار های عنکبوت و عملکرد آن ها پرداخته ایم:

تار های وصل کننده: برای چسبیدن به سطوح و بالا رفتن و پایین آمدن از آن

خطی و رشته ای: تار های مخصوص ساخت لانه

پیله: تشکیل تار های محافظ برای تخم ها

چسب مانند: به منظور گرفتن طعمه و شکار

تار های شیره مانند و چسبنده: به منظور گرفتن طعمه

بسته بندی: بسته بندی طعمه با آن و نگهداری آن برای مصارف بعدی

تار های جزئی و کوچک: کامل نمودن تار های داخلی لانه عنکبوت

تار ها را می توان یکی از شگفت انگیز ساختار های تولید شده توسط موجودات دانست که به دلیل ویزگی های ساختاری خاص مورد توجه دانشمندا زیادی قرار گرفته اند. این تار ها بسیار ظریف هستند اما در عین حال بسیار قوی خواهند بود.

همچنین در برابر بسیاری ار حلال ها، مقاوم هستند و حتی خاصیت رسانایی حرارتی را نیز دارا می باشند. محققان سال های زیادی است که مشغول مطالعه تار های انواع عنکبوت هستند به این امید که بتوانند آن را به خوبی شناسایی کرده و یک نسخه مصنوعی از آن را برای انواع مصارف انسانی خود تولید نمایند.

شکار و تغذیه عنکبوت ها:

عنکبوت ها گوشت خوار هستند و از طریق روش های مختلفی شکار می کنند. برخی از آن ها دارای زهر های قوی هستند و با یک مرتبه تزریق زهر موجوداتی حتی بزرگ تر از خود را شکار می کنند اما در مقابل برخی از آن ها به حشرات کوچک بسنده خواهند کرد. برخی از موجداتی که معمولا توسط عنکبوت ها شکار می شوند شامل انواع حشرات، قورباغه ها، پرندگان کوچک، خزندگان، حیوانات دوزیست، پستانداران کوچک و سایر عنکبوت ها خواهند بود.

به طور کلی اگر یک موجود زنده به اندازه کافی کوچک باشد که عنکبوت بتواند آن را شکار کرده و بخورد حتما این کار را انجام خواهد داد. با وجود اینکه عنکبوت ها عمدتا گوشت خوار هستند اما برخی از آن ها از شهد گیاهان نیز تغذیه خواهند کرد.

زیستگاه اصلی حشره عنکبوت:

امروزه تخمین زده شده که بیش از ۴۰۰۰۰ گونه عنکبوت بر روی زمین زندگی می کنند. ان ها در تمامی قاره ها به جز قطب جنوب یافت می شوند و تقریبا در هر زیستگاهی قادر به زندگی خواهند بود. بسیاری از گونه های عنکبوت در جنگل و محیط خشکی زندگی می کنند و تنها تعداد کمی از گونه های آن وجود دارند که قادر به زندگی در آب شیرین نیز هستند.

توجه داشته باشید اینکه عنکبوت ها تصمیم دارند در کجا لانه بسازند تا حدودی بسته به مواردی مانند در دسترس بودن طعمه، پتانسیل مناسب محیط برای تولید مثل و تعداد و تراکم زعمه های مورد نظر خواهد بود. آن ها معمولا در ابتدا تار تولید می کنند تا بتوانند مکان احتمالی را که برای لانه سازی انتخاب کرده اند به مکانی برای زندگی و تولید مثل تبدیل کنند.

مچنین برخی از عنکبوت ها نیز گرایش دارند تا منطقه ای را بر اساس وجود یا عدم وجود عنکبوت ها دیگر بررسی نمایند و چنانچه آن محل برای لانه سازی حشره عنکبوت مناسب باشد آن ها با تنیدن تار به سایر رقیب ها اعلام می کنند که این مکان مخصوص به آن ها می باشد.

سیستم تولید مثل:

از نظر تعداد و ظاهر تخمدان و بیضه در عنکبوت ها توع قابل توجهی وجود دارد. در حال کلی تخمدان ها با مجاری تخمدان در ارتباط هستند و بیضه ها نیزدارای گلدان دفرانسیون خواهند بود. روزنه تناسلی هر دو جنس در سطح زیرین قسمت دوم شکن قرار دارند اگرچه در برخی از کنه ها ممکن است پشتی باشد. اسپرم نیز اغلب به ساختار خاصی در بدن ماده منتقل می شود که با نام اسپرماتکا شناخته خواهد شد.

به طور کلی حشره های عنکبوت اولین الگوی رفتار معاشقه کلاسیک را نشان می دهند که در طی آن حرکات کاملا تشریفاتی دخیل خواهند بود. در عقرب های واقعی طی این رفتار تشریفاتی، نر ماده را با پنجه های جلوی خود نگه داشته و ظاهرا به او در مفصل نزدیک پایه پنجه می زند.

الگوی رقص مانند متعاقب آن ظاهرا از نر به دنبال یک سطح مناسب خواهد بود که بتواند اسپرماتوفور خود را استفاده نماید. پس از خروج اسپرماتور نر ماده را روی آن می کشد و پس از عبور اسپرماتوفور به منافذ تناسلی، ماده را آغاز می کند. بسیاری از عنکبو.ت های نر برای رسوب اسپرماور در نزدیک شدن به ماده مشکل خواهند داشت.

رفتار شکار اغلب حشره عنکبوت به گونه ای تنظیم شده که در برابر کوچک ترین حرکت یا لرزش تار واکنش نشان می دهد و موجب می شود تا عنکبوت به سرعت هجوم آورده و طعمه خود را هر چه سریع تر گاز بگیرد. به همین خاطر اصلا جای تعجب نیست که عنکبوت های نر برای انتقال هویت خود به مرور حرکات و الگوهای نمایشی شان را کاملا دقیق تکامل بخشده اند.

بسیاری از عنکبوت های نر دارای رنگ کاملا چشمگیری هستند و اطلاعات بیشتری در مورد هویت آن ها ارائه می دهند. برخی از نر ها تنها شب هنگام به ماده نزدیک می شوند و آن را به طرز کاملا مشخصی ارتعاش می کنند البته کاملا متفاوت از آنچه که در نتیجه مبارزه یک حیوان به دام افتاده است.

منبع : آرگا