پارچه تریکو به دلیل تنوع در ضخامت، جنس الیاف و نوع بافت، محدود به یک فصل خاص نیست و در تمام فصول سال کاربرد دارد. تریکوهای نخی، نازک و تنفسپذیر بهترین انتخاب برای روزهای گرم بهار و تابستان هستند، در حالی که مدلهای ضخیمتر مانند دورس برای حفظ گرما در پاییز و زمستان ایدهآل میباشند. در واقع برای اینکه بدانید کدام تریکو مناسب شماست، باید به عواملی نظیر وزن پارچه، میزان کشسانی و مدل لباسی که قصد دوخت آن را دارید توجه کنید.

پارچه تریکو یا گردبافت چیست؟
تریکو یکی از پارچههایی است که حتی اگر با اصطلاحات خیاطی آشنا نباشید، نام آن را بارها شنیدهاید. دلیل محبوبیت این پارچه را میتوان در چند ویژگی مهم خلاصه کرد: راحتی، انعطافپذیری، تنوع بالا و کاربرد گسترده.
همانطور که میدانید، بیشتر پارچهها به صورت تاری و پودی در بازار موجود هستند. پود نخی است که در پهنای پارچه، به صورت افقی قرار میگیرد و تار نخی است که در در ازای پارچه به صورت عمودی قرار میگیرد. اما بر خلاف بیشتر پارچهها که به صورت تاری و پودی هستند، پارچهی تریکو از تارهایی تولید میشود که با استفاده از گرههای حلقوی شکل کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
به طور کلی از کنار هم قرار گرفتن تعداد زیادی از تارها که با گرههای حلقوی به یکدیگر متصل شدهاند پارچهی تریکو یا گردبافت به دست میآید. گرههای حلقوی موجود در پارچهی تریکو، این پارچه را به یکی از ظریفترین پارچههای موجود تبدیل کرده و همین ظرافت سبب پرطرفدار بودن پارچهی تریکو شده است. این ساختار باعث میشود پارچه حالت کشسان و انعطافپذیری داشته باشد و هنگام پوشیدن، راحتتر با فرم بدن هماهنگ شود.
پارچه تریکو مناسب چه فصلی است؟
|
فصل |
نوع تریکوی پیشنهادی |
ویژگی مناسب |
کاربردهای رایج |
|
بهار |
تریکوی نخی و متوسط |
سبک و نسبتا خنک |
تیشرت، بلوز، لباس راحتی |
|
تابستان |
تریکوی نازک و نخی |
تنفسپذیر و سبک |
تیشرت، تاپ، لباس خانگی |
|
پاییز |
تریکوی متوسط و ضخیم |
گرمتر و مقاوم |
سویشرت، لباس پاییزی |
|
زمستان |
تریکوی ضخیم، دورس و مدلهای گرم |
حفظ گرما |
هودی، سویشرت، لباس گرم |
1. تریکو در فصل بهار
بهار یکی از فصلهایی است که انتخاب پارچه در آن کمی چالشبرانگیز میشود. صبح ممکن است هوا سرد باشد، ظهر گرم شود و عصر دوباره دما کاهش پیدا کند. بنابراین پارچهای که در این فصل انتخاب میکنیم میبایست نه بیش از حد گرم باشد و نه آنقدر نازک که فقط برای روزهای آفتابی مناسب باشد.
تریکوهای نخی با ضخامت متوسط در این شرایط انتخاب مناسبی هستند. این پارچهها میتوانند برای دوخت تیشرت، بلوز، لباسهای راحتی، دامنهای کشی و حتی برخی مدلهای لباس روزمره مورد استفاده قرار بگیرند.
یکی از جذابیتهای تریکو برای بهار این است که میتوان با رنگها و طرحهای مختلف آن، استایلهای متنوعی ایجاد کرد. رنگهای پاستلی، طرحهای گلدار و رنگهای روشن معمولا حالوهوای بهاری بیشتری به لباس میدهند.
2. تریکو در فصل تابستان
برای این فصل، تریکوهای نازک و سبک، بهخصوص انواعی که درصد مشخصی از الیاف طبیعی مانند پنبه دارند، میتواند انتخاب بهتری باشد. تریکوی مناسب تابستان معمولا باید ویژگیهایی مثل وزن کم، لطافت، گردش هوای مناسب و راحتی در هنگام حرکت داشته باشد. به همین دلیل است که تریکو در دوخت لباسهای روزمره تابستانی بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
از تریکوهای سبک میتوان برای طراحی و دوخت مدلهای متنوعی استفاده کرد، از جمله:
- تیشرت
- تاپ
- لباس راحتی
- لباس خانگی
- پیراهنهای سبک
- دامنهای کشی
- لباسهای کودک
- برخی مدلهای لباس ورزشی
البته هنگام انتخاب مدل لباس باید به میزان کشسانی پارچه نیز توجه کنید. یک مدل ممکن است با پارچهای که کشسانی بالایی دارد خروجی بهتری داشته باشد، اما با پارچهای که کشسانی کمتری دارد، نتیجه متفاوت باشد.
3. تریکو در فصل پاییز
با کاهش دما در پاییز، تریکوهای نازک دیگر انتخاب اول نیستند. در این فصل میتوان سراغ مدلهایی با ضخامت متوسط یا بیشتر رفت. تریکوهای ضخیمتر برای دوخت لباسهایی مثل سویشرت، لباسهای راحتی پاییزی، دامن، شلوار و برخی لباسهای روزمره کاربرد دارند. یکی از مزیتهای این نوع پارچه این است که میتواند ظاهر لباس را نرم و راحت نگه دارد و در عین حال گرمای بیشتری نسبت به تریکوهای تابستانی ایجاد کند.
اگر به استایل کژوال علاقه دارید، پاییز فصل بسیار خوبی برای استفاده از تریکو است. ترکیب یک شلوار تریکو با سویشرت، یا یک دامن تریکو با بافت و کت کوتاه میتواند استایلی راحت اما جذاب ایجاد کند.
4. تریکو در فصل زمستان
وقتی اسم زمستان میآید، شاید اولین تصویر ذهنی ما پارچههای ضخیم و سنگین باشد. اما این به معنای کنار گذاشتن کامل تریکو نیست. برخی از تریکوهای ضخیم برای فصول سرد طراحی شدهاند و میتوانند در دوخت لباسهای گرم مورد استفاده قرار بگیرند. دورس و تریکوهای ضخیم نمونههایی هستند که در لباسهای پاییزه و زمستانی کاربرد زیادی دارند. البته یک نکته مهم وجود دارد؛ ضخیم بودن پارچه بهتنهایی به معنی مناسب بودن آن برای زمستان نیست، نوع الیاف و ساختار پارچه نیز روی میزان گرما و راحتی لباس تاثیر میگذارد. برای مثال، اگر پارچه بسیار ضخیم باشد اما رطوبت و گرما را به شکل مناسبی مدیریت نکند، ممکن است لباس نهایی چندان راحت نباشد.
چه عواملی تعیین میکند که تریکو برای کدام فصل مناسب است؟
حالا که فهمیدیم نمیتوان برای تمام تریکوها یک فصل مشخص انتخاب کرد، بهتر است عواملی که تعیین میکند تریکو برای کدام فصل مناسب است را دقیقتر بررسی کنیم.

1. ضخامت پارچه
یکی از واضحترین عوامل، ضخامت است. تریکوی نازک معمولا برای لباسهای سبک و هوای گرم کاربرد بیشتری دارد و تریکوی ضخیمتر میتواند برای فصلهای سرد استفاده شود.
2. جنس الیاف
ترکیب الیاف میتواند تاثیر قابل توجهی بر ویژگیهای پارچه هنگام پوشیدن داشته باشد. تریکوهای نخی معمولا به دلیل لطافت و راحتی، برای لباسهای روزمره محبوب هستند. در مقابل، ترکیب الیاف مختلف میتواند ویژگیهایی مثل کشسانی، دوام، فرمپذیری یا مقاومت در برابر چروک شدن را تغییر دهد. به همین دلیل هنگام خرید پارچه، فقط به ظاهر آن نگاه نکنید. برچسب ترکیبات و مشخصات پارچه نیز اهمیت زیادی دارد.
3. میزان کشسانی
کشسانی یکی از مهمترین ویژگیهای تریکو است. برخی مدلها کشسانی بسیار زیادی دارند و برخی دیگر نسبتا ثابت هستند. این موضوع میتواند روی انتخاب الگو نیز تاثیر زیادی بگذارد. اگر الگو را بدون در نظر گرفتن میزان کشسانی پارچه انتخاب کنیم، ممکن است لباس نهایی بیش از حد تنگ یا گشاد شود.
4. وزن پارچه
گاهی دو پارچه ضخامت تقریبا مشابهی دارند اما وزنشان متفاوت است. وزن پارچه روی ایستایی، راحتی و کاربرد آن تاثیر میگذارد. برای یک لباس تابستانی، پارچهای که سبک است میتواند انتخاب جذابتری باشد؛ در حالی که برای لباس گرم پاییزی، وزن بیشتر ویژگی مثبتی به حساب میآید.
5. بافت پارچه
بافت نیز در انتخاب تریکو اهمیت دارد. برخی تریکوها سطح صاف و لطیفی دارند و برخی بافت برجستهتر یا ظاهر متفاوتی دارند. اگر طراحی لباس را به طور جدی دنبال میکنید، باید هنگام انتخاب پارچه علاوه بر رنگ، به بافت و تاثیر آن بر ظاهر نهایی لباس نیز توجه کنید.
انواع پارچههای تریکو و الیاف آنها
به طور کلی، تریکو نامی جامع از انواع مختلف آن است. جنس الیاف به کاربرده شده در پارچههای تریکو باعث متمایز شدن آنها از یکدیگر میشود و روی خصوصیات پارچه تاثیر میگذارد. در ادامه به برخی از انواع تریکو اشاره شده است:

1. پارچه تریکو ملانژ
پارچهی تریکو ملانژ یک مورد از انواع پارچههای تریکو است که نسبت به موارد دیگر آن از ظاهر شیک و مجلسیتری برخوردار است. پارچهی تریکو ملانژ از ترکیب نخهای پلی استر و اسپان بافته میشود و به همین دلیل از استحکام و ایستایی خوبی برخوردار است. از پارچهی تریکو ملانژ میتوان برای دوخت انواع پیراهنها، دامن، و لباسهای مجلسی زنانه استفاده کرد. این پارچه از قیمت معقولی برخوردار است و ظاهر برفکی دارد.
مزایا
- قیمت اقتصادی
- ظاهری شیک
- مناسب برای استفاده در لباسهای مجلسی
- مناسب برای استفاده در تمام فصول سال
معایب
- استفاده از الیاف مصنوعی در پروسهی تولید
- ایجاد گلولههای ریز نخی روی پارچه، به مرور زمان
2. پارچه تریکو پلی استر
پارچههای تریکو پلی استر به صورت تارگونه بافته میشوند و مواد اولیهی تولید آنها نفت و مشتقات آن است. به همین دلیل است که این پارچهها ضد آب هستند و در برابر دررفتگی مقاومت بالایی دارند. از پارچههای تریکو پلی استر برای تولید انواع کاپشنها، بارانی و لباسهای ورزشی استفاده میشود.
با توجه به تنوع بالای پارچههای تریکو در جنس و کاربرد، انتخاب بهترین گزینه برای هر فصل اهمیت ویژهای دارد. برای آشنایی با گزینههای مناسب فصول گرم، مطالعهی مقالهی بهترین پارچههای مناسب فصل بهار در مجله دوخت برتر را به شما پیشنهاد میکنیم.
مزایا
- استحکام بالا
- مقاومت در برابر چروک شدن
- وزن سبک
- رنگ پذیری بالا
- خشک شدن سریع پس از شست و شو
معایب
- استفاده از الیاف مصنوعی در پروسهی تولید
- عدم جا به جایی هوا در لباس
3. پارچه تریکو پنبهای
میزان درصد پنبهی استفاده شده در پارچههای تریکو پنبه متفاوت است و اینکه کدام مورد از آنها برای شما مناسب است کاملا به شدت حساسیت پوست شما بستگی دارد. این نوع پارچه میتواند به صورت یک رو پنبه، دو رو پنبه و یا با درصد کمی از پلی استر تولید شود.
همچنین یکی از بهترین انتخابها برای افرادی که پوست حساس دارند پارچهی تریکو پنبه است. پارچهی تریکو پنبه به دلیل لطافت بالایی که از آن برخوردار است، بیشتر در کالاهای خواب مانند پتو و رو بالشتی استفاده میشود. البته گفتنی است که بیشتر لباسهای کودکان نیز از پارچهی تریکو پنبهای تولید میشوند.
مزایا
- دارای جنس لطیف
- وزن سبک و راحت بودن لباس
- مناسب برای استفاده در فصول گرم
- جذب رطوبت بالا
- تبادل هوا
- گلوله نشدن پارچه
معایب
- آسیب پذیری در مقابل کشش
- احتمال آبرفت پارچه پس از شست و شو
- دوخت لباس
4. پارچه تریکو ویسکوز
پارچهی تریکو ویسکوز یکی از ظریفترین انواع پارچهها محسوب میشود که به دلیل ظریف و نازک بودن از استحکام پایینی برخوردار است و به راحتی نخ کش میشود. البته در برخی از موارد برای بالا بردن مقاومت این پارچه از درصد پایین الیاف لاکرا استفاده میکنند. پارچههای تریکو ویسکوز بیشتر در تولید انواع شال و روسری به کار میروند.
مزایا
- وزن سبک
- قابلیت تبادل هوا
- مناسب برای استفاده در فصول گرم
- جذب رطوبت بالا
معایب
- استحکام پایین
- چروک پذیری بالا
- آسیب پذیری هنگام مرطوب بودن
5. پارچه تریکو لاکرا
منبع اصلی تولید پارچهی تریکو لاکرا، الیاف مصنوعی است. یکی از دلایل محبوبیت پارچههای تریکو لاکرا دوام بالا، استحکام، مقاومت و کشسانی بالای آنها است. این نوع پارچه قابلیت کشسانی تا سه برابر خود را دارد و پس از شست و شو به حالت اولیهی خود بازمیگردد. پارچهی تریکو لاکرا در تولید شلوارهای جین، لباس فرم مدارس، لباسهای ورزشی و مانتوهای زنانه به کار میرود.
مزایا
- مقاومت بالا
- کشسانی بالا
- احساس راحتی در لباس تولید شده از پارچهی تریکو لاکرا
معایب
- استفاده از الیاف مصنوعی در پروسهی تولید
- وجود پارچههای تقلبی و بیکیفیت در بازار که با نام پارچهی تریکو لاکرا عرضه میشوند.
6. پارچه تریکو جودون
تفاوت اصلی که پارچههای تریکو جودون، با دیگر تریکوها دارند در مدل بافت آنها است. پارچههای تریکو جودون برخلاف دیگر تریکوها به جای بافت گرد بافتهای لوزی شکل دارند. این پارچهها از ترکیب پنبه و الیاف مصنوعی تولید میشوند که هرچقدر میزان درصد الیاف مصنوعی به کار برده در پارچه بالاتر باشد استحکام و ایستایی پارچه نیز چند برابر میشود. پارچهی تریکو جودون بیشتر در لباسهای زمستانهی زنانه و مردانه کاربرد دارد.
مزایا
- طراحی جذاب
- مناسب استفاده در فصول سرد
- ایستایی بالا
معایب
- امکان چروک پذیری
- قابلیت لکه برداری
- امکان آبرفت پارچه در صورت شست و شوی مکرر
کاربرد و خصوصیات پارچهی تریکو یا گردبافت
یکی از خصوصیات پارچهی تریکو یا گردبافت، استحکام بالای آن در عین ظرافت است. البته جنس انواع نخ و الیاف استفاده شده در پروسهی تولید پارچه تاثیر مستقیم در کیفیت آن دارد. نخها و الیاف انواع گوناگونی دارند که هر یک از آنها باعث متفاوت شدن خصوصیات و کاربرد پارچه میشود. برای مثال با تغییر کردن درصد استفاده از الیاف متفاوت در پارچه مواردی مانند استحکام، ضد آب بودن، کشسانی و… نیز تغییر میکنند.
تفاوت تریکوی تابستانی و زمستانی در چیست؟
گاهی افراد تصور میکنند تریکوهای تابستانی و زمستانی دو گروه جداگانه هستند؛ در حالی که ماجرا پیچیدهتر است. در واقع، ویژگیهایی مثل ضخامت، نوع بافت، وزن و ترکیب الیاف باعث میشوند یک تریکو برای هوای گرم یا سرد مناسبتر شود. برای اینکه تفاوت را سادهتر درک کنیم، تصور کنید میخواهید دو لباس طراحی کنید؛ لباس اول یک تیشرت آزاد و سبک برای تابستان و لباس دوم یک هودی برای پاییز. بدیهی است که نمیتوان از یک پارچه با ضخامت و وزن یکسان برای هر دو لباس استفاده کرد و انتظار نتیجه مشابه داشت. در طراحی لباس حرفهای، انتخاب پارچه بخشی از فرایند طراحی است، نه مرحلهای که بعد از طراحی مدل انجام شود.
تریکو برای چه کسانی انتخاب خوبی است؟
اگر به لباسهای راحت، انعطافپذیر و کژوال علاقه دارید، تریکو به یکی از پارچههای مورد علاقهتان تبدیل خواهد شد. اما کاربرد آن فقط به لباسهای راحتی محدود نیست. طراحان لباس میتوانند با انتخاب درست نوع آن، برش و جزئیات دوخت، ظاهرهایی متفاوت از یک پارچه ساده ایجاد کنند. برای مثال، یک تریکوی ساده میتواند در یک مدل مینیمال و تمیز استفاده شود و در مدلی دیگر با برشهای خاص، چین، پیلی یا ترکیب با پارچههای دیگر، ظاهر متفاوتی پیدا کند.
چگونه پارچه تریکو مناسبی را انتخاب کنیم؟
پارچههای تریکو، با توجه به نوع آنها خصوصیات خاص خود را دارند. شما میبایست با بررسی ویژگیهای محصول خود مناسبترین پارچهی تریکو را انتخاب کنید. برای مثال اگر قصد تولید و دوخت لباسی راحت و لطیف یا روتختی و پتو را دارید بهترین انتخاب برای شما استفاده از پارچهی تریکو پنبه است. همچنین اگر قصد دوخت لباسهای ورزشی را دارید بهتر است از پارچهی تریکو پلی استر یا پارچهی تریکو لاکرا استفاده کنید تا از نتیجهی بهتری برخوردار شوید.
گسترده بودن طیف پارچههای تریکو آن را به یکی از محبوبترین پارچهها در دنیای دوخت و دوز تبدیل کرده است. پارچههای تریکو، از آن قبیل پارچههایی به شمار میروند که قابلیت تبدیل شدن به لباس دلخواه شما را دارند، فقط کافی است نوع پارچهی تریکو را متناسب با لباس مورد نظرتان انتخاب کنید تا صاحب لباسی بینظیر و خارقالعاده شوید.
هنگام خرید پارچه تریکو به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر برای اولین بار قصد خرید تریکو را دارید، بهتر است فقط به رنگ و طرح آن توجه نکنید و قبل از خرید به پرسشهای زیر پاسخ دهید:
- لباس برای چه فصلی طراحی شده است؟
- قرار است چه مدلی دوخته شود؟
- پارچه چقدر کشسان است؟
- آیا بعد از شستوشو تغییر حالت میدهد؟
- ضخامت آن با مدل لباس هماهنگ است؟
- پارچه روی بدن چطور میایستد؟
اگر امکان لمس پارچه وجود دارد، آن را بین انگشتان خود بکشید و جنس آن را بررسی کنید. میزان برگشتپذیری پارچه نیز اهمیت دارد؛ بهخصوص زمانی که قرار است لباس جذب بدن باشد. برای افراد تازهکار، شناخت همین ویژگیهای ساده میتواند از بسیاری از اشتباهات هنگام دوخت جلوگیری کند.
چرا شناخت پارچه برای یک خیاط مهم است؟
ممکن است تصور کنیم خیاطی فقط به رسم الگو، برش و دوخت محدود میشود؛ اما یک خیاط حرفهای باید پارچه را نیز بشناسد. هر پارچه ویژگیهای مخصوص خودش را دارد. یکی لیز است، دیگری خاصیت کشسانی دارد، یکی ایستایی زیادی دارد و دیگری نرم روی بدن قرار میگیرد. بعضی پارچهها با ایجاد برش زیباتر میشوند و بعضی دیگر زیبایی خود را با همان برش از دست میدهند. تریکو نیز از این قاعده مستثنی نیست.
وقتی خیاط بداند پارچه چه ویژگیهایی دارد، میتواند الگو را بهتر انتخاب کند، هنگام برش دقت بیشتری داشته باشد و در نهایت لباس تمیزتری تحویل دهد. به همین دلیل اگر علاقهمند به دنیای مد و فشن هستید، باید بدانید که یادگیری اصول خیاطی فقط برای دوخت لباس نیست؛ بلکه میتواند پایهای برای درک بهتر طراحی لباس باشد.
آموزش نازک دوزی؛ قدمی برای ورود حرفهایتر به دنیای خیاطی
آشنایی با انواع پارچه، شناخت الگو، اندازهگیری، برش و دوخت، مهارتهایی هستند که به مرور در کنار یکدیگر قرار میگیرند و مسیر خیاطی را برای شما حرفهایتر میکنند. در این مسیر، آموزش نازک دوزی میتواند یکی از نقاط شروع مناسب برای یادگیری دوخت لباسهای سبک و ظریف باشد. نازکدوزی فقط یاد گرفتن چند مدل دوخت نیست؛ بلکه فرصتی است برای اینکه هنرجو با اصول اجرای لباس، کار با پارچههای مختلف و جزئیات مهم دوخت آشنا شود. وقتی فرد با این اصول آشنا شود، انتخاب پارچه نیز برایش از حالت حدس و آزمونوخطا خارج میشود. برای مثال، دیگر هنگام خرید پارچه تریکو فقط به رنگ زیبای آن نگاه نمیکند، بلکه پرسشهای زیر را از خود میپرسد:
- این پارچه برای چه مدلی مناسب است؟
- میزان کشسانی آن چقدر است؟
- برای فصل مورد نظر من انتخاب درستی است؟
- الگویی که دارم با این پارچه سازگار است؟
اشتباهات رایج هنگام انتخاب تریکو
- یکی از اشتباهات رایج، خرید پارچه فقط بر اساس ظاهر آن است. گاهی پارچه ممکن است در فروشگاه زیبا به نظر برسد، اما وقتی دوخته شود، فرم دلخواه را ایجاد نکند.
- اشتباه دیگر این است که تصور کنیم هر پارچه کشی برای هر مدل لباس مناسب است. میزان کشسانی پارچه باید با الگو و مدل هماهنگ باشد.
- همچنین بعضی افراد بدون توجه به فصل، ضخامت پارچه را انتخاب میکنند. نتیجه ممکن است لباسی باشد که از نظر ظاهری زیباست اما هنگام پوشیدن راحت نیست.
- اشتباه مهم دیگر، بیتوجهی به نحوه شستوشوی پارچه است. بعضی پارچهها ممکن است بعد از شستوشو کمی تغییر اندازه یا حالت داشته باشند؛ بنابراین بهتر است قبل از برش، ویژگیهای پارچه را بررسی کنیم.
آیا تریکو فقط برای لباسهای راحتی کاربرد دارد؟
خیر؛ این تصور بیشتر به دلیل استفاده گسترده از تریکو در لباسهای خانگی و ورزشی شکل گرفته است. با انتخاب مناسب پارچه و الگوی درست، میتوان از تریکو برای مدلهای مختلفی استفاده کرد. حتی در طراحی لباسهای مدرن و مینیمال نیز میتوان از پارچههای کشی بهره برد.
هرچه خیاط تجربه بیشتری کسب کند، متوجه میشود که یک پارچه ساده میتواند کاربردهای بیشتری از چیزی که در ابتدا تصور میکرده داشته باشد.
سخن پایانی
تریکو را نمیتوان به یک فصل خاص محدود کرد. تریکوهای نازک، سبک و تنفسپذیر میتوانند برای بهار و تابستان انتخاب مناسبی باشند. در مقابل، تریکوهای ضخیمتر و گرمتر برای پاییز و زمستان کاربرد بیشتری دارند. بنابراین هنگام انتخاب تریکو، به جای اینکه فقط نام پارچه را در نظر بگیرید، باید ویژگیهای واقعی آن را نیز بررسی کنید؛ از ضخامت و وزن گرفته تا جنس الیاف، میزان کشسانی، بافت و کاربردی که برای آن در نظر گرفتهاید.
منبع : آرگا




















