دسته ها
پنج شنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵

همه چیز درباره داروی لیتیم کربنات و مزایا و عوارض آن

  • محدثه خاکشور
  • ۳۱ تیر ۱۴۰۲
  • ۰

داروی لیتیم کربنات یک داروی کاربردی روانپزشکی تثبیت کننده خلق است که برای بیماری افسردگی و اختلالات دوقطبی تجویز و مصرف می گردد.

لیتیوم کربنات دارویی روانپزشکی می باشد که در گروه داروهای ثبات بخش خلق و خوی جای می گیرد، این قرص نخستین داروی اثبات خلق و خوی کاربردی جهت بیماری اختلال دوقطبی می باشد که اوایل جهت درمان نقرس مورد استفاده قرار می گرفت. این دارو به مدت چندین دهه کاربرد داشت و البته تاثیرگذار و مفید هم بوده ولی با راه یافتن داروهای جدید، مصرف آن به دلیل عوارض جانبی که قابل کنترل است، کمتر شده باشد. در این مطلب به معرفی داروی لیتیم کربنات می پردازیم.

تعریف داروی لیتیم کربنات

داروی لیتیم کربنات خوراکی بوده و با اسم های تجاری «Lithonate»، «Lithobid»، «Lithizine»، «Carbolith»، «Duralith»، «Eskalith» مشتق گردیده از عنصر طبیعی «لیتیم» در اشکال کپسول و قرص موجود است که برای درمان بیماری های افسردگی مانیک و اختلال دوقطبی مورد استفاده قرار می گیرد.

قرص لیتیوم یا لیتیم از جمله داروهای کاربردی برای اختلال های پزشکی می باشد که غیر از این نام، دارای اسامی دیگری نیز است. لیتیوم به صورت خوراکی (قرص و کپسول) مورد استفاده قرار می گیرد که تاثیرش بر روی اعصاب مرکزی می باشد. با مصرف این دارو به مدت طولانی شاهد تاثیرت مثبت و فوایدی همچون کم شدن و سطح حالت مانیا همچون احساس های تند و جوشش احساس خوب، عدم امنیت، تحریک پذیربودن، استرس، کارهای خصومت آمیز، تند سخت گفتن می گردد. لیتیم همچون سدیم نوعی نمک به شمار می رود که در داروخانه های کشور به شکل قرص های سیصد گرمی به اسم لیتیم کربنات موجود است.

از متداول ترین موارد مصرف لیتیوم در موارد «افسردگی ۲قطبی یا مانیک دپرسیو» است، در واقع از آن برای هر ۲ فاز افسردگی و شیدایی مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از این دارو به صورت منظم می تواند تا حد ۸۰ درصد از پیشرفت بیماری افسردگی دوقطبی جلوگیری کند. لیتیم چه در مرحله شدت بیماری که اغلب در بیمارستان بستری می شود و چه در مرحله خاموشی و نگهدارنده بیماری مورد استفاده قرار می گیرد، به بیانی ساده تر علاوه بر درمان بیماری در مرحله حاد می تواند ار پیشرفت فاز مانیا و افسردگی پیشگیری کند.

داروی لیتیم کربنات برای افسردگی و اختلالت دوقطبی

میزان مصرف لیتیوم

اغلب داروی لیتیوم به صورت روزانه ۳ – ۴ عدد باید مصرف شود، ولی روان پزشک ها اندازه مصرفی آن را بر حسب سطح خونی آن تعیین و تنظیم می نمایند. سطح خونی لیتیوم بر اساس بیماری بیان می گردد. در حالت حاد ابتلا میان ۸.۰ – ۲.۱ میلی اکی والان در لیتر و در حالت خاموشی میان ۰.۶ – ۰.۸ تنظیم می گردد.

پیش از اقدام به استفاده داروی لیتیوم دکتر خویش را نسبت به برخی موارد از جمله حساسیت به دارو، مصرف سایر داروهای دارای فرآورده های یددار، استازولامید، مسکن غیراستروئیدی، هالوپریدول، مدرها، داروهای دسته فنوتیازین، ابتلا به بیماری هایی مانند قلبی و عروقی، نارسایی کلیه، صرع، حبس ادراری یا شاش بند، بیماری های تیروئیدی و گواتر، دیابت، پارکینسون، استفراغ، اسهال، شیزوفرنی، عفونت های شدید با تب زیاد و پسوریازیس در جریان بگذارید.

مصرف داروی لیتیوم چه مزیت هایی دارد؟

  • این دارو که برای بیماری های ضد افسردگی و اختلالات دوقطبی به کار می رود دارای مزایایی همچون:
  • کم شدن نشانه های بیماری دوقطبی و شدت آن
  • کم شدن احساس خطر از سوی سایر افراد و تحریک پذیری
  • پیشگیری از اعمال پرخاشگری، تهاجمی و خصمانه
  • کم دن استرس و اضطراب
  • آهسته سخن گفتن و پیشگیری از تند و بلند حرف زدن

مصرف لیتیوم کربنات چه عوارضی دارد؟

  • مصرف این دارو دارای عوارض کوتاه و بلند مدت می باشد، لرزش دست، احساس ضعف بسیار در ماهیچه ها، حس بیماری و اسهال از عارضه های کوتاه مدت و اختلالات تیروئیدی، بیماری حاد کلیه از عارضه های بلند مدت هستند. همچنین از دیگر عوارض این دارو می توان به موارد زیر اشاره داشت:
  • افزایش وزن که استفاده میزان بالای آب و فعالیت کم تیروئید از علل آن است.
  • زیاد شدن ادرار که این مشکل بسیار متدوال می باشد و امکان دارد در ۳۰درصد افراد مشاهده گردد، با استفاده داروها در ۱ دوز و زیاد کردن میزان مصرف مایعات در طی روز این عارضه قابل کنترل می باشد.
  • فعالیت پایین تیروئید که در ۱۰ درصد مصرف کنندگان این دارو مشاهده می گردد که با مصرف لووتیروکسین تاثیر مثبت دارد.
  • مشکلات گوارشی همچون اسهال، استفراغ، تهوع که بهتر است این دارو را با غذا مصرف نمایید تا عوارض آن کمتر شود.
  • مشکلات پوست و مو همچون ریزش مو، جوش هایی مثل جوش غرور و شدید شدن پسوریازیز است.
  • لرزش دست و پا
  • که با کم کردن دوز دارو و نیز مصرف دارو در ۳ وعده و مصرف داروی پریمیدون و پروپرانولول قابل کنترل است.
  • مسموم شدن که با داروی لیتیوم کربنات با سطح خونی ۵.۱ میلی اکی والان در لیتر و یا بیشتر آغاز می گردد. نزدیک شدن سطح درمانی ۸.۰ – ۲.۱ با سطح خونی مسوم بودن این دارو افزایش دقت در تجویز و مصرف آن را الزامی می کند. سرگیجه، استفراغ، نیستاگموس عارضه های خفیف و تاری دید، اختلال هوشاری، بی اشتهایی، پرش های اندامی از عارضه های متوسط و کما و تشنج از عارضه های حاد مسمومیت با این دارو می باشد.

آشنایی با لیتیوم داروی روانپزشکی

تداخلات دارویی و موارد منع مصرف

در مورد این که مصرف مداوم لیتیوم کربنات امکان دارد سطح لیتیم خون را متغیر سازد، خوب است درباره آن با دکتر خودتان مشورت کنید. همچنین گفتنی است که نوشیدن قهوهف چایف الکل تاثیر کاهنده بر روی سطح لیتیوم دارد، بنابراین خوب است دستکم زیاده روی در مصرف این نوشیدنی ها نداشته باشیم.

داروهای ضد التهاب و ضد درد همچون ناپروکسن، ایبوپروفن و یا بروفن، تیازیدها و داروهای کنترل فشار که خون مدر بوده و موجب زیاد شدن ادرار می شوند، سطح لیتیم را نیز افزایش می دهند. خوب است هر ۳ ماه یک بار آزمایش های زیر مانند کلیه، تیروئید، سطح خونی لیتیم و همچنین موارد دیگری که دکترتان تجویز می کند را انجام بدهید. مصرف ۲ – ۳ لیتر مایعات در طول روز جهت تنظیم سطح لیتیم خون سودمند می باشد. اگر قصد مسافرت به مناطق ییلاقی و یا قشلاقی را دارید حتما دکتر خویش را در جریان بگذارید.

داروی لیتیم برای کودک های زیر ۱۲ سال ممنوع می باشد زیرا مصرف آن ضعیف شدن استخوان های آنها را در پی دارد. اگر نیاز بود تحت نظر دکتر از دوزهای بسیار پایین و مطابق وزن آنان تجویز می گردد.

مصرف این دارو در زنان باردار به خصوص در ۳ ماه نخست بارداری قدغن می باشد، زیرا ریسک عارضه های قلبی در جنین را بیست برابر بیشتر می کند. بعد از زایمان هم با توجه به اینکه لیتیم از شیر مادر ترشح می گردد، خوب است از مصرف این دارو خودداری گردد و یا اگر به دلیل ریسک عود بیماری و تشخیص دکتر استفاده لیتیم الزامی است، باید از شیر خشک برای تغذیه فرزندتان بهره ببرید.

چگونگی قطع استفاده لیتیم

از مهمترین نکات در رابطه با مصرف این دارو، زمان و چگونگی قطع کردن مصرف آن است. تحت هیچ شرایطی نباید یکباره و طبق میل خود مصرف داروی لیتیم را قطع نمایید. به منظور قطع دارو و یا جایگزین کردن سایر دارو و یا داروها حتما لازم است روانپزشک معالج شما آن را تجویز نماید.

از عوارض قطع این دارو می توان به رفتار و حمله های جنون آمیز حادتر و از کنترل خارج شدن بیماری اشاره داشت. در واقع می توان گفت وقتی مصرف این دارو تجویز می گردد، مصرف نکردن آن خیلی خیلی زیان بارتر و دارای عوارض زیادتر از مصرف نکردن آن می باشد.

داروی لیتیم و مزایا و معایب آن

سخن پایانی

در این مطلب اختصاص داده شده به داروی لیتیم کربنات در باب تعریف آن، میزان و نحوه مصرف، مزایا و عوارض دارو، تداخلات دارویی و موارد منع و در نهایت موضوع مهم زمان قطع دارو قلم زدیم، همچنین در ادامه به چگونگی نگهداری دارو می پردازیم: دارو را در دمای اتاق به دور از گرما، رطوبت و نیز دور از دسترس کودک بگذارید، دارو نباید یخ بزند و به هیچ وجه آن را در حمام نگهداری ننمایید. از مصرف داروی تاریخ انقضا گذشته بپرهیزید. همچنین در صورت آشنایی با قرص پوریکا و قرص ایزیکام می توانید به لینک ها مراجعه کنید.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *