روش گشتالت درمانی به تمرکز درمانی شهرت دارد و هدفش این است که به فرد کمک کند تا به تجربه اش از طریق آگاهی اضافه کرده و از تجارب و تلاش های ناکام کننده ای که این مسائل را توقف می کنند، مطلع شود. جنبه دیگر تمرکز آن است که فرد روابط بین شکل و زمینه را توسعه می بخشد، به گونه ای که بتواند توجه کاملش را به شکل اصلی معطوف نگه دارد و هر چیز دیگری را رها کند. در این روش درمانی، با آوردن رفتارهای اجتنابی به آگاهی، سعی می شود حالت عدم تعادل به تعادل بازگردانده شود. هدف اصلی این است که شخص هر چه بیشتر با پیرامون خود در تماس و تعامل طبیعی قرار گیرد. از عواطف و تحریک های ناخواسته خویش آگاهی پیدا کند، بتواند با خود و محیط واقعی به طور کامل در تماس قرار داشته باشید و کلیت ارگانیزم او حفظ شود. ما در این مقاله قصد داریم تکنیک های گشتالت درمانی را مورد بررسی قرار دهیم.
تکنیک های گشتالت درمانی؛ راهی برای شناخت بهتر خود
بر اساس داده های کتاب روان درمانی کنونی، روان درمانگران برای آزمودن رویکردهای جدید و به کارگیری آن ها در درمان مراجعین خود ترغیب شده اند. یکی از سه رویکرد مهم که درمانگران گشتالت درمانی از آن ها استفاده می کنند، عبارتند از:
۱. بازنمایی تجربیات گذشته
مسائل معلق به رویدادهای گذشته اشاره دارند که می توانند بر حال ما اثر بگذرانند. این احساسات کنترل نشده و مسدود شده، گره های شخصی هستند که ما را از زندگی کامل در لحظه دور می کنند. به عنوان مثال افرادی که در زندگی گذشته ما بودند را در نظر بگیرید. براساس نظریه گشتالت، همه ما با دوستان، اقوام، نزدیکان و عزیزان خود که در گذشته هستند، هنوز مشکلات پررنگی داریم، حتی بدون این که از آن ها کاملا آگاه باشیم.
شما می توانید برای انجام این کار یک شبیه سازی، یک روند ذهنی دیدار مجدد و خداحافظی با شخصی که از دست داده اید را انجام دهید. برای این کار از لحاظ ذهنی شخصی را در کنار خود تصور کنید و آنچه را همیشه می خواستید بیان کنید، برای آن شخص خیالی بازگو کنید. با این کار دردی که آزارتان می دهد را پیدا می کنید و غم، اندوه، احساس گناه یا دلخوری خود را با این روش از بین می برید. نظریه گشتالت اشاره به این موضوع دارد زمانی که مسائل بازمانده از گذشته را فاش و شناسایی کردیم، آن ها را رها می کنیم. سپس دایره ناتمام را می بندیم و به سمت جلو حرکت خواهیم کرد.

تمرینات خودآگاهی
گشتالت درمانی بر این باور است که آگاهی از احساسات، افکار و رفتارهای لحظه ای، کلید اصلی تغییر به شمار می آیند. درمانگر در این تکنیک های خودآگاهی مراجع را تشویق می کند تا بر اکنون و اینجا متمرکز شود و از طریق مشاهده و توصیف دقیق تجربیات خود، به خودآگاهی بیشتری دست پیدا کند.
هدف از این تکنیک:
- درک تأثیر محیط و دیگران بر شرایط روانی
- شناسایی الگوهای رفتاری سازنده و خودکار
- درک تأثیر محیط و دیگران بر وضعیت روانی
در این تکنیک برای تقویت آگاهی ذهنی از تمرینات تنفسی یا مراقبه استفاده می شود. در این روش درمانگر به تشویق مراجع می پردازد تا بتواند احساسات فیزیکی خود را کامل توصیف کند.
۲. صندلی خالی
تکنیک صندلی خالی یک ترفند نقش آفرینی بسیار محبوب است که به مراجع این امکان را می دهد تا بتواند تصور کند و در گفتگو با شخص یا بخشی از خود شرکت داشته باشد. این تکنیک گشتالت درمانی شامل نشستن مراجع در مقابل یک صندلی خالی می شود، در صورتی که درمانگر او را تشویق می کند که تصور کند شخص دیگری یا بخشی از خود (مانند قسمتی از خشم، انتقاد یا گذشته) روی صندلی قرار گرفته است. سپس مراجع با هر فردی که تصور می کند روی صندلی خالی است، گفتگو را آغاز می کند. فرض بر این است که این تمرین افکار، رفتارها و احساسات فرد را درگیر می کند. این موضوع می تواند برای کمک به افراد مفید باشد تا حواسشان بیشتر به کل موقعیت ها بوده و بتوانند تکه های خودشان را فراموش یا آن را جدا کنند. این گفت و گو یک تکنیک خاص و محبوب است و می تواند توسط بسیاری از درمانگران خارج از گشتالت درمانی نیز استفاده شود.

هدف اصلی از تکنیک صندلی خالی شامل موارد زیر است:
- افزایش آگاهی و پذیرش احساسات پیچیده
- برقراری ارتباط مستقیم با قسمت های نادیده گرفته شده از خود یا سایر افراد
- تسهیل تجربه و ابراز احساسات
اگر شخصی احساس رنجش یا خشم نسبت به والدین خود داشته باشد، ممکن است در این تمرین از او خواسته شود که این احساسات را به طور مستقیم خطاب به صندلی خالی بیان کند. سپس می تواند نقش والدین را ایفا کند و از دیدگاه آن ها پاسخ خود را بدهد. این پروسه نه تنها به رهایی از افکار و احساسات منفی کمک می کند، بلکه می تواند رابطه را به سمت و سوی بینش جدیدی پیش ببرد.
۳. تکنیک صندلی داغ
در سومین تکنیک گشتالت درمانی که به تکنیک صندلی داغ شهرت دارد، درمانگر در کنار مراجعه کننده می نشیند و با پرسیدن سؤالات مستقیم و حرف های برانگیزاننده، او را برای زنده کردن تجربیات استرس زایی که در زندگی اش پیش آمده است، ترغیب می کند. در این روش، درمانگر تلاش می کند مراجع خود را تشویق کند که احساس غم، گناه یا رنجش را به صورت کاملا آشکار بیان کند. هدف از انجام تکنیک این است که مراجع نسبت به موقعیت های زندگی یا احساساتی که تجربه می کند، آگاهی بیشتری داشته باشد و بتواند برای مشکلات خود راهکاری پیدا کند.
تکنیک صندلی داغ را می توانید در فضای زوج درمانی یا گروه درمانی نیز انجام دهید. در زوج درمانی، ممکن است شخص بحثی را که اخیرا با همسر خود داشته است بیان کند. یکی از زوجین مسئله را به طور مستقیم با درمانگر خود در میان می گذارد، این در حالی است که همسر او به آنچه می گوید خوب گوش می دهد. بعد از این همسر شخص در مورد آنچه گفته شده و احساسی که در او ایجاد شده به گفتگو می نشیند.

در گروه درمانی، یک شخص با یک مسئله خاص به درمانگر مراجعه می کند و در صورتی که سایر گروه سکوت کنند، در مورد آن موضوع صحبت می کنند. بعد از پایان بحث در مورد موضوع، گروه احساس خود و آنچه را که مشاهده کرده به اشتراک می گذارد و اینکه آیا توانسته تجربه مشابهی داشته باشد یا خیر؟
منبع : آرگا





















