افراد حق به جانب در نگاه اول، ممکن است فقط آدم هایی به نظر برسند که دوست دارند همیشه حرف آخر را بزنند. اما در عمل، حضورشان می تواند رابطه های شخصی، کاری و حتی خانوادگی را فرسایشی کند. این افراد معمولا باور دارند که دیدگاه خودشان درست تر، مهم تر یا منطقی تر از دیگران است و به همین دلیل، به جای گفتگو، بیشتر به اثبات خودشان فکر می کنند. رفتار با چنین افرادی اگر بدون آگاهی باشد، خیلی زود به بحث، دلخوری و فاصله منجر می شود. اما اگر چگونگی برخورد و رفتار با افراد حق به جانب را یاد بگیریم، می توانیم هم از تنش دور بمانیم و هم مرزهای سالمی برای رابطه ایجاد کنیم. در ادامه این مطلب به نحوه رفتار با افراد حق به جانب اشاره می کنیم.
رفتار با افراد حق به جانب باید چگونه باشد؟
افراد حق به جانب معمولا با زبان یا لحن قطعی صحبت می کنند، یعنی از همان ابتدا نتیجه گیری کرده اند و دنبال بحث برای فهم نیستند، بلکه در پی بحث برای اثبات هستند. در چنین الگوی ارتباطی، کمتر به سؤال های واقعی پاسخ داده می شود و بیشتر به نتیجه گیری های از پیش تعیین شده تأکید می شود. گاهی هم طرف مقابل اشتباهات شما را برجسته می کند تا بتواند ثابت کند نظرش درست است. این افراد ممکن است شما را مقصر بدانند، حتی اگر موضوع کوچک باشد. خروجی این رفتار اغلب فرسودگی طرف مقابل، تکرار گفتگوهای بی پایان و کاهش اعتماد است. در ادامه این مقاله به بررسی رفتار با افراد حق به جانب می پردازیم.
شناخت افراد حق به جانب
قبل از هر چیز باید بفهمیم حق به جانب بودن به چه معناست و با چه الگویی روبرو هستیم. این افراد معمولا به سختی اشتباه خود را می پذیرند، از نقد شدن ناراحت می شوند و در بحث ها بیشتر به دنبال پیروزی اند تا فهم متقابل. شناخت این الگو کمک می کند رفتارشان را شخصی نکنیم و هر حرفی را حمله به خودمان ندانیم. وقتی منشأ رفتار را بهتر بشناسید، کمتر تحریک می شوید و بهتر می توانید پاسخ دهید. مهم است بدانید که گاهی این رفتار از اعتماد به نفس ظاهری می آید، اما پشت آن می تواند نیاز به کنترل، ترس از اشتباه یا عادت به برتری جویی باشد.
آرام، کوتاه و شفاف حرف زدن
افراد حق به جانب معمولا از توضیح های طولانی، دفاع های زیاد و کلمات احساسی برای ادامه دادن بحث استفاده می کنند. شما اگر زیاد توضیح بدهید، ناخواسته به آن ها فرصت می دهید، حرف های تان را جزء به جزء نقد کنند و بحث را کش بدهند. بهتر است حرف هایتان را کوتاه، واضح و بدون حاشیه بزنید. لحن آرام و شمرده، هم نشان می دهد که مهارت کنترل خشم را به دست گرفته اید و هم جلوی بالا رفتن تنش را می گیرد. وقتی پیام شما روشن باشد، کمتر جا برای سوء برداشت و چرخاندن بحث باقی می ماند.

وارد نشدن به مسابقه اثبات برتری
یکی از بدترین واکنش ها در برابر افراد حق به جانب این است که بخواهید با همان لحن و همان شدت، ثابت کنید حق با شماست. این کار معمولا بحث را طولانی تر، تندتر و بی نتیجه تر می کند. چنین افرادی اغلب در فضای رقابتی بهتر عمل می کنند و اگر این احساس را داشته باشند شما هم قصد دارید برنده شوید، از موضع خود کوتاه نمی آیند. بهتر است به جای جدل مستقیم، تمرکز را از «چه کسی درست می گوید» به «چه راه حلی بهتر است» منتقل کنید. این تغییر زاویه، انرژی بحث را کاهش می دهد و احتمال رسیدن به نتیجه را بالا می برد.
تمرکز درست روی رفتار
یکی از اشتباهات رایج این است که به جای نقد یک رفتار، کل شخصیت فرد را هدف بگیریم. مثلا گفتن اینکه «تو همیشه خودخواهی» معمولا دفاع شدید ایجاد می کند، اما گفتن اینکه «در این موضوع حرف من کامل شنیده نشد» امکان گفت و گوی بهتر را بیشتر می کند. افراد حق به جانب نسبت به برچسب های شخصیتی حساس اند و خیلی زود وارد حالت دفاعی می شوند. اگر روی رفتار مشخص، زمان مشخص و موقعیت مشخص تمرکز کنید، احتمال پذیرش بیشتر می شود. این روش کمک می کند بحث از حمله شخصی دور بماند و به حل مسئله نزدیک شود.
صحبت کردن با منطق ساده و مثال روشن
افراد حق به جانب معمولا در برابر استدلال های پیچیده یا مبهم، راه های زیادی برای انکار پیدا می کنند. هر چه بحث پیچیده تر شود، احتمال منحرف شدن آن هم بیشتر می شود. بهتر است از مثال های ساده، جمله های روشن و نتیجه گیری های مشخص استفاده کنید. وقتی حرف تان قابل فهم و دقیق باشد، طرف مقابل کمتر می تواند آن را به شکل دلخواه خودش تفسیر کند. منطق ساده، در بسیاری از مواقع، از توضیح طولانی مؤثرتر است و باعث مدیریت بهتر اوضاع می شود.
ایجاد مرز مشخص
رفتار با افراد حق به جانب بدون مرزبندی، خیلی زود به خستگی روانی می انجامد. این افراد ممکن است مرتب نظر بدهند، تصمیمات شما را زیر سؤال ببرند یا بخواهند در همه چیز دخالت کنند. در چنین شرایطی باید محترمانه ولی قاطع حد و مرز در روابط را به طور دقیق تعیین کنید. مرز یعنی شما مشخص کنید تا کجا گفت و گو ادامه دارد، چه چیزی قابل قبول است و کجا باید بحث را متوقف کرد. اگر مرز نگذارید، فرد مقابل کم کم تصور می کند هر رفتاری مجاز است و همین، رابطه را دشوارتر می کند.

انتخاب سکوت به جای پاسخ دادن های مداوم
در برخورد با افراد حق به جانب، گاهی پاسخ دادن مداوم فقط آتش بحث را بیشتر می کند. اگر موضوع ارزش درگیری ندارد، یا می دانید ادامه دادن هیچ فایده ای ندارد، سکوت می تواند بهترین گزینه ممکن باشد. سکوت به معنای ضعف نیست، بلکه یعنی شما انتخاب کرده اید انرژی خودتان را بیهوده خرج نکنید. البته سکوت باید آگاهانه باشد، نه از سر ترس یا ناتوانی. وقتی لازم نیست وارد بحث شوید، بیرون ماندن از آن می تواند آرامش شما را حفظ کند.
یک تأیید حداقلی
لازم نیست برای آرام کردن فرد حق به جانب، با همه حرف هایش موافقت کنید. اما گاهی یک تأیید حداقلی مثل «می فهمم از نگاه تو این طور است» یا «می دانم این موضوع برایت مهم است» می تواند میزان تنش را کاهش دهد. این نوع پاسخ، نه تسلیم است و نه تأیید کامل، فقط نشان می دهد که شما حرف طرف مقابل را شنیده اید. بسیاری از مواقع، همین حس شنیده شدن، می تواند شدت لجبازی را کاهش دهد. تأیید حداقلی یک ابزار مهم برای مدیریت رابطه بدون تسلیم شدن است.
فاصله گرفتن از انتظارات غیر واقعی
اگر انتظار داشته باشید افراد حق به جانب خیلی سریع تغییر کنند، احتمال ناامیدی شما زیاد می شود. بعضی از این افراد به سادگی عادت های رفتاری شان را رها نمی کنند و فقط در صورتی تغییر می کنند که خودشان به مشکلات پی ببرند. بنابراین بهتر است انتظارات را واقعی تنظیم کنید. هدف شما لزوما تغییر کامل فرد نیست. گاهی اوقات هدف فقط این است که رابطه کمتر آسیب ببیند. وقتی از قبل بدانید با چه سطحی از تغییر مواجه هستید، کمتر فرسوده می شوید و تصمیمات عاقلانه تری می گیرید.
مدیریت احساسات خود
بسیاری از افراد حق به جانب با لحن، قطع کردن حرف، یا اصرار بیش از حد، طرف مقابل را عصبانی می کنند تا او کنترل خود را از دست بدهد. اگر شما کنترل هیجانات خود را دست کم بگیرید، آن ها به هدفشان رسیده اند و بحث از مسیر منطقی خارج می شود. بهترین کار این است که قبل از پاسخ دادن، چند ثانیه مکث کنید و اجازه ندهید خشم، ترس یا دلخوری، هدایت گفتگو را به دست بگیرد. حتی اگر درون تان ناراحت هستید بیرون باید آرام بمانید. این آرامش، قدرت شما را بیشتر نشان می دهد و از کشیده شدن بحث به تنش جلوگیری می کند.

انتخاب زمان و موقعیت بحث به صورت هوشمندانه
بحث کردن با افراد حق به جانب در زمان خستگی، عصبانیت یا جلوی دیگران معمولا نتیجه خوبی ندارد. این افراد ممکن است در جمع بیشتر روی موضع خود بایستند تا عقب نشینی نکنند. بهتر است زمان هایی را انتخاب کنید که فضا آرام تر است و امکان شنیدن واقعی وجود دارد. انتخاب موقعیت مناسب باعث می شود احتمال درگیری کمتر و شانس فهم متقابل افزایش یابد. خیلی اوقات، حتی محتوای درست هم اگر در زمان غلط گفته شود، می تواند کاملا بی اثر شود.
فاصله گرفتن در صورت امکان
گاهی اوقات بهترین رفتار با افراد حق به جانب، کم کردن تماس و فاصله گرفتن است. اگر رابطه مداوم شما را خسته، ناراحت یا بی ارزش می کند، باید جدی فکر کنید که چقدر نزدیک ماندن به آن به نفع شماست. فاصله گرفتن همیشه به معنای قطع ارتباط نیست. گاهی اوقات یعنی کمتر درگیر شدن و کمتر در معرض تنش قرار گرفتن. حفظ سلامت روان، از هر رابطه ای مهم تر است. وقتی رابطه ای فقط فشار می آورد، فاصله منطقی می تواند تصمیم کاملا درستی باشد.
محترمانه و قاطعانه رفتار کردن
نه تندی زیاد راه حل است و نه کوتاه آمدن کامل. بهترین شیوه، ترکیبی از احترام و قاطعیت است. شما می توانید مؤدب باشید، اما در عین حال اجازه ندهید حق شما پایمال شود. این سبک برخورد، هم شأن شما را حفظ می کند و هم به طرف مقابل نشان می دهد که نمی تواند با فشار، کنترل کامل رابطه را به دست بگیرد. قاطعیت محترمانه، یکی از مؤثرترین ابزارها برای مدیریت افراد حق به جانب است. هر چقدر این مهارت را بیشتر تمرین کنید، آرامش و تسلط در رابطه هم بیشتر می شود.
منبع : آرگا





















