آبشار یخی نوا یکی از جلوه های متفاوت طبیعت در منطقه لاریجان شهرستان آمل است که به دلیل شکل گیری توده های یخی و قندیل های بزرگ، چهره ای متفاوت نسبت به آبشارهای معمولی دارد. این آبشار در محدوده روستاهای نوا و نیاک و در نزدیکی دامنه های دماوند قرار گرفته و بخش زیادی از سال به صورت یخ زده دیده می شود. ارتفاع آبشار در منابع مختلف حدود 7 تا 12 متر ذکر شده و ارتفاع محل قرارگیری آن از سطح دریا حدود 2500 متر است. آنچه آبشار نوا را خاص می کند، تنها یخ زدگی آن نیست؛ بلکه شکل نامنظم قندیل ها، شیب زیاد دیواره یخی و فضای کوهستانی اطراف، منظره ای متفاوت ایجاد کرده اند. در این مقاله همه چیز را در مورد آبشار یخی نوا توضیح خواهیم داد.
آبشار یخی نوا؛ سفر به یکی از شگفتی های طبیعت ایران
در روزهای گرم تر تابستان ممکن است مقدار کمی آب در کنار بخش یخ زده جریان داشته باشد و دوباره با کاهش دما منجمد شود. این جاذبه برای علاقه مندان به طبیعت، عکاسی و کوهستان جذابیت زیادی دارد، اما مسیر رسیدن به آن کاملا شبیه یک مقصد گردشگری شهری نیست و بخش هایی از مسیر ماهیت کوهستانی و فرعی دارد.
موقعیت جغرافیایی آبشار یخی نوا
آبشار یخی نوا در استان مازندران، شهرستان آمل و بخش لاریجان قرار دارد. این آبشار در محدوده روستاهای نوا و نیاک و در نزدیکی دامنه های دماوند واقع شده است. ارتفاع محل آبشار حدود 2500 متر از سطح دریاست و همین ارتفاع در شکل گیری شرایط سرد منطقه مؤثر است. قرار گرفتن آبشار در یک محیط کوهستانی باعث شده چشم انداز اطراف آن نیز جذابیت زیادی داشته باشد. جاده هراز اصلی ترین مسیر دسترسی زمینی به منطقه نوا و محدوده آبشار محسوب می شود. موقعیت کوهستانی آبشار باعث شده بازدید از آن بیشتر برای طبیعت گردان و علاقه مندان به مناطق مرتفع جذاب باشد.
ارتفاع و شکل ظاهری آبشار
ارتفاع آبشار یخی نوا در مناطق مختلف حدود 7 تا 12 متر اعلام شده است. برخی منابع ارتفاع بخش اصلی آبشار را حدود 8 متر و ضخامت آن را نزدیک به 3 متر ذکر کرده اند. دیوار آبشار شیب بسیار زیادی دارد و در برخی منابع این شیب حدود 85 عنوان شده است. سطح یخی آّبشار برخلاف یک دیوار صاف و یکدست، از قندیل ها و توده های یخی نامنظم تشکیل شده است. این قندیل ها در اندازه های مختلف کنار یکدیگر قرار گرفته اند و ظاهر آبشار را بسیار متفاوت کرده اند. همین ساختار طبیعی، یکی از مهم ترین دلایل شهرت آبشار نواد در میان علاقه مندان به یخ و کوهستان است.
دلیل یخ زدگی آبشار نوا
دمای پایین منطقه کوهستانی نوا یکی از عوامل اصلی شکل گیری توده های یخی در این آبشار است. آب جاری در فصل های سرد پس از رسیدن به دیواره آبشار در اثرسرمای هوا منجمد می شود. با ادامه روند انجماد، لایه های مختلف یخ روی هم قرار می گیرند و قندیل های بزرگ شکل می گیرند. در دوره های سرد سال، بخش عمده آبشار به صورت یک توده یخی قابل مشاهده باقی می ماند. در روزهای گرم تر ممکن است مقدار کمی آب از قسمت هایی از دیواره عبور کند و دوباره یخ بزند. به همین دلیل ظاهر آبشار در طول سال می تواند تغییرات جزئی داشته باشد، بدون اینکه ویژگی یخی اصلی خود را از دست بدهد.
بهترین زمان بازدید از آبشار نوا
برای دیدن آبشار در حالت کاملا یخ زده، فصل های سرد سال معمولا شرایط مناسب تری ایجاد می کنند. زمستان چهره آبشار را بیش از هر زمان دیگری به یک دیواره بزرگ و سفید یخی تبدیل می کند. با این حال، سرمای شدید و احتمال برف و یخ در مسیر می تواند دسترسی را دشوارتر کند. در تابستان نیز آبشار همچنان می تواند یخ زده باشد و در مدت کوتاهی جریان باریکی از آب در کنار آن دیده شود. اگر هدف اصلی عکاسی از قندیل های یخی است، توجه به شرایط دمایی و وضعیت مسیر اهمیت بیشتری از انتخاب صرفا یک فصل دارد. پیش از حرکت بهتر است وضعیت جاده، هوا و شرایط مسیر فرعی منطقه بررسی شود تا برتامه سفر ایمن تر باشد.
مسیر دسترسی به آبشار نوا
برای رسیدن به محدوده آبشار باید از جاده هراز در مسیر تهران به آمل حرکت کرد. پس از عبور از محدوده پلور و ادامه مسیر به سمت لاریجان، خروجی روستای نوا در مسیر قرار دارد. در منابع مختلف فاصله خروجی نوا از برخی نقاط مسیر هراز متفاوت گزارش شده و به نقطه شروع اندازه گیری بستگی دارد. پس از ورود به مسیر روستا، باید مسیر فرعی منتهی به محدوده آبشار را ادامه داد. برخی گزارش ها حدود پنج کیلومتر مسیر از خروجی نوا تا بخش های نزدیک به آبشار را ذکر کرده اند. بخش پایانی مسیر ماهیت کوهستانی دارد و بسته به فصل، شرایط زمین و میزان بارش می تواند متفاوت باشد.
شرایط مسیر پیاده روی تا آبشار
مسیر رسیدن به آبشار یخی نوا تنها یک مسیر جاده ای ساده نیست و بخش هایی از آن به پیاده روی نیاز دارد. در برخی گزارش ها برای قسمت پایانی مسیر حدود یک ساعت پیاده روی کوهستانی عنوان شده است. مقدار زمان لازم به وضعیت مسیر، فصل سفر، آمادگی فردی و محل توقف خودرو بستگی دارد. در زمستان وجود برف و یخ می تواند سرعت حرکت را کاهش دهد و مسیر را دشوارتر کند. در فصل های گرم تر نیز شیب و ناهمواری مسیر همچنان نیازمند کفش مناسب و آمادگی معمول طبیعت گردی است. توجه داشته باشید زمان کافی برای رفت و برگشت را در نظر بگیرید و از حرکت عجولانه در مسیرهای ناشناخته خودداری شود.
چهره آبشار نوا در فصل زمستان
زمستان را می توان یکی از چشمگیرترین زمان ها برای تماشای ظاهر یخی آبشار نوا دانست. در این فصل، کاهش دما باعث افزایش ضخامت و گستردگی بخش های یخ زده آبشار می شود. قندیل های یخی در کنار یکدیگر قرار می گیرند و دیواره ای طبیعی و سفیدرنگ ایجاد می کنند. برف اطراف آبشار نیز باعث می شود مرز میان دیواره یخی، زمین و کوهستان جلوه متفاوتی پیدا کند. تابش نور خورشید روی سطح یخ می تواند با ایجاد سایه و درخشش، شکل قندیل ها را برجسته تر نشان دهد. البته زیبایی زمستانی آبشار همزمان با شرایط سخت تر مسیر همراه است و نیاز به آمادگی بیشتری دارد.
آبشار نوا در فصل تابستان
آبشار نوا برخلاف بسیاری از آبشارها حتی در فصل گرم نیز می تواند بخش یخ زده خود را حفظ کند. در مدت کوتاهی از تابستان، افزایش دما ممکن است باعث جای شدن باریکه ای از آب در کنار توده یخی شود. این جریان محدود دوباره در ساعات سردتر می تواند منجمد شود و به حجم یخ موجود اضافه کند. ترکیب آب جاری و یخ ثابت، در این دوره ظاهر متفاوتی برای آبشار ایجاد می کند. تابستان همچنین به دلیل کاهش برف مسیر، در برخی شرایط دسترسی ساده تری نسبت به زمستان دارد. با وجود این، وضعیت واقعی مسیر باید پیش از سفر بررسی شود و نمی توان شرایط همه روزهای تابستان را یکسان در نظر گرفت.
قندیل های یخی آبشار نوا
قندیل های بزرگ مهم ترین ویژگی ظاهری آبشار یخی نوا به شمار می روند. این قندیل ها به شکل منظم و هندسی تشکیل نشده اند و ظاهر طبیعی و نامرتبی دارند. انجماد مداوم آب باعث می شود لایه های مختلف یخ در قسمت های گوناگون دیواره ایجاد شوند. در نتیجه، سطح آبشار مانند یک دیوار صاف نیست و برجستگی های متعدد در آن دیده می شود. اندازه و شکل قندیل ها نیز می تواند با توجه به دما، میزان جریان آب و شرایط محیطی تغییر کند. همین تفاوت های طبیعی، آبشار را به سوژه ای جذاب برای عکاسی از بافت های یخی تبدیل کرده است.
اهمیت آبشار نوا برای یخ نوردی
آبشارهای یخی در صورت مناسب بودن شرایط، می توانند برای فعالیت های تخصصی مانند یخ نوردی مورد استفاده قرار گیرند. آبشار نوا نیز در برخی منابع به عنوان یکی از مکان های مورد توجه علاقه مندان به یخ نوردی معرفی شده است. با این حال، یخ نوردی فعالیتی تخصصی است و صرفا تماشای آبشار به معنای مناسب بودن آن برای صعود نیست. استحکام یخ، ضخامت آن، دمای هوا و وضعیت دیواره باید پیش از هرگونه فعالیت تخصصی بررسی شود. افراد بدون آموزش و تجربه نباید روی دیواره یخی حرکت یا اقدام به صعود کنند. برای فعالیت ورزشی در چنین محیطی، تجهیزات استاندارد و همراهی افراد باتجربه اهمیت اساسی دارد.
تفاوت آبشار یخی نوا با آبشار یخی دماوند
آبشار یخی نوا با آبشار معروف جبهه جنوبی دماوند یک جاذبه واحد نیست. آبشار نوا در محدوده روستای نوا و در ارتفاع حدود 2500 متری قرار دارد. در مقابل، آبشار یخی دماوند در مسیر جنوبی قله و در ارتفاع حدود 5100 متری واقع شده است. آبشار یخی دماوند بخشی از مسیر صعود به قله دماوند محسوب می شود و شرایط دسترسی بسیار دشوارتری دارد. شباهت نام این دو آبشار و قرار گرفتن هر دو در محدوده دماوند گاهی باعث اشتباه در معرفی آن ها می شود. بنابراین هنگام جست و جو یا برنامه ریزی سفر، باید مشخص شود منظور آبشار نواست یا آبشار یخی جبهه جنوبی دماوند.
طبیعت اطراف آبشار یخی نوا
محیط اطراف آبشار نوا بخشی از چشم انداز کوهستانی لاریجان و دامنه های منطقه دماوند است. ارتفاع زیاد منطقه باعث شده پوشش طبیعی و شرایط آب و هوایی آن با با مناطق کم ارتفاع تفاوت داشته باشد. در فصل های گرم، دامنه های اطراف نوا می توانند چهره ای سرسبزتر و مناسب تر برای طبیعت گردی داشته باشند. روستای نوا و دشت ها و ارتفاعات اطراف نیز از بخش های دیدنی این محدوده محسوب می شوند. چشم انداز کوهستانی منطقه در کنار هوای خنک، فضای متفاوتی برای علاقه مندان به طبیعت ایجاد می کند. همین ترکیب آبشار، کوهستان و چشم اندازهای اطراف، ارزش گردشگری منطقه را بیشتر کرده است.
جاذبه های دیدنی اطراف آبشار نوا
قرار گرفتن آبشار نوا در منطقه لاریجان باعث شده چندین جاذبه طبیعی در محدوده اطراف آن وجود داشته باشد. دماوند یکی از مهم ترین عناصر طبیعی برای این منطقه است و در بخش هایی از مسیر چشم انداز آن دیده می شود. روستای نوا و طبیعت کوهستانی اطراف آن نیز برای گشت و گذار و عکاسی جذابیت دارند. دشت آزو از دیگر نقاط شناخته شده نزدیک این محدوده است که چشم انداز زیبایی از کوهستان دارد. قله پاشوره نیز در اطراف نوا قرار دارد و از مقاصد مورد توجه کوهنوردان منطقه محسوب می شود. همچنین چشمه ها و آبگرم های لاریجان از دیگر جاذبه هایی هستند که می توان در برنامه سفر به منطقه در نظر گرفت.
امیدواریم مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد، در پایان به شما پیشنهاد می کنیم مقالات آبشار کوهمره سرخی، آبشار سیجان و آبشار دریابن را نیز مطالعه فرمایید.
منبع : آرگا
