امروزه استفاده از لنزهای طبی به جای عینک بسیار رایج شده است. اگر شما هم از لنزهای طبی، رنگی و … استفاده می کنید با این مطلب همراه ما باشید تا اصول صحیح شستشو و نگهداری از لنز چشم را بدانید.
اصول صحیح شستشو و نگهداری از لنز چشم
لنزها یکی از تجهیزات طبی می باشند که می توانند برای درمان مشکلات بینایی جایگزین عینک شوند. برای نگهداری و استفاده صحیح از لنز چشم دانستن روش و نکاتی در این زمینه اهمیت پیدا می کند.
از آنجا که امروزه استفاده از لنز طبی به جای عینک بسیار متداول شده است، کسب آگاهی و اطلاعات در مورد روش صحیح نگهداری از لنز از بروز مشکلاتی مانند عفونت چشم پیشگیری می کند و کمک می کند چشمان سالمی داشته باشید و سبب افزایش طول عمر لنزها شود.
به عبارتی رعایت اصول و نکات نگهداری از لنز چشم موجب می شود بدون این که با مشکلاتی مانند قرمزی، خارش، تورم و عفونت چشم روبرو شوید بتوانید از این محصول استفاده کارامدی داشته باشید. در این میان بعضی افراد به دلیل نگرانی زیاد درباره بهداشتی بودن لنز و ضدعفونی بودن آن به استفاده از لنزهای یک بار مصرف روی می آورند.
این لنزها شاید برای افرادی که به لنزهای رنگی برای زیبایی نیاز دارند، جذاب به نظر برسد ولی برای افرادی که به لنز طبی نیاز دارند، جالب نخواهد بود. ضمنا برای افرادی که به جای عینک از لنز استفاده می کنند، خرید مداوم لنزهای یکبار مصرف تقریبا غیرممکن است. در ادامه می خواهیم شما را با اصول صحیح شستشوی لنز چشم و نکات مهم در مراقبت از آن آشنا نماییم.
۱. قبل از هر تماسی با لنز چشم, هر گونه کرم، لوسیون یا روغنی را از دست ها پاک کنید. این مواد ممکن است به سطح لنز چسبیده و سبب عفونت چشم شوند. به این ترتیب دست های خود را با صابون ملایم و غیر عطری شستشو داده و سپس با حوله بدون پرز دست ها را خشک نمایید.
۲. پیش از قرار دادن لنز در چشم، اول آن ها را با محلول لنز شستشو دهید. برای این کار، یک لنز را کف یکی از دست ها بگذارید و مقداری مایع لنز روی آن بریزید. سپس با انگشتان دست دیگر، سطح لنز را مالش داده تا چربی و پروتئین های چشم از روی آن تمیز شود. در ادامه مجددا لنز را با محلول مخصوصش آبکشی نموده و حتما دقت کنید که این کار با ملایمت صورت گیرد.
۳. همواره و هر دفعه از محلول لنز تازه جهت نگهداری و شستشوی لنز چشم بهره بگیرید. هیچ وقت لنز را در محلولی که یک بار لنز را با آن شسته یا نگهداری کرده اید، قرار داده نشود. چرا که همه آلودگی های موجود در مایع به لنز چسبیده و سبب عفونت چشم می شود.
۴. از لنزهای طبی بر اساس تاریخ مصرف شان بهره بگیرید. اگر لنز یک ماه باشد، بعد از اتمام این دوره لنز را کنار گذاشته و یک جفت لنز نو تهیه کنید.
۵. هیچ گاه لنز تماسی خود را با آب لوله کشی مورد شستشو قرار ندهید زیرا این آب دارای مواد معدنی و میکروارگانیزم هایی می باشد که برای بافت لنز و سلامت چشم ضرر دارند.
۶. جا لنزی را هر سه ما یک بار تعویض کنید.
۷. اگر می خواهید از اسپری مو استفاده کنید برای صدمه ندیدن چشم، قبل از استفاده از لنز به موهای خود اسپری بزنید. هنگامی که اسپری هیچ تماسی با لنز نداشته باشید، خراشیدگی و صدمه دیدن لنز و بروز تاری دید و عفونت چشم ایجاد نمی شود.
۹. برای لنزهای حساس که به مراقبت بیشتری نیاز دارند هنگام ضدعفونی کردن باید از مواد خاصی که پزشک تجویز می کند، استفاده نمایید. در صورتی که از دیگر مواد ضدعفونی کننده نظیر قطره های چشمی استفاده کنید این لنزها صدمه دیده و دیگر نمی توان از آن ها استفاده کرد.
۱۰. به هیچ وجه لنز را درون آب شیرین یا آب شرب قرار ندهید. در ضمن از آب مقطر هم برای شستشوی لنزها هرگز استفاده نکنید. آب و آب مقطر می توانند خراش های ریز و درشتی را روی لنز به وجود آورند. لنزهایی که به این شیوه ضدعفونی شوند، به احتمال زیاد سبب عفونت چشم می شوند.
اصول گذاشتن و برداشتن لنز
۱. برای گذاشتن لنز تماسی در چشم اول لنز را با سرم فیزیولوژی مورد شستشو قرار داده و بعد در انتهایی ترین نوک انگشت نشانه بگذارید، سپس پلک پایین را از ریشه مژه از بخش وسط به طرف پایین کشیده و پلک بالا را با دست دیگر از ریشه مژه از بخش وسط به طرف پایین بکشید و بعد لنز را درون چشم قرار دهید و با نگاه کردن به بالا و پایین و راست و چپ اجازه دهید در چشم جا افتاده و سپس اول پلک پایین را رها نموده و بعد به سمت بالا نگاه کنید و پلک بالا را رها سازید.
۲. برای برداشتن لنز نیز اول به بالا نگاه کنید و لبه پلک را با انگشت وسط از ریشه مژه ها به طرف پایین بکشید، سپس لنز را از انتهایی ترین بخش به طرف پایین کشیده و با نرمی انگشت های شست و نشانه با نیشگونی آن را خارج کنید.
۳. بعد از برداشتن لنز از جالنزی و برداشتن از چشم حتما با سرم مخصوص آن را شستشو داده و اگر مرتبا از لنز استفاده می کنید حتما هر ۴۸ ساعت یک بار محلول را تعویض کنید.
۴. هر ماه یک بار برای از بین بردن رسوبات لنز، از قرص لنز کمک بگیرید. یک عدد قرص را درون محلول حل نموده و مدت ۳-۴ ساعت لنز را در محلول آغشته به قرص رها کنید سپس محلول را تعویض و لنز را بشویید و حدود ۱۰ ساعت درون محلول جدید قرار دهید تا بقیه ذرات قرص از سطح لنز پاک شود.
۵. با لنز به حمام یا استخر نروید اما برای شستن صورت مانعی ایجاد نمی شود.
۶. لنزها را در جالنزی نگهداری کنید و درون جا لنزی همواره محلول بریزید به طوری که لیه لنز بیرون از محلول نمانده زیرا لنزها به علت ژلاتینی بودن باید همواره در محلول مرطوب بمانند.
۷. برای خارج کردن لنزها هرگز از ناخن استفاده نکنید و فقط با نرمی انگشتان لنز را خارج سازید. و هنگام قرار دادن لنز در جالنزی مراقب باشید که لنز لای درب جالنزی گیر نکند.
۸. برای پیشگیری از عفونت لبه پلک ها هفته ای سه بار از شامپو بچه رقیق شده استفاده کنید.
۹. در صورتی که گذاشتن و برداشتن لنز طولانی شد و لنز چروک گشت، برای صاف و باز شدن لنز از سرم استفاده کنید.
۱۰. هیچ وقت از محلول لنز سخت برای لنزهای نرم استفاده نکنید و هرگز محلول یک بار استفاده شده درون جالنزی را مجددا استفاده نداشته باشید. و به خاطر داشته باشید جالنزی آلوده ممکن است موجب عفونت چشمی شود.
در صورت آسیب دیدن لنز چشم چه اقداماتی صورت گیرد؟
پیش از هر چیز تاکید می شود که از لنز چشم باید به بهترین شکل ممکن مراقبت و نگهداری شود. حال اگر حس می کنید که چشم های شما اذیت می شود به احتمال قوی لنزها دچار مشکل شده اند. ممکن است لنزها کثیف شده و گرد و غبار گرفته باشد یا لنزها پاره شده اند.
برای این که متوجه شوید چه اتفاقی برای لنزها افتاده آن ها را از چشم خارج کرده و به دقت نگاه کنید تا اشکال را بیابید. در ضمن آن را با محلول ضد عفونی کننده شستشو دهید تا گرد و غبار احتمالی از بین برود. تا هنگامی که چشم شما قرمز و تحریک شده لنزها را درون چشم قرار ندهید. صبر کنید اوضاع بهتر شود بعد اقدام کنید.
نگهداری لنز در یخچال کار درستی است؟
یکی از سوالات رایج بیشتر کاربران لنز تماسی این است که آیا لنزها را می توان در یخچال نگهداری کرد. برخی تصور می کنند با این کار میکروب ها و باکتری ها در اثر سرمای محیط از لنز و جالنزی از بین می روند. در پاسخ باید گفت تا کنون شواهد علمی دقیقی در این باره گزارش نشده است که نگهداری لنز را در یخچال تایید یا تکذیب نماید.
ولی بیشتر کارشناسان و اپتومتریست ها موارد زیر را توصیه می کنند.
- همواره لنزهای تماسی را درون محلول تازه ضد عفونی نگهداری نمایید به این معنی که با هر بار استفاده از لنز محلول درون جالنزی را تعویض کنید.
- همیشه پیش از گذاشتن و برداشتن لنز طبی دست ها را با آب و صابون، خوب بشویید.
- جالنزی را با محلول مخصوص شستشو داده و آن را در هوای اتاق قرار داده تا خشک شود. هیچ وقت قبل از خشک شدن قابل لنز، درب آن را نبسته تا باکتری و میکروب ها در آن محبوس نشده و رشد نکنند.
- همانطور که اشاره شد از تماس لنز با آب کلردار، ولرم و .. اجتناب شود تا مانع از صدمه جدی به لنزها گردد. از این رو از حمام رفتن، قرار گرفتن در وان آب گرم، شنا و هر فعالیت مشابهی در حالی که لنز استفاده می کنید، بپرهیزید.
- هیچ گاه هنگام استفاده از لنز از آب دهان یا آب نمک کمک نگیرید. این کار سبب خراش روی لنز شده و آن را کدر می سازد. در ضمن بزاق دهان آلودگی هایی داشته و موجب عفونت چشم، اشک آلود شدن، درد چشمی و … خواهد شد.
- از لنزها به صورت جداگانه نگهداری کنید. این کار مانع از تماس لنزها با هم شده و موجب خراشیدگی آن ها نمی شود. در ضمن از مشکل چسبیدن لنزها به یکدیگر نیز جلوگیری می شود.
- هرگز موقع خواب نباید لنز در چشم قرار داده باشد. زیرا ممکن است هنگام بسته شدن چشم به قرنیه صدمه وارد شود. در حقیقت مانع از رسیدن اکسیژن به چشم خواهد شد.
لنزها در چه دمایی نگهداری شوند؟
همانطور که پیشتر نیز اشاره شد برخی کاربران تصور می کنند نگهداری لنز درون یک محیط سرد مانند یخچال سبب میکروب کشی آن شده و می توان مدت طولانی از آن استفاده کرد. فقط در یک مورد می توان لنز چشم را درون یخچال نگهداری کرد و آن هم قرار دادن در جا میوه ای که دمای متعادل تری نسبت به بقیه قسمت های یخچال دارد.
در صورتی که کارشناسان توصیه می کنند لنز چشم را در دمای اتاق نگهداری نمایید تا همواره انعطاف پذیری آن حفظ شده و بتوان راحتتر از آن استفاده کرد. موضوع دیگری که باید به آن اشاره کرد و افراد کمتر به آن توجه نشان می دهند، ضد عفونی کردن جالنزی می باشد.
در صورتی که جالنزی تمیز نباشد، آلودگی به لنزها منتقل شده و توسط آن به چشم ها راه می یابد. برای ضدعفونی کردن جالنزی توصیه می شود آن را هر دو یا سه هفته یک مرتبه بجوشانید و هر دو ماه یک بار جالنزی جدید تهیه کنید. ناگفته نماند اگر لنزها درون محلول نگهداری نشوند، به مرور خشک شده و دیگر کارایی قبل را نخواهند داشت. بنابراین محلول مخصوص همواره لنزها را مرطوب و تمیز نگه داشته و در مواقع لزوم به راحتی و سریع می توان از آن استفاده کرد.
علت قرمز شدن چشم در استفاده از لنز
قابل ذکر است یکی از عوارض استفاده طولانی مدت لنز و همچنین رعایت نکردن اصول مراقبتی صحیح آن، قرمز شدن و سوزش چشم ها می باشد. تماس لنز با مواد آرایشی می تواند قرمز شدن و التهاب چشم را سبب شود. یا لنز آلوده بوده و موجب انتقال میکروب به چشم و قرمزی آن شود. از دیگر علت ها می توان به وجود آلودگی و گرد و خاک محیط اشاره کرد.
استفاده از لنز چشمی برای چه افرادی ممنوع است؟
افرادی که در محیط های آلوده، زندگی یا کار می کنند، افرادی که دچار آلرژی بوده و افرادی که چشم های ضعیفی در برابر عفونت ها و بیماری های چشمی دارند نباید از لنز چشمی استفاده کنند. زیرا آلودگی محیط هم به لنزها صدمه زده و سبب خراشیدگی و رسوب گرفتگی لنز می شود که تاری دید را به همراه دارد و هم عفونت چشمی شدید ایجاد می شود. بنابراین بهتر است این افراد از لنز چشمی استفاده نکنند.
منبع : آرگا
