بسیاری از والدین در مقطعی از رشد کودک، به طور ناگهانی با خودارضایی کودک مواجه می شوند که این موضوع در بسیاری موارد بسیار نگران کننده است. به همین خاطر باعث می شود که والدین ناخودآگاه تصمیمات اشتباهی در این زمینه اتخاذ کنند. اگرچه خودارضایی در کودکان امری طبیعی است، اما نمی توان نسبت به آن بی توجه بود. در ادامه مطلب به شما خواهیم گفت که چطور با خودارضایی کودک خود برخورد کنید.
خودارضایی در کودکان به چه معناست؟
همان طور که می دانید خودارضایی یکی از روش های ارضای میل جنسی است. در حقیقت خودارضایی به برانگیختگی جنسی یا تحریک اندام جنسی اطلاق می شود که در بیشتر موارد به اوج لذت جنسی ختم می شود. آمارهای مختلف نشان می دهند که چیزی در حدود ۸۰ درصد کودکان ۹ تا ۱۲ سال، حداقل یک بار هم که شده تجربه خودارضایی را داشته اند. به همین خاطر ارائه پیام های مثبت جنسی از سمت والدین به فرزندان، تأثیر بسیار زیادی در عادی سازی این رفتار و کاهش ترس، شرم و اضطراب کودکان در خصوص بدن و جنسیت شان دارد.
در حال حاضر خودارضایی یکی از رایج ترین رفتارهای جنسی در میان کودکان است که معمولا والدین در مورد آن مشاوره می گیرند. به طور معمول اغلب کودکان زیر ۵ سال در مکان های عمومی اقدام به خودارضایی می کنند. زیرا آن ها نمی دانند که این کارها از نظر اجتماع قابل قبول نیست. البته انجام این کار از سوی نوجوانان نیز امکان پذیر است؛ اما معمولا احتمال آن بسیار کم است. طبق اصول روانشناسی خودارضایی به عنوان یک رفتار آرامش بخش شناخته می شود. به همین خاطر زمانی که کودک دچار اضطراب شده یا ناراحت است، ممکن است تعداد دفعات انجام این کار را افزایش دهد.

مهم ترین علائم خودارضایی در کودکان
کودکان همیشه و در هر شرایطی حس کنجکاوی دارند و به دنبال یادگیری هستند. یکی از چیزهایی که معمولا کودکان به دنبال شناخت و آگاهی بیشتر در مورد آن هستند، بدن آن ها است. به همین خاطر می خواهند در خصوص عملکرد هر قسمت از بدن خود اطلاعات کسب کنند. این که چرا بدن آن ها با بدن برادر یا خواهر غیر هم جنس شان متفاوت است. اغلب بزرگترها این موضوع را غیر طبیعی می دانند. در حالی که از دید روانشناسان این تنها یک کنجکاوی کودکانه است. به صورت کلی امکان دارد کودکان رفتار جنسی خود را از راه بازی یا رابطه با کودکان دیگر نشان دهند. به صورت کلی کودکان که خودارضایی می کنند، نشانه های زیر را به همراه دارند:
- خود را به عروسک یا سایر اشیا می مالند.
- خود را بر روی زمین می کشند.
- امکان دارد به طور ناگهانی دچار تعریق، تنفس سریع یا گرگرفتگی شوند.
- در زمان استرس و اضطراب به آلت تناسلی خود دست می زنند.
خودارضایی در کودکان از چه سنی آغاز می شود؟
بسیاری از محققان بر این باور هستند که این عمل می تواند از همان دوران شیرخوارگی در کودک ایجاد شود. کودکان ۱۵ تا ۱۸ ماهه در حال شناخت و شناسایی محیط اطراف خود هستند و در همین زمان با اندام جنسی خود نیز آشنا می شوند. دست زدن به آلت تناسلی و لذتی که به کودک دست می دهد موجب می شود که او به انجام دوباره این عمل رغبت نشان دهد.

چه زمانی خودارضایی در کودکان طبیعی نیست؟
در حالت کلی نمی توان مواردی را برای غیر طبیعی بودن خودارضایی در کودکان مشخص کرد. با این حال اگر علائم زیر را در کودک مشاهده کردید، بهتر است با یک مشاور یا روانشناس مشورت کنید:
- کودک تا زمانی که این کار را انجام ندهد، خوابش نمی برد.
- این رفتار به دفعات مختلف تکرار شود.
- کودک در مقابل خواسته والدین مبنی بر توقف این کار، پرخاشگرانه رفتار کند.
- کودک این کار را در مقابل همه انجام دهد و یا آن را به همسالان خود یاد دهد.
- کودکان بالاتر از ۶ سال این کار را در ملأ عام و صرفا جهت جلب توجه یا لجبازی انجام می دهند.
اصلی ترین دلایل خودارضایی در کودکان
- چالشهای خانوادگی و خشونت در خانواده یکی از مهم ترین دلایل خودارضایی در کودکان است.
- خودارضایی در کودکی یک عادت عصبی است. درست مشابه مکیدن انگشت، که کودک به طور کاملا اتفاقی آن را کشف می کند و به خاطر لذت بخش بودن آن را ادامه می دهد. همین مسئله می تواند برای او به صورت عادت در آید.
- غریزه کنجکاوی نسبت به این ناحیه از بدن. معمولا کودکان از حدود ۲ سالگی نسبت به اندام و اعضای بدن خود کنجکاوی نشان می دهند.
- وقتی کودک دچار تنش شده و مضطرب است، احتمال بروز رفتار خودارضایی در وی افزایش می یابد. کودک برای کسب لذت و دوری از تنش هایی که دارد به خودارضایی روی می آورد.
- بلوغ و تغییرات فیزیولوژی ناشی از آن به همراه ترشح هورمون های جنسی که باعث ایجاد تمایلات و تحریکات جنسی می شود.
- وجود خارش به دلایل گوناگون. خارش و تحریک موضعی در اعضای تناسلی و مقعد به خاطر ورم، تنگی شلوار، کرمک، نامنظمی محل ختنه و بیماری های پوستی در نواحی مذکور موجب توجه بیشتر کودک به این نواحی خواهد شد.
- در بسیاری موارد دیده می شود که مادر، دایه یا پرستار برای ابراز محبت یا آرام کردن و یا حتی برای رفع نیازهای جنسی خود با اعضای تناسلی کودک بازی می کنند و همین مسئله باعث لذت بردن کودک و تمایل او به سمت خودارضایی می شود.
- مشکلات پزشکی که کودک را مستعد ابتلا به خودارضایی می کند؛ مانند مشکلات خواب، شیر خوردن ناکافی، مشکلات تناسلی – ادراری و … بهتر است هرچه سریع تر مورد ارزیابی و درمان قرار گیرند.

عوارض خودارضایی در کودکان
برخی از مهم ترین عوارض خودارضایی در کودکان شامل موارد زیر است:
- منزوی شدن
- کاهش اعتماد به نفس
- آسیب به دستگاه تناسلی
- افت تحصیلی
- عفونت ادراری
- احساس گناه
- وسواس فکری
- خجالتی شدن
- اضطراب و استرس
نحوه صحیح پیشگیری از خودارضایی در کودکان
بهتر است در هر شرایطی عوارض ناشی از خودارضایی در کودکان را جدی بگیرید. به ویژه زمانی که این کار از سر کنجکاوی کودکانه به عادت تبدیل شود. این نکته را به یاد داشته باشید که نادیده گرفتن خودارضایی در کودکان باعث از بین رفتن این وضعیت نخواهد شد. توصیه می شود به محض مشاهده نخستین علائم خودارضایی در کودکان، به دنبال پیشگیری از انجام این کار باشید:
- سعی کنید زمان های تنهایی کودک خود را به حداقل برسانید.
- از پوشاندن لباس های تنگ و چسبان به کودک خودداری کنید.
- سعی کنید محیط کودک را از وجود محرک های استرس زا و تحریک کننده جنسی خالی کنید.
- بهتر است مراقب باشید که هنگام شست و شوی کودکان شیرخوار یا بزرگتر، تماس های دستی و لمس اندام تناسلی به حداقل ممکن برسد.
- سعی کنید با برنامه ریزی و انتخاب کلاس های مختلف ورزشی، هنری، موسیقی، کلاس زبان، حضور در پارک ها، شهربازی، رفتن به طبیعت، رفتن به سفر و دیدن موزه ها و آثار باستانی، لحظات شاد و مفرحی را برای فرزندان تان به وجود آورید.
- استفاده کمتر از غذاهای محرک جنسی مثل دارچین، زنجبیل، پفک، کاکائو، قهوه، پیتزا، سوسیس، کالباس، پیاز و پرهیز از غذاهای پر کالری و چاق کننده (مانند فست فودها) که منجر به چاقی کودکان و بلوغ زودرس آن ها می شوند.

درمان خودارضایی در کودکان
برخی روش های مؤثر در درمان خودارضایی کودکان شامل موارد زیر می باشد:
- بهتر است بدانید که لمس مداوم اندام تناسلی در دختران به دهانه ادرار آن ها آسیب خواهد رساند و همین موضوع منجر به عفونت ادراری می شود. به همین خاطر توصیه می شود که این مسئله را به کودک خود گوشزد کنید.
- هرگز فرزند خود را هنگام خودارضایی سرزنش نکنید. کافی است به او یادآوری کنید که این یک رفتار کاملا خصوصی است و باید در یک مکان خصوصی مثل اتاق خواب یا حمام انجام شود. سپس به تدریج برای کنترل این رفتار از یک درمانگر کمک بخواهید. کودک شما نباید آنقدر مشغول این کار شود که روابط او با دوستانش تحت تأثیر قرار بگیرد.
- از پزشک کودک بخواهید تا این موضوع را به عنوان بخشی از معاینه قرار دهد. بدون شک توصیه های یک پزشک یا روانشناس تأثیر بیشتری بر روی کودک شما خواهد گذاشت.
- ذهن کودک خود را به فعالیت های دیگری مشغول کنید و سعی کنید سطح اعتماد به نفس او را افزایش دهید. لذت بردن کودک از این فعالیت ها می تواند از تمایل مجدد او به خودارضایی جلوگیری کند. به طور معمول کودکانی که از جنبه های مختلف زندگی خود مثل خانه، دوستان، مدرسه و انجام فعالیت ها احساس خوبی دارند، کمتر به سراغ تحریک دستگاه تناسلی شان می روند.
- هرگز رفتار خشن یا همراه با عصبانیت با کودک خود نداشته باشید. نگویید اگر به این کار ادامه دهی، بر روی دستت زگیل ایجاد میشود یا این که ممکن است کور شوی. همه این موارد عزت نفس کودک را خدشه دار خواهد کرد و حتی ممکن است باعث شکل گیری نگرش های جنسی ناسالم شوند.
- یادتان باشد که شرایط روانی خانه و میزان محبت های شما تأثیر زیادی در تکرار یا عدم تکرار این رفتار خواهد داشت.

امیدواریم از مطالعه این مقاله نهایت استفاده را برده باشید. در پایان پیشنهاد می کنیم مقالات آموزش جنسی فرزندان، انحرافات دوره نوجوانی و اختلال بیش فعالی جنسی را نیز مطالعه فرمایید.
منبع : آرگا





















