مزایای یادداشت برداری و اصول و قواعد آن

یادداشت برداری اگر با روشی اصولی صورت گیرد مزایای زیادی از جمله کاهش اشتباهات و افزایش بهره وری را به دنبال دارد. همچنین با این کار اطمینان می یابید که در فرایندهای روتین و تکراری یا در شرایط پر تنش مراحل مهم از قلم نیفتاده اند. در ادامه مطلب پیرامون مزایای یادداشت برداری صحبت می کنیم.

آشنایی با مزایای یادداشت برداری

یادداشت برداری یکی از بهترین شیوه ها برای مطالعه و فعالیت کاری می باشد. اگر افراد در زندگی به یادداشت برداری عادت نمایند،از نتایج فوق العاده آن بهره مند خواهند شد. این موضوع به ویژه برای دانش آموزان و دانشجویان پر کاربرد است. بیشتر محصلان هر روز در کلاس درس سعی می کنند همه مطالب را یادداشت برداری کنند.

در صورتی که برای این کار به آن ها آموزشی ارائه نشده است. برخی سعی در نوشتن همه مطالب دارند و برخی تنها بخش هایی را یادداشت می کنند که از نظرشان مهم تر است و البته برخی نیز تنها به گوش دادن درس اکتفا می کنند. به هر روی باید بدانید که روش یادداشت برداری برای موفقیت در تحصیل اهمیت زیادی دارد.

علمی که امروزه در اختیار بشر قرار دارد، نتیجه پایبندی گذشتگان به امر نوشتن و یادداشت برداری بوده است. گسترش علم در سایه نوشتن معلومات و اندوخته های علمی می باشد. قرآن کریم و سیره اهل بیت هم با شیوه های حفظ و کتابت امروزه در اختیار ما قرار گرفته است.

از این رو بزرگان همواره تاکید بر نوشتن مطالب و نکات مهم را به ملازمانشان داشته اند. یادداشت برداری می تواند هر چیزی را در برگیرد. از یک چک لیست کوتاه گرفته یا یک گزارش یا دفترچه ای با صفحات بسیار. یادداشت ها می توانند در کاهش اشتباهات و افزایش بهره وری خیلی کارامد باشند.

به طور مثال می توانید از یادداشت جهت راهنمایی افراد برای انجام وظایف پیچیده یا جدید استفاده کنید یا اطمینان یابید که در فرایندهای روتین و تکراری یا در موقعیت های تنش زا مراحل مهم جا نیفتاده باشد. یادداشت برداری می تواند در حل مسئله به ما کمک کند.

به طور مثال می توانید از آن برای برگرداندن محتوای سایت خود استفاده یا اختلال مرسوم در عملکرد یک خودرو را درست کنید و یا به بررسی دلیل کاهش فروش آن در شرکت خود بپردازید. در اغلب مواقع استفاده از یادداشت می تواند سبب انجام درست امور و اثربخش آن ها شود.

همچنین از بروز اشتباه و خراب شدن کارها پیشگیری شود. بخصوص زمانی که تحت فشار باشید، یادداشت ها به شما کمک خواهند کرد که تمرکز شما از موضوع دور نشود و پروژه شما خراب نشود. ضمنا مواقعی که مجبور به انجام کاری بوده که با کارهای دیگر شبیه است، یادداشت ها مفید خواهند بود.

به طور مثال برای اطمینان از تدریس یک درس در طول پروژه آموزشی. یادداشت برداری یا خلاصه نویسی را می توان مهم ترین اصول مطالعه دانست. در حقیقت فرد با این کار مطالعه موضوع یا مطلبی را برای خود ساده تر می نماید. به بیان دیگر یادداشت برداری سبب شده درک عمیق تری نسبت به آن چه در حال مطالعه اش هستیم، داشته باشیم.

در ادامه مطلب به مزایای یادداشت برداری می پردازیم.

صرفه جویی در وقت

می توان گفت مهمترین مزیت یادداشت برداری این است که در وقت شما صرفه جویی می شود. شما برای مراجعه دوباره به مطلب نیاز نیست کتاب را زیر و رو کنید، بلکه کافی است به یادداشت های خود سری بزنید.

مرتب سازی مطالب

مهمترین مزایای یادداشت برداری، توانایی مرتب سازی مطالب می باشد. هنگامی که یادداشت ها را به گراف، جدول، خلاصه درس و … تبدیل می کنید در حال مرتب سازی مطالب هستید. یادداشت برداری اصولی سبب افزایش مهارت فرد در مرتب کردن مطالب می شود.

از این رو کمک می کند مطالب را راحت تر یادآوری نمایید. به جای آن که تایم زیادی را صرف گشتن مطالب در بین جزوه ها و کتاب ها نمایید، می توانید با این کار به راحتی به مطلب مورد نظر دسترسی یابید.

تمرکز بیشتر و شنیدن مطالب

تمرکز بیشتر و افزایش توانایی فرد در شنیدن مطالب کلاس درس از دیگر مزایای یادداشت برداری می باشد. هنگامی که فرد در حال یادداشت برداری است، با تمرکز به فردی که در حال ارائه اطلاعات است، گوش فرا داده و همه توجه خود را به وی معطوف می سازید.

به این ترتیب برای آن که بتوانید یادداشت های خوبی بردارید بایستی تمرکز تان را در کلاس افزایش دهید تا بتوانید مطلب را فرا گرفته و بنویسید. این کار مهارت شنیداری در امر یادداشت برداری را نیز تقویت می کند. همچنین سبب می شود یاد آوری مطالب و فرایند یادگیری برای شما راحت تر شود.

اگر در کلاس درس یادداشت برداری صورت نگیرد ذهن شما معطوف به مباحث حاشیه ای شده و این امر مهارت شنیداری و تمرکز شما را تضعیف و نمی توانید درس را خوب فرا بگیرید.

ایجاد رمزگذاری برای یادگیری مطالب

تحقیقات نشان می دهد فرایند یادداشت برداری سبب ایجاد نوعی رمزگذاری برای یادگیری مطالب می گردد. این کار می تواند برای دانش آموزان مفید باشد. هنگام یادداشت برداری، می توان مطالب بیشتری را در تایم کوتاهی نسبت به هنگامی که مطالب را از روی کتاب مطالعه می کنید، فرا بگیرید.

چرا که مطالب برای شما آسان شده و خیل عظیم اطلاعات یکباره در ذهن شما می نشیند. قطعا هنگامی که بخواهید این اطلاعات بازیابی شوند در مدت کمتری می توانید مطالب را به خاطر بیاورید. به این ترتیب یادداشت برداری و تمارین مرتبط با آن یکی از ابزارهای کمی بسیار مفید در یادگیری مطالب است.

البته به کمک ماژیک های شبرنگ می توانید مطالب را یادداشت برداری تا بهتر در ذهن شما تداعی شود. یادداشت برداری یادگیری مفهومی را بهبود داده و مرور مطالب را برای ذهن آسان تر می نماید.

ایجاد علاقه جهت یادگیری مطالب

برخی مواقع ممکن است مطلب مورد مطالعه چندان خوشایند شما نباشد. و علاقه ای به ادامه مطالعه نداشته باشید. ممکن است به علت این که نمی توانید مطلب مورد نظر را خوب فرا بگیرید یا هر دلیل دیگری از مطالعه آن لذت نمی برید. ولی اگر تصمیم گرفته مرتبا یادداشت برداری نمایید بعد از مدتی نگرش شما به درس تغییر می کند.

شما هنگام یادداشت برداری با استفاده از خلاقیت و علایق خود توسط نمادها، رنگ ها، تصاویر و … مطلب را برای خودتان جذاب می نمایید. این کار سبب شده مطالب به حافظه بلند مدت شما هدایت شوند و برای امتحان کار ساده تر شود. آنچه که موفقیت فردی که یادداشت برداری می کند را تضمین می نماید،همین نگرش ساده می باشد که در امر مطالعه قابل تغییر است.

ارتقای بازدهی درسی

از مزایای حتمی یادداشت برداری افزایش بازدهی و عملکرد فرد خواهد بود. تحقیقات نشان می دهد افرادی که یادداشت برداری می کنند به راحتی نمرات بالاتری از سایر افراد به دست می آورند. همچنین هر چه بیشتر یادداشت برداری صورت گیرد، مطالب زیادتری را فرا خواهید گرفت.

از این رو نتایج بهتری را مسلما نسبت به رقبا کسب می کنید. برای افزایش بهره وری از یادداشت ها سعی کنید گهگاه آن ها را مطالعه نمایید. به طور کلی یادداشت برداری به همراه مرور مستمر منجر به موفقیت تحصیلی شما خواهد شد.

کسب موفقیت بیشتر

قطعا کاربرد و مزایای اصلی یادداشت برداری در افزایش موفقیت شما می باشد. این کار از هر روشی بر کسب موفقیت بیشتر تحصیلی شما تاثیرگذارتر است. ولی برای آن باید بستر مناسبی نیز فراهم باشد. این بستر با دقت شما در یافتن مطالب کلیدی و مهم، کشیدن گراف، جدول، خلاصه برداری و .. به وجود می آید.

روش رسیدن به موفقیت یادداشت برداری اصولی است. افرادی که این کار را به خوبی انجام می دهند باید در کلاس به تدریس استاد خوب گوش داده و همزمان مطالب را نوشته و در همان لحظه مطالبی که برای امتحانات مناسب بوده و آن هایی که مفید نیست را انتخاب و روی کاغذ ثبت نمایند.

ایجاد خلا ذهنی

از دیگر مزایای مهم یادداشت برداری ایجاد خلا ذهنی می باشد. آنچه از کتاب یا استاد فرا می گیرید با نوشتن در ذهن جذب می شود. در روان شناسی مطالعه و یادگیری، یکی از موانع یادگیری منع قبلی گزارش شده است. یعنی مطالبی که  قبلا آموخته اید از تمرکز شما بر مطالب جدید ممانعت به عمل می آورد.

به طور مثال قرار است ده نکته را به ترتیب یاد بگیرید، معمولا نکات اولیه آنچنان ذهن شما را مشغول می سازند که یادگیری مطالب بعدی و انتهایی دشوار می شود. به عبارتی در دقایق اولیه متوجه شده که تمرکز تان کاهش یافته و حواس شما پرت می شود.

برای رفع این حالت، بهتری و موثرترین راه یادداشت برداری است. با این کار مطالب قبلی از ذهن شما روی کاغذ تخلیه شده و این خلا ذهنی ایجاد شده سبب می شود فراگیری مطالب بعدی ساده تر شود.

رفع وسواس ذهنی

هنگامی که مطالبی را پشت سر هم خوانده و مجبورید همه را به خاطر بسپارید، ذهن تان وسواس پیدا کرده که مبادا مطلب قبلی را از یاد ببرم، در نتیجه به جای این که نکات جدید و تازه ای را که مطالعه می کنید، فرا بگیرید ذهن به مرور دانسته های قبلی مشغول شده تا آن ها را فراموش نکند.

به این ترتیب نوشتن هر مطلب بعد از یادگیری آن، ذهن را از این خیال آسوده می نماید. بنابراین یادداشت برداری کمک کرده تا خیال شما آسوده شده که مطلب جایی نوشته شده و از یاد نمی رود. به این ترتیب با همان تمرکز آغازین به ادامه مطالعه بپردازید.

تحریک شدن حافظه حرکتی

هنگامی که مطلبی نوشته می شود، دست و قلم شما هم حرکت می کند. به این ترتیب نه تنها حافظه حسی و چشمی بلکه حافظه حرکتی شما نیز فعال شده و مطالب را بهتر به خاطر خواهد سپرد. در حالی که با صرف خواندن، تنها حافظه حسی فعال بوده و مسلما بازدهی در این حالت کاهش می یابد.

تاکید بر فهم و درک مطالب

دقت کنید منظور از نوشتن مطلب این نیست که به کتاب نگاه کرده و رونویسی نمایید، بلکه یعنی هر آنچه را که یاد گرفته و فهمیده اید روی کاغذ بیاورید. حتما بعد از این که جمله ای را فهمیدید خلاصه آن را بنویسید.  به عبارتی اگر در ضمن خواندن مطلب، جمله های آن را روی کاغذ پیاده کنید، کار مفیدی صورت نگرفته است.

یعنی این کار به آموختن مطلب کمک نمی کند. ولی وقتی مطلبی را فرا گرفته و درک کرده اید روی کاغذ خلاصه وار بنویسید، روش صحیح یادداشت برداری صورت گرفته است.

تداعی شدن نوشته ها

بعد از یادداشت برداری با هر بار نگاه به نوشته، مطلب مورد نظر در ذهن بازیابی می شود. دقت کنید که این نوشته ها اشاره وار و مختصر باشند. هدف شما این است که با بیانی خلاصه و ساده تر بین نوشته ها و مطالب کتاب ارتباط ایجاد کنید. سعی شما بر ایجاد ارتباط بین نوشته های اجمالی و مفاهیم کتاب همان درگیری ذهنی می باشد.

این درگیری ذهنی برای تمرکز حواس لازم است. روش مطالعه متمرکز با مراحل زیر همراه است:

• تند خوانی یا مطالعه اولیه
• پرسیدن سوال
• نوشتن
• تداعی نوشته ها

این موارد به نوعی درگیری ذهنی ایجاد کرده و ذهن را از فکر به موضوعی دیگر و حواس پرتی دور می کند. ممکن است تصور شود مطالعه به این حالت خیلی وقت گیر خواهد بود و از روش مطالعه سنتی طولانی تر است. در حالی که شما در این محاسبه، زمان هدر رفت و مطالعه غیر مفید و غیر متمرکز را در نظر نگرفته اید.

در روش سنتی مطالعه وقت زیادی را با حواس پرتی های مختلف و متعدد از دست می دهید ولی در روش جدید مطالعه و یادداشت برداری هم از هدر رفت وقت جلوگیری شده و هم هر لحظه با علاقه و تمرکز حواس بیشتری مطالعه کرده در نتیجه بهتر هم مطالب را یاد می گیرید.

در دسترس بودن مطالب

یکی دیگر از مزایای یادداشت برداری این است که اگر این کار را روی تبلت یا موبایل خود انجام بدهید همواره این یادداشت ها همراه شما بوده و به راحتی می توانید از آن ها استفاده کنید. حتی می توانید هنگامی که به روش تند خوانی مطالعه می کنید از روش یادداشت برداری برای افزایش بهره روی یادگیری مطالب استفاده نمایید..

سخن پایانی

به طور کلی یادداشت برداری توانایی نظم بخشیدن به مطالب را بهبود بخشیده و موجب صرفه جویی در زمان می شود. همچنین بر کیفیت یادگیری تاثیر زیادی دارد. ضمنا کمک می کند از اولویت بندی مطالب درک درستی داشته باشید و موجب افزایش خلاقیت فرد می شود زیرا باید یک بار دیگر مطالب از زبان فرد نوشته شود.

همچنین یادداشت برداری سبب افزایش تمرکز و دقت شده به این خاطر که فرد هنگام نت برداری باید تمام حواس خود را به مطلب متمرکز نماید. لازم به ذکر است تجربه یادگیری فعال علاوه بر تاثیر زیاد از بروز خستگی نیز جلوگیری می کند. در خاتمه اگر مایلید تا با  انواع روش یادداشت برداری و روش مطالعه PQ4R  آشنا شوید روی لینک که کلیک کنید.

منبع : آرگا