دسته ها
شنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۳

آشنایی با پرنده پلیکان و دانستنی های جالب درباره این پرنده

  • حکیمه فهیمی
  • ۳ دی ۱۳۹۸
  • ۰

پرنده پلیکان بزرگ جثه بوده و منقار درازی به همراه کیسه بزرگی در گلو دارد که برای گرفتن و بلع طعمه از آن استفاده می کند. این پرنده زندگی گروهی و اجتماعی را دوست دارد و در دسته های متشکل از چند صد پلیکان به زندگی می پردازد و بسته به نوع گونه ای که دارد در درختان، بوته ها یا روی زمین برای خود لانه می سازد. برای دانستن نکات بیشتری از این پرنده با این مقاله از آرگا همراه ما باشید.

پلیکان که به آن مرغ سقا نیز گفته می شود یکی از شگفت انگیزترین پرندگان آبزی بزرگ جثه ای هستند که به جز قطب جنوب در تمام قاره های جهان می توان آنها را مشاهده نمود. این پرنده، منقار درازی به همراه کیسه بزرگی در گلو دارد که برای گرفتن و بلع طعمه از آن استفاده می کند. در این مقاله قصد داریم شما را با دانستنی های جالبی درباره پلیکان آشنا سازیم همراه ما باشید.

پرنده پلیکان شگفت انگیز

نحوه پرواز مرغ سقا

قطعا با دیدن پرنده پلیکان، بسیار شگفت زده خواهید شد. این پرنده بسیار غول پیکر بوده به طوری که در برخی گونه ها طول بال به ۳ متر نیز می رسد. مرغ سقا با وجود وزن زیادش می تواند پرواز بلند و باشکوهی تا ارتفاع حدود ۱۰ هزارپا داشته باشد. همچنین آنها دارای هشت گونه می باشند که بیشتر مناطق گرم در نزدیکی رودخانه ها و سواحل دریاها را برای زندگی انتخاب می کنند. این پرنده شگفت انگیز از منقار بزرگی برای انباشته کردن طعمه بهره می برد. مرغ سقا بزرگترین عضو خانواده پلیکان پا خاکستری محسوب می شود که در ایران نیز وجود دارد. در ادامه درباره این پرنده با دانستنی های جالبی آشنا خواهید شد.

دانستنی های جالب درباره پلیکان

آشنایی با پلیکان

دو گونه از پلیکان ها که بیشتر شناخته شده اند شامل پلیکان خاکستری و پلیکان سفید بزرگ می باشند.

پلیکان خاکستری طولی برابر با ۱۷۰-۱۸۰ سانتی متر داشته و از پلیکان سفید بزرگتر می باشد. رنگ آن سفید چرکی بوده و بدون کاکل است. اما پرهای پشت سرش کمی بلند و پیچدار است. در پرو بالش رنگ روشن صورتی دیده نمی شود. پاهایش خاکستری سربی رنگ بوده و در زیر بالهایش هیچ سیاهی مشاهده نمی شود.

پلیکان خاکستری

پلیکان سفید اندازه ای بین ۱۴۰-۱۷۵ سانتی متر داشته و جنس نر و ماده ان همشکل هستند. مرغ سقای سفید پرنده ای بزرگ جثه با شاهپرهای نخستن سیاهرنگ بوده که کیسه گلویش آویزان بوده و پاهای گوشتی به رنگ قرمز و نارنجی می باشد. نر و ماده این پرنده همکشل بوده و در فصل تولید مثل کاکل کوتاه پرچینی در پست سر داشته و پر و بال هایشان نز سفید مایل به صورتی می باشد. اگر از فاصله نزدیک به آن ها نگاه کنید پرهای زردرنگ انتهای گردن و چشمان قرمز رنگش کاملا مشخص است.

  •  آرون گروپس

مرغ سقا و ارتفاع پرواز بالا

پلیکان نابالغ قهوه ای رنگ بوده و به تدریج رنگ آن به سفید چرک تغییر می یابد. بقیه پرهای اولیه به شکل خالهای قهوه ای نامنظمی در سطح بدنش وجود دارند. در ایران پلیکان سفید را در فصل تابستان می توان در دریاچه ارومیه مشاهده کرد البته در سیستان و بلوچستان نیز زاد و ولد داشته و تقریبا در تمام تالاب های سراسر کشور به مهاجرت می پردازد.

مرغ سقا

پلیکان در زیر پوست سینه، بالها و حنجره خود کیسه های هوایی دارد که توسط آن ها می تواند در زیر آب نیز تنفس داشته باشد. برخلاف دیگر پرندگان مرغ سقا تخم های خود را با سینه گرم نگه نمی دارد بلکه روی تخم ها با پا می خوابد و از این طریق آن ها را گرم می کند. پاهای این پرنده کوتاه بوده و هنگام راه رفتن اندکی خنده دار به نظر می رسد. سنگین ترین پرنده پلیکان، نوعی پلیکان سفید بزرگ است که وزنی در حدود ۹-۱۵ کیلوگرم دارد. کوچکترین و سبک ترین پلیکان، پیلکان قهوه ای با اندازه ۱-۱.۵ متر و وزنی درحدود ۳.۵ کلوگرم می باشد. در حال حاضر پلیکان ها در معرض خطر انقراض قرار رفته اند و آلودگی آب دریا و اقیانوس ها نیز بر این موضوع بی تاثیر نیست.

مرغ سقا و منقار درازش

غذای پلیکان

غذای پلیکان زیبا را عمدتا ماهی ها و به ندرت قورباغه، لاکپشت و سخت پوستان تشکیل می دهد و اگر بسیار گرسنه باشد حتی به خوردن مرغ دریایی نیز روی می اورد. مرغ سقا قادر است یک پرنده را به صورت کامل ببلعد. کیسه ای که در زیر منقار پلیکان وجود دارد برای صید ماهی های درون آب کاربرد دارد همچنین مرغ سقا از آن برای نگهداری غذاهای بلع شده جهت تغذیه جوجه های کوچکش استفاده می کند. بعلاوه پلیکان از این کیسه برای خنک کردن خود در روزهای گرم نیز بهره می برد.

شناگری قوی

مرغ سقا از پاهای مشبک خود برای شنا استفاده می کند. این پرنده، شناگر قدرتمندی است. پلیکان طعمه مدنظر را بر فراز آسمان شناسایی می کند و با شتاب و دقت زیاد به سمت آن حرکت می کند تا آن را بگیرد.

پلیکان سفید

شکار گروهی

پلیکان ها اغلب برای شکار با یکدیگر همکاری می کنند. آنها بال خود را بر روی سطح آب می زنند تا ماهی را مجبور کنند به سمت آب کم عمق برود و بتوانند عملیات صید خود را به آسانی انجام دهند. در هنگام شکار ماهی مقدار زیادی آب وارد منقار پلیکان می شود که قبل از بلع ماهی، سر را به جلو حرکت می دهد تا آب اضافی را خارج سازد. مرغ سقا قادر است روزانه تا حدود ۲کیلوگرم ماهی بخورد.

زندگی دسته جمعی

پلیکان زندگی گروهی و اجتماعی را دوست دارد و در دسته های متشکل از چند صد پلیکان به زندگی می پردازد و بسته به نوع گونه ای که دارد در درختان، بوته ها یا روی زمین برای خود لانه می سازد.

پرنده پلیکان

جفت گیری

گونه های خاصی از پلیکانها می توانند در تمام سال جفت گیری داشته باشند، اما  برخی دیگر در فصلی خاص به جفتگیری می پردازند. پلیکان نر در موقع جفتگیری از شیوه های مختلفی استفاده می کند. برخی با پرهای نگارنگ و برخی با تغییر رنگ کیسه گردن یا صورت خود به جلب توجه جنس ماده می پردازند.

لانه سازی مشترک

پلیکان نر و ماده با همکاری یکدیگر به ساختن لانه هایی از پر، چوب و برگ درختان در روی درختان نزدیک آب می پردازند. پلیکان ماده معمولا یک تا سه تخم می گذارد. والدین به نوبت تخم ها را بین پاهای خود قرار می دهند تا گرم بماند. مدت زمان جوجه کشی بین ۲۸ تا ۳۶ روز می باشد و جوجه ها با گرفتن غذا از منقار والدین تغذیه می شوند. این جوجه ها حدود ۳۰ بار در روز در طی ماه اول باید توسط والدین خود تغذیه شوند.  این جوجه ها در طی ۳ الی ۴ سال بالغ می شوند. طول عمر مرغ سقا بین ۱۰ تا ۳۰ سال در طبیعت متغیر است.

زندگی اجتماعی مرغ سقا

اوج گیری در پرواز

پرواز پلیکان ها بسیار بلند و با شکوه هست و می توانند با بالهای بزرگ خود مانند عقاب ها تا ارتفاعات بالا اوج بگیرند. البته بالا رفتن بدون کمک باد اندکی برای پلیکان ها با چالش همراه است. پلیکان ها برای پرواز بالهای خود را بر روی سطح آب زده و هر دوپای خود را متحد کرده تا سرعت کافی برای بلند شدن پیدا کنند.

آشنایی با مرغ سقا

به طور کلی راز پرواز این پرنده، در تفاوت های اندک فشار هوا که از طریق موجهای نزولی و صعودی اجاد می شود نهفته است. سرعت پرواز مرغ سقا  می تواند به حدود ۵۶ کیلومتر در ساعت برسد. همچنین پلیکان قادر است تقریبا تا ۲۴ ساعت بر فراز زمین به پرواز بپردازد. به طور معمول تا ۱۰۰۰ متر پرواز عادی برای مرغ سقا محسوب می شود البته ارتفاع پرواز تا ۳۰۰۰ متر نیز گزارش شده است.

پلیکان ها شناگرانی قوی هستند

پلیکان ها در اوقاتی که غذا نمی خورند به چرت زدن، شناسایی طعمه و یا آفتاب گرفتن می پردازند و در زمان غروب آفتاب سرهای خود را روی شانه ها قرار داده و چشمانشان را می بندند. پرهای پلیکان او را از سرمای شب محافظت می کند. پلیکان ها به دلیل جثه بزرگ کمتر مورد شکار قرار می گیرند اما یک پلیکان زخمی ممکن است طعمه سگها یا گربه های وحشی قرار بگیرد یا توسط پستانداران بزرگتر شکار شود.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *