افراد زیادی به دلیل چاقی دردهای مفصلی را تجربه میکنند. در بسیاری از موارد کاهش وزن نه تنها به کاهش درد کمک میکند بلکه خطر آرتروز را کمتر میکند. ما در این مطلب قصد داریم ارتباط میان چاقی و زانو درد را بررسی کنیم. اگر شما هم در حال حاضر اضافه وزن دارید و فشار زیادی را بر روی زانوهای خود احساس میکنید این مطلب برایتان مفید خواهد بود، همراه ما باشید.

همان طور که خودتان هم میدانید زانوها بزرگترین مفصل موجود در بدن ما هستند. مفصلی که هر روز و به دلایل مختلفی از آن استفاده میکنیم. از نشستن و برخاستن گرفته تا راه رفتن و پریدن. جالب است بدانید زمانی که ثابت میایستید فشار وزنتان بر روی مفاصل زانو ۸۰% است، در حالی که وقتی شروع به راه رفتن میکنید این فشار به ۱۵۰% میرسد! در یک فرد ۷۰ کیلویی این حدود ۱۰۰ کیلو بار اضافه است! حالا تصور کنید که فرد وزن بیشتری داشته باشد. فشار زیادیست، اینطور نیست؟!
وزن چطور بر زانوها تاثیر میگذارد؟
وزن بیشتر باعث میشود که به مفاصل و غضروفهایی که در انتهای استخوانها به منظور محافظت از اسکلت بدن ما قرار گرفتهاند فشار مضاعفی وارد شود. هر چقدر این فشار بیشتر باشد احتمال ملتهب شدن مفاصل وجود دارد که در نتیجه همین التهاب فرد درد زیادی را تجربه خواهد کرد، تا جایی که دیگر قادر به راه رفتن هم نخواهد بود. این هم به یاد داشته باشید که چربی اضافه بدن باعث افزایش مواد شیمیایی مضر در خون میشود که این مورد هم به التهاب مفاصل منجر میشود. پس چاقی نه تنها به صورت مستقیم ، بلکه به صورت جانبی و غیر مستقیم هم بر سلامتی تاثیرگذار است.
هر دوی این موارد در نهایت منجر به افزایش احتمال آرتروز میشوند. همان طور که میدانید آرتروز یکی از خطرناکترین و البته شایعترین بیماریهای مفصلیست که در دنیای امروزی افرادی زیادی آن را تجربه میکنند – که این موضوع هم به سبک زندگی ما در جهان جدید برمیگردد.
آرتروز دقیقا همان ملتهب شدن مفاصل است. در چنین شرایطی غضروفهایی که از برخورد دو استخوان به یکدیگر محافظت میکردند به مرور زمان از بین میروند. این یعنی درد ناشی از بیماری به دلیل ساییده شدن دو استخوان بر روی یکدیگر است.
علائم و نشانههای زانو درد
- قرمزی و گرمای زیاد
- تورم و سفتی مفصل زانو
- ناتوانی در صاف کردن کامل زانو
- از دست دادن بازه و دامنه حرکتی
- احساس ضعف و بی ثباتی در حرکت
- شنیدن صدا در حین راه رفتن یا انجام فعالیت
همگی از علائم و نشانههای زانو درد هستند.
افزایش سن یکی دیگر از دلایل بروز آرتروز و ساییدگی مفاصل است. اضافه وزن در بازه سنی ۵۰ سال به بالا تنها احتمال بروز آرتروز را بیشتر و بیشتر میکند.
چاقی منجر به بروز چه عارضههای دیگری میشود؟
یکی دیگر از سایدافکتهایی که چاقی به همراه دارد نقرس است که دلیل بروز آن چربی بیش از اندازه بدن ماست. زمانی که مقدار این چربی زیاد باشد بدن به انسولین پاسخ مثبتی نمیدهد – وضعیتی که با نام مقاومت به انسولین که معادل انگلیسی آن insulin resistance است شناخته میشود.
زمانی که در چنین شرایطی قرار میگیرید کلیهها به سختی میتوانند اسید اوریک اضافی را دفع کنند. در نهایت این اسید اوریک در مفاصل تجمع میکنند که انباشته شدن آنها بر روی هم منجر به تشکیل شدن کریستالهایی اطراف مفاصل میشود. کریستالهایی که حملات ناگهانی دردناکی برای فرد به همراه خواهند داشت. با اینکه نقرس اغلب اوقات در انگشتان یا مچ پا دیده میشود، اما گاها تاثیر آن در زانوها هم مشاهده شده است.

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنید؟
اولین دکتر برای شما خودتان هستید. این شمایید که باید نگران وضعیت سلامتیتان باشید و برای بهتر کردن شرایط تلاش کنید. پس اگر در وضعیت نابسامانی قرار دارید دست به کار شوید. این یعنی زمانی که دیگر کنترلی بر وزنتان ندارید و هر کاری برای کاهش آن انجام میدهید جواب نمیگیرید.
شما میتوانید برای کاهش وزن و مدیریت آن با یک متخصص تغذیه در تماس باشید. همچنین اگر که مشکلات گوارشی و مزاجی دارید میتوانید یک وقت معاینه با دکتر گوارش برای خودتان بگیرید. این نکته را در نظر بگیرید که شما زمانی وضعیت سلامتی خوبی دارید که هم خوب غذا میخورید و هم خوب دفع داشته باشید.
به علاوه اینکه اگر چاقی و اضافه وزنتان همین حالا هم به مفاصلتان فشار وارد کرده و نگران وضعیت سلامتیتان هستید میتوانید با یک متخصص ارتوپد مشورت کنید. گاها در کنار کاهش وزن، یک دوره استفاده از داروهای مفصل ساز درد شما را کاهش میدهد.
مزیتهای وزن ایدهآل
حفظ یک وزن ایدهآل مزیتهای زیادی به همراه دارد:
- کاهش فشار وارد شده به زانوها
- کاهش التهاب مفاصل
- کاهش ریسک بروز بیماریهای مختلف
کاهش فشار وارد شده به زانوها
در هر فرد هر نیم کیلو کاهش وزن مساویست با کاهش فشار ۲ کیلویی بر زانوها. این یعنی اگر شما حدودا ۵ کیلو وزن کم کنید میتوانید تقریبا ۲۰ کیلو فشار وارد شده به هر زانو را در حین راه رفتن کم کنید، مقدار قابل توجهی است! به علاوه هر چقدر وزن و فشار بر روی این مفصل کمتر باشد ساییدگی غضروف و پارگی رباطها کمتر اتفاق میافتد.
کاهش التهاب مفاصل
مدتهاست که آرتروز به عنوان یک بیماری فرسایشی در نظر گرفته میشود. این التهاب بیشتر از اینکه یک پیامد خطرناک باشد یک عامل خطرناک است. همان طور که گفتیم چاقی میتواند میزان این التهاب را در بدن افزایش دهد که در نهایت منجر به تجربه درد در فرد بیمار میشود.
کاهش ریسک بروز بیماریهای مختلف
چاقی نه تنها فشار زیادی به مفاصل بدن وارد میکند بلکه احتمال بروز بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلب و عروق را افزایش میدهد.
درمان و چاره کار
سبک زندگی سالم!
این تنها چاره کار برای درمان چاقی و بیماریهای نشات گرفته از آن است. سبک زندگی سالم یعنی شما یک روتین ورزشی منظم داشته باشید و از خوردن فست فود و غذاهای فرآوری شده خودداری کنید و بیشتر به سمت غذاهای سالم و سبزیجات بروید. این نکته را هم در نظر داشته باشید که ورزش کردن در کنار رژیم غذایی سالم نتیجه مثبت خواهد داشت. از همین امروز شروع کنید. پیادهروی، دوچرخه سواری، ورزشهای کششی، ورزشهای آبی، ورزشهای قدرتی و یوگا همگی گزینههای روی میز هستند.

سخن پایانی
اگر میخواهید زندگی سالمتری داشته باشید و به طبع سالهای زیادی را بدون تجربه بیماری سپری کنید باید خودتان دست به کار شوید. برای اینکار میتوانید از قدمهای کوچک شروع کنید و رفته رفته این عادات سالم را تبدیل به بخشی از زندگیتان کنید. حجم وعده غذاییتان را کم و تعداد وعدهها را بیشتر کنید، سعی کنید اکثر اوقات در کنار غذا سبزیجات بخورید، با دوچرخه به محل کارتان بروید، به جای آسانسور از پلهها استفاده کنید، بجای غذای بیرون غذای خانه را به سر کار ببرید. رفته رفته میبینید که این کارهای کوچک چه تغییرات بزرگی به همراه خواهند داشت.
منبع : آرگا





















