رنگ شاپان امروزه در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار می گیرد. و در واقع نوعی آستری روغنی و محافظ جهت رنگ کاری چوب است و در صنایع دیگری مانند سرامیک، سفال و پتینه کاری نیز استفاده می شود. برای اطلاع از کاربرد رنگ شاپان با ما همراه باشید.
انواع کاربرد رنگ شاپان
شاپان یا رنگ شاپان یکی از رایج ترین آستری ها برای رنگ کردن چوب به شمار می رود. این آستری روغنی و محافظ برای رنگ کاری چوب در صنعت به کار می رود. همچنین در پتینه کاری، سرامیک، سفال و ترکیب با رنگ های پلی استر نیز کاربرد دارد.
در واقع شاپان یکی از لایه های اصلی و رایج جهت رنگ کردن چوب است. در این مطلب با رنگ شاپان و کاربرد آن بیشتر آشنا می شوید. همچنین می توانید مقالات رنگ کردن چوب و دکوراسیون رنگ چوب را مطالعه نمایید.

شاپان چیست؟
رنگ شاپان را یکی از قدیمی ترین و پرکاربردترین نوع آستری می دانند که در بین نقاشان ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد و معروف است. هر چند مردم به شاپان، رنگ شاپان می گویند ولی باید دانست که رنگ محسوب نمی شود.
بلکه همانطور که اشاره شد نوعی آستر روغنی است. شاپان همان قیر تصفیه شده است که جهت رنگ کاری روی چوب به کار می رود. برای تغییر رنگ چوب به انواع رنگ ها در طیف قهوه ای از شاپان استفاده می شود. به عبارتی برای تغییر رنگ زمینه چوب شاپان به کار می رود.
شاپان به تنهایی می تواند به عنوان لایه مورد استفاده قرار گیرد از این رو بایستی در لایه های بعد توسط وارنیش های مختلف تثبیت و محافظت شود. رنگ های آستری انواع گوناگونی دارند که می توان به رنگ آستری بر پایه آب، فوری و روغنی اشاره کرد.
بیشترین کاربرد شاپان رنگ کردن چوب های روسی می باشد. رنگ این چوب کرم بوده و برای تغییر رنگ شاپان استفاده می شود.

شاپان چه کاربردی دارد؟
شاپان پایه رنگ چوب بوده و برای رنگ کردن چوب های روسی بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. زیرا این چوب ها رنگ کرم و نخودی دارند و برای تغییر رنگ به شاپان نیاز است. از آن جا که رنگ شاپان و حلال آن ارزان است بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و کاربرد زیادی دارد.
در گذشته به جای شاپان از پوست گردو استفاده می شد. این عنصر برای ایجاد آستر و لایه محافظتی روی چوب کارایی دارد. رنگ شاپان موجب تغییر رنگ چوب در طیف های مختلف قهوه ای خواهد شد. البته تنها برای چوب های روسی کاربرد نداشته و می توان برای چوب های راش، بلوط و … نیز استفاده کرد.
رنگ بندی شاپان و حلال آن
همانطور که اشاره شد قیر پایه اصلی شاپان بوده که بعد از تصفیه برای رنگ کردن چوب استفاده می شود. رنگ شاپان در دو رنگ اصلی قهوه ای و مشکی در ظروف یک کیلویی ارائه می شود. تشخیص رنگ شاپان احتمالا در نگاه اول کمی مشکل باشد از این رو بهتر است به نوشته های روی بسته بندی دقت کنید.
شاپان معمولا در بازار در رنگ های مختلف قهوه ای وجود دارد. شاپان قهوه ای دارای رنگ های پرطرفدار قهوه ای روشن، قهوه ای پررنگ، طلایی، قندقی و گردویی است. می توانید رنگ دلخواه را انتخاب و وسایل چوبی کهنه خود را نو کنید.

اغلب بر اساس اسم رنگ می توان رنگ شاپان را تشخیص داد. رنگ شاپان در ظاهر مشکی دیده می شود. از این رو ممکن است سردرگم شوید. بنابراین پیشنهاد می شود قبل از خرید، اسم رنگ چوب شاپان را بخوانید. اگر می خواهید رنگ شاپان به قرمز متمایل باشد بنزین و شاپان قهوه ای بیشتری استفاده شود.
نتیجه نهایی شاپان سیاه و قهوه ای خیلی با هم فرق ندارند. از این رو اگر می خواهید رنگ مدنظر فندقی یا گردویی باشد از رنگ قهوه ای شاپان استفاده شود. ضمنا بهترین حلال شاپان بنزین است البته می توان از گازوئیل و نفت نیز استفاده کرد.
بنزین سبب حفظ غلظت رنگ شاپان می شود. ضمنا از آن جا که بنزین بسیار فرار است و سریع خشک می شود نسبت به سایر حلال ها راحت تر می تواند ترکیبات غیر حلال را حل نماید.

انواع آستری شاپان و مزایای آن
به طور کلی دو نوع آستری شاپان پودری و روغنی وجود دارد. آستری پودری جهت استفاده در آب حل شده ولی زمان زیادی می برد تا خشک شود و استفاده راحتی ندارد. از این رو نسبت به آستری روغنی کابرد کمی دارد. البته قیمت مناسب و منطقی آستری روغنی شاپان هم سبب شده محبوبیت بیشتری داشته باشد.
آستری های روغنی به حلال ارزان تر مثل بنزین احتیاج دارند. این دلیل سبب شده انتخاب اول صنعتگران و نقاشان قرار بگیرد. از مزیت های اصلی شاپان روغنی همین قیمت مناسب آن است. ضمنا برای تجربه و یادگیری بهترین گزینه است.
نتیجه نهایی بعد از استفاده از شاپان روی چوب خیلی باکیفیت و زیبا به نظر می رسد. اجرای رنگ شاپان روی چوب ساده بوده از این رو در صنعت بیشتر استفاده می شود. حتی افراد مبتدی نیز در صورت داشتن وقت و حوصله می توانند خودشان رنگ شاپان را روی چوب اجرا نمایند.
روش استفاده از شاپان روی چوب
می توان به سه روش رنگ شاپان را روی چوب اجرا کرد از جمله:
۱. به کمک قلم مو
هر چند استفاده از قلم مو برای رنگ زدن شاپان سبب رنگی شدن دست شما نمی شود ولی کمی سخت تر است. چرا که مقدار بسیاری از رنگ روی پارچه چوب قرار گرفته و باید سریعا میزان اضافی را توسط پارچه تمیز کنید. ضمنا رد قلم مو اغلب باقی می ماند رنگ چوب ممکن است کمی تیره یا روشن دیده شود یا دو رنگ به نظر برسد. از این رو حتما یک دستمال در کنار کار استفاده کنید.

۲. به کمک پیستوله
پیستوله یک ابزار کاربردی برای رنگ زدن سطوح مختلف است و دارای یک مخزن، سری مخصوص و لوله می باشد. استفاده از این ابزار مانند قلم مو راحت نبوده زیرا کمی بزرگ است و به تسلط در رنگ زدن نیاز دارد. برای یکدست شدن سطح کار بایستی پیستوله به شکل مساوی و یکنواخت حرکت داده شود. وگرنه روی سطح سایه های روشن و تیره به وجود می آید.
البته استفاده از این وسیله به رعایت نکات ایمنی نیاز دارد. زیرا در نتیجه کمترین جرقه در لباس می تواند خسارت های جبران ناپذیری ایجاد کند.
۳. به کمک پارچه
رایج ترین روش استفاده از رنگ شاپان روی چوب به کمک پارچه می باشد. در این روش باید از پارچه پنبه ای یا نخی استفاده کرد. ابتدا سطح کار را خوب صیقل دهید و در جهت الیاف چوب سنباده کاری صورت گیرد تا صاف شود. برای کم رنگ شدن رنگ روی چوب بهتر است با پارچه آغشته به بنزین این کار صورت گیرد. جذب شاپان خیلی سریع رخ می دهد از این رو باید رنگ زدن به سرعت انجام شود.
منبع : آرگا





















