نحوه کار با تلسکوپ و نکاتی که باید بدانید

سالیان درازی بود که برای مطالعه ستارگان فقط از چشم استفاده می شد تا اینکه عدسی سازان آلمانی در اوایل قرن هفدهم میلادی تلسکوپ را اختراع نمودند. آلمانی ها نشان دادند که با ترکیب دو عدسی می توان اجسام دور را درشت تر نشان داد.

نحوه کار با تلسکوپ

تلسکوپ وسیله ای است که با کمک آن می توان اجسام خیلی دور را به راحتی دید و تشخیص داد، در واقع تلسکوپ اجسام دور را بزرگتر از حد معمول خود نشان می دهد. گالیله یک دانشمند بزرگ ایتالیایی بود که از تلسکوپ در اختر شناسی استفاده کرد و به کمک آن توانست چندین کشف مهم داشته باشد. گالیله سیاره مشتری یعنی چهارمین سیاره را کشف نمود و بعلاوه نشان داد که راه شیری از میلیون ها ستاره کم نور به وجود آمده است.

مشخصات تلسکوپ

تلسکوپ هایی وجود دارند که از دو عدسی محدب در انها استفاده شده است، به این تلسکوپ شکستنی یا انکساری می گویند، یعنی وسیله ای که باعث شکست نور می شود و در سرعت نور تغییر ایجاد می نماید و با این عمل نور را کانونی می کنند. تلسکوپ وسیله ای است که اهمیت آن به دلیل جمع اوری نور بیشتر نسبت به چشم انسان است نه به خاطر بزرگنمایی که ایجاد می نماید.

چشم انسان کمتر از یک سانتی متر مربع برای جذب نور دارد، حال اگر قطر شیئی تلسکوپ به عنوان مثال ۱۰ سانتی متر باشد، یعنی بیشتر از سی برابر چشم نور جذب می نماید و این موضوع سبب می شود که اجرام خیلی کم نورتر دیده شود. حال اگر قطر شیئی تلسکوپ بیشتر باشد، مسلما تلسکوپ بهتری است. البته مشکلی که در این مورد جود دارد این است که نمی توان شیشه های شیئی را بزرگتر از یک حد مشخص تهیه کرد. شیشه نور زیادی را جذب می کند و تا حدی هم باعث تجزیه نور خواهد شد، البته با کمک روش های مختلفی توانسته اند عدسی های بزرگتری را تراش دهند اما این کار هم محدودیت های زیادی داشته است. نیوتن تا حدودی توانسته این مشکل را برطرف سازد. نیوتن بر روی نور آزمایش های مختلفی انجام داده بود و برای جمع آوری نور بیشتر در عوض استفاده از عدسی از آینه های مقعر استفاده نمود، با این روش مشکل شکست نور و ابیراهی رفع می شود. به خاطر همین روش است که در حال حاضر تلسکوپ های غول پیکر و بزرگ ساخته می شوند.

بعد آشنایی مختصر با تلسکوپ می خواهیم شما را تا حدودی با نحوه کار این وسیله آشنا سازیم، پس در ادامه این مطلب همراه ما باشید.

شیوه کار با تلسکوپ

برای اینکه بتوانید به درستی از تلسکوپ استفاده کنید، باید با نحوه کار با آن آشنا شوید، قبل از شروع کار باید چند نکته مهم را به خاطر داشته باشید:

• نباید انگشتان شما با لنز و یا آینه تلسکوپ برخورد داشته باشند، پس از تماس انگشت با این ناحیه ها خودداری کنید.
• برای تمیز نمودن لنز یا آینه تلسکوپ هیچوقت از پارچه های زبر استفاده نکنید، زیرا ممکن است به آن صدمه وارد شود و خش دار شود.
• نباید هیچوقت زیر باران از تلسکوپ استفاده کنید، اینکار باعث آسیب رسیدن به تلسکوپ و اشکال در کار می شود.
• تلسکوپ را در مکانی صاف و هموار قرار دهید و هیچگاه از آن در مکان های ناهموار و دارای گرد و غبار استفاده نکنید.
• مراقب باشید که هیچوقت با تلسکوپ نباید به خورشید نگاه کنید.
• اگر می خواهید تلسکوپ را جابجا کنید، در زمان جابجا کردن تلسکوپ باید آن را از روی پایه جدا کنید.

بالانس کردن تلسکوپ

بعد از رعایت نکات بالا نوبت به سر هم نمودن تلسکوپ می رسد، تلسکوپ خود را طبق دستورالعمل های آن سرهم کنید و همه اجزاء را به خوبی ببندید. بعد از بستن همه اجزاء باید پایه تلسکوپ خود را روی زمین به خوبی و درستی بالانس نمایید تا از وارد شدن نیروهای اضافه به آن جلوگیری شود و آسیبی به تلسکوپ وارد نشود. برای بالانس کردن تلسکوپ خود به روش زیر عمل کنید:

• به منظور بالانس نمودن تلسکوپ در ابتدا باید زاویه و بعد از آن مکان را بالانس نمایید.
• برای بالانس کردن زاویه باید پیچ نگهدارنده (RA) را آزاد کنید و اجازه دهید تا تلسکوپ بچرخد تا وقتی که به تعادل رسیده و بایستد، در ادامه پیچ تنظیم را سفت نمایید.
• حال برای تنظیم مکان به همان ترتیب تلسکوپ را آنقدر جلو و عقب نمایید تا به تعادل رسد، بعد از آن تلسکوپ را محکم کنید.

در زمانیکه می خواهید برای اولین بار از تلسکوپ استفاده کنید بهتر است استفاده از آن را در روز انجام دهید، در روز شما راحتتر می توانید با شاسی های تنظیم کار نمایید. بعد از تمرین کردن در روز و کار کردن با تلسکوپ در روز، استفاده از آن در شب برایتان راحتتر خواهد بود و نحوه کار آن را بهتر فرا می گیرید.

دیدن جسم با تلسکوپ

بعد از انجام مراحل بالا برای آشنایی با نحوه دیدن جسم با تلسکوپ و کار با آن مراحل زیر را انجام دهید:

• در آغاز کار با تلسکوپ توصیه می شود تا از یک عدسی چشمی ضعیف برای تلسکوپ خود استفاده نمایید، اینکار باعث می شود تا میدان دید وسیعتری داشته باشید و راحتتر بتوانید با تلسکوب کار کنید.
• درپوش لنز تلسکوپ را برداشته و با چشم به داخل آن نگاه کنید.
• به منظور دیدن اجسامی که در فاصله دور یعنی اجسامی که بیشتر از ۲۰۰ متری شما قرار گرفته اند، با شل نمودن پیچ های تنظیم، تلسکوپ را به سمت جسم مورد نظر تنظیم کرده و فیکس کنید.
• در ادامه برای واضع شدن تصویر جسم، پیچ فکوس را بچرخانید، پیچ را تا حدی بچرخانید که تصویر کاملا واضح دیده شود.

• تصویری را که در تلسکوپ می بینید وارونه و برعکس است، متعجب نباشید زیرا تمامی تلسکوپ ها به همین شکل عمل می کنند و مشکلی در این مورد وجود ندارد. استفاده از بعضی از چشمی ها باعث رفع این مشکل می شود.
• حالا می توانید عدسی چشمی تلسکوپ را تعویض کنید و یک عدسی چشمی قوی تر استفاده نمایید. استفاده از این نوع عدسی باعث می شود تا تصویر بزرگتری از جسم مد نظر خود داشته باشید.
• اگر تلسکوپ شما مجهز به تصویر یاب یا Finder scope است، می توانید از این تصویر یاب برای تنظیم تلسکوپ خود استفاده نمایید.
• تصویر یاب در عدسی در واقع دارای بزرگنمایی کمتری می باشد، اما تصویر در آن مثل چشمی تلسکوپ عکس نیست و میدان دید آن هم بسیار وسیع تر می باشد.
• بعد از یافتن جسم مد نظر خود در تصویر یاب می توانید به راحتی توسط عدسی چشمی جسم را مشاهده نمایید.

منبع : آرگا