در هر سازمان و محیط کاری، مسئله انگیزه کارمندان نقش مهمی در بهره وری و موفقیت آن مجموعه دارد. زمانی که یک کارمند انگیزه لازم را نداشته باشد، عملکرد او کاهش پیدا کرده و میزان بهره وری پایین می آید. در نتیجه فضای سازمانی با اختلال روبرو خواهد شد. بنابراین مدیران و مسئولین منابع انسانی باید کاملا جدی به این موضوع بپردازند و از راهکارهای اصولی استفاده کنند. در این مقاله شما را با راهکارهای برخورد با کارمند بی انگیزه آشنا خواهیم کرد.
راهکارهای برخورد با کارمند بی انگیزه
برخورد با کارمند بی انگیزه یکی از چالش های مهم مدیریت به شمار می آید. اگر درست و دقیق مدیریت نشود، نه تنها روی عملکرد شخص، بلکه روی روحیه کل تیم تأثیر منفی می گذارد. در ادامه راهکارهای عملی و مناسب برای مواجهه با چنین شرایطی را بیان می کنیم.
شناخت ریشه بی انگیزگی
یکی از مهم ترین راهکارها در برخورد با کارمند بی انگیزه، شناخت ریشه بی انگیزگی است. بیشتر مدیران تنها به نشانه های سطحی توجه دارند و به دنبال یافتن دلایل اصلی نیستند. در حالی که بی انگیزگی می تواند به عوامل مختلفی مربوط می شود. به عنوان مثال نبود چشم انداز شغلی روشن، عدم قدردانی از تلاش ها، نبود نظام پاداش و تشویق مناسب، عدم تناسب وظایف با توانایی ها، نبود آموزش های کافی، ضعف در ارتباطات سازمانی یا حتی مشکلات شخصی خارج از محیط کار می توانند انگیزه یک کارمند را کاهش دهند. اگر مدیر تنها با برخوردهای تنبیهی یا تهدید به اخراج واکنش نشان دهد، نه تنها مشکلی حل نمی شود بلکه ممکن است تشدید هم شود.

برای انگیزه دادن به کارمندان، باید پروسه گفت و گوی سازنده با آن ها آغاز شود. گفتگوی صادقانه و شفاف میان مدیر و کارمند بی انگیزه به روشن شدن انتظارات دو طرف کمک زیادی می کند. در این مکالمه باید فضایی ایجاد شود که کارمند احساس امنیت کند و بتواند آزادانه در مورد مشکلات، دغدغه ها یا دلایل کاهش انگیزه خود صحبت کند. مدیر باید با دقت گوش دهد، بدون پیش داوری یا قضاوت و به جای هیچ گونه سرزنش، به دنبال پیدا کردن راه حل مشترک باشد. این مرحله می تواند نقطه عطفی در بازگرداندن انگیزه کارمندان باشد.
ایجاد خلاقیت بیشتر در محیط کار
برای افزایش انگیزه در محیط کار ابتدا باید اهداف کارمندان تان را ببینید و دلیل احساس عدم رضایت آن ها را دقیق کشف کنید. از آن ها بپرسید که چگونه می توانید به آن ها کمک کنید تا انتظارات خود را برآورده کنند. برای برآورده کردن علایق آن ها، زیرکانه رفتار کنید و راهکار خوبی ارائه دهید. ممکن است آن ها به پیشرفت مداوم مهارت های خود و به پروژه های جدی نیاز داشته باشند تا با انرژی و انگیزه بیشتری فعالیت کنند. به روش هایی برای به چالش کشیدن کارمندان خود فکر کنید و افق های کاری و حرفه ای آن ها را توسعه ببخشید. اگر کارمندان احساس فرسودگی می کنند، لازم است مناسب بودن شرایط کاری آن ها را بررسی کنید.
حتی اگر کارمند، از لحاظ فنی الزامات اساسی را برآورده کند و کارها را به درستی انجام دهد، این احتمال نیز وجود دارد که به دلیل عادت های کاری غلط دچار فرسودگی شغلی شده باشد. بنابراین ممکن است نیاز باشد در مورد انتظارات او تجدید نظر کنید تا بتوانید راهی برای شناخت کامل تری از نحوه دقیق مشارکت او ارائه کنید. شاید آن شخص به روش نوینی نیاز داشته باشد تا مطمئن شود که برای کاری که انجام می دهد، اعتبار لازم را کسب می کند.
توجه به نظام پاداش و قدردانی
بسیاری از افراد در محیط کار پیش از مسائل مالی، نیاز به دیده شدن و قدردانی دارند. زمانی که تلاش های یک کارمند نادیده گرفته می شود یا موفقیت های او بی اهمیت در نظر گرفته می شود، طبیعی است که بی انگیزه شود. بنابراین برای ایجاد انگیزه در کارکنان مدیران باید سیستم تشویق و بازخورد مثبت را کاملا منسجم پیاده سازی کنند. حتی یک عبارت ساده در ستایش عملکرد خوب انرژی کارمند را چند برابر افزایش می دهد. علاوه بر این طراحی مسیر پیشرفت شغلی برای کارمندان اهمیت زیادی دارد. بسیاری از افراد هنگامی بی انگیزه می شوند که آینده شغلی خود را مبهم ببینند. اگر کارمند احساس کند که سال ها در یک جایگاه بدون رشد باقی خواهد ماند، دیگر تمایلی برای تلاش بیشتر ندارد. مدیران می توانند با تعریف از فرصت های ایجاد آموزش و یادگیری مهارت های جدید و تعیین اهداف بلند مدت شفاف، انگیزه پویایی و رشد را در کارکنان تا حد قابل توجهی تقویت کنند.

خلق محیط کاری مناسب
محیط کاری نیز نقش مهمی در حفظ انگیزه کارمندان دارد. کار در فضای پرتنش، دارای ارتباطات ضعیف، رقابت ناسالم و همراه با بی عدالتی می تواند هر کارمندی را نسبت به کار بی انگیزه کند. به همین دلیل مدیران باید برای ایجاد انگیزه به فرهنگ سازمانی توجه کامل داشته باشند. ایجاد فضایی عادلانه، دوستانه و همراه با احترام متقابل و همکاری، انگیزه کارمندان را به طور طبیعی بالا می برد.
استفاده از کوچینگ سازمانی
از لحاظ مدیریتی، یکی از شیوه های مؤثر در برخورد با کارمند بی انگیزه استفاده از کوچینگ سازمانی است. کوچینگ به معنای راهنمایی و پشتیبانی شخصی است که به کارمند کمک می کند اهداف شخصی، توانایی ها و موانع ذهنی خود را بهتر شناسایی کند. کوچینگ به جای دستورات مستقیم، بیشتر به پرسشگری و همراهی توجه دارد. این شیوه موجب می شود کارمند خودش دلایل بی انگیزگی را کشف کند و بتواند راهکارهای شخصی را برای آن پیدا کند.
تقویت اعتماد به سازمان
یکی دیگر از موارد بسیار مهم در سازمان، مسئله اعتماد است. کارمندانی که احساس بی اعتمادی از سوی سازمان یا مدیر دارند، با گذشت زمان انگیزه خود را از دست می دهند. اعتماد به معنای سپردن مسئولیت های واقعی، فراهم کردن فضا برای یادگیری از اشتباهات و پرهیز از کنترل افراطی است. اگر سازمان به جای سرزنش، از خطاها به عنوان فرصت یادگیری استفاده کند، کارمندان احساس امنیت روانی بیشتری خواهد داشت و این کار انگیزه و اعتماد آن ها را تقویت می کند.
پیشنهاد تمرینات بیشتر
مدیر برای اینکه نشان دهد به توسعه شخصی و حرفه ای کارمند اهمیت می دهد، می تواند در مواقع نیاز انجام تمرینات بیشتر را توصیه کند. این تمرین می تواند درجه توسعه مهارت های فعلی، به روز کردن دانش و یادگیری فرآیندهای جدید توسط کارمند باشد. با ارائه این تمرینات، مدیر نشان می دهد که به توسعه کارمندان خود توجه می کند. این کار در روند کار کارمند تأثیر مثبت داشته و به کارمندان انگیزه و انرژی بیشتری می بخشد تا پیشرفت کرده و عملکرد بهتری در سازمان داشته باشند.

توجه به نیازهای روان شناختی
یکی از پایه های بسیار مهم برای بالا بردن انگیزه کارمندان، توجه به نیازهای روانشناختی آن ها است. انسان ها بر اساس نظریه های مختلف روانشناسی همچون نظریه خودمختاری، سه نوع نیاز اساسی دارند: نیاز به استقلال، نیاز به شایستگی و نیاز به ارتباط. اگر کارمند احساس کند در محیط کاری خود آزادی عمل ندارد، مهارت هایش به کار گرفته نمی شود یا بین همکاران و مدیران ارتباط سالمی وجود ندارد، بی انگیزه می شود. مدیران باید تلاش کنند محیطی را فراهم کنند که این سه نیاز به طور برابر تأمین شود. استقلال به معنای دادن حق انتخاب در شیوه انجام کار است، شایستگی یعنی کارمند بتواند توانایی های خود را نشان دهد و بازخورد مثبت دریافت کند. ارتباط به معنای روابط انسانی سالم و محترمانه در محیط کار است.
افزایش مشارکت کارمندان در فرآیند تصمیم گیری
یکی دیگر از راهکارها برای برخورد با کارمند بی انگیزه، مشارکت دادن در پروسه تصمیم گیری است. کارمندی که تنها مجری دستورات باشد و هیچ گاه نظرش پرسیده نشود، به تدریج احساس بیهودگی پیدا می کند. اما زمانی که مدیر از او نظرخواهی می کند و اجازه می دهد در حل مسائل یا طراحی راهکارها نقش داشته باشد، احساس مسئولیت پذیری و تعلق در او افزایش پیدا می کند. این احساس موجب می شود کارمند حتی در شرایط دشوار نیز انگیزه خود را حفظ کند.
منبع : آرگا





















