رصد خانه الغ بیگ یکی از رضد خانه های بسیار پیشرفته در زمان خود بوده است و تا کنون نیز یکی از بهترین ها به شمار می رود. این رصد خانه در سمرقند واقع شده است و یکی از بخش های دیدنی ازبکستان به شمار می رود. در نظر داشته باشید که این رصد خانه یکی از بهترین ها در سال 1420 میلادی بو.ده است ولی به دلایل کاملا تعصبی از میان رفته است. در ادامه اطلاعاتی در این زمینه در اختیار شما همراهان عزیز قرار می دهیم تا با این مورد بیش تر آشنا شوید.
رصد خانه الغ بیگ سمرقند؛ شاهکار نجوم در قلب ازبکستان
ستاره شناسی و نحوم شناسی از زمان های قدیم یکی از بهترین موارد در بین دانشمندان بوده است و تشنگان علم نیز از این مورد بسیار حمایت می کردند. در این علم افرادی همچون خواجه نصیر الدین توسی، ابوریحان بیرونی و عمر خیام بسیار زبانزد می باشند. در واقع این رصد خانه زمانی که بنا شد توانست کمک بسیار زیادی بر این علمک داشته باشد. این رصد خانه در ازبکستان امروزی قرار دارد و در سال 1424 میلادی به دست الغ بیگ تیموری ساخته شد.
این فرد نوه تیمور همان فردی بود که سلسله تیموریان را بر پا کرد. خود این فرد از ستاره شناسان و منجمانم بسیار معروف در زمان خود بوده است و پسر شاهرخ میرزا و گوهر شاد آغا می باشد و با این حال باید در نظر داشته باشید که این فرد پادشاه ایران نیز بود ولی کوشید تا بتواند یک رصد خانه بسیار خوب در این شهر برای دانشمندان تهیه نماید.
معماری خاص این رصد خانه
باید در نظر داشته باشید که برای ساخت این رصد خانه زحمت های بسیار زیادی کشیده شده است و در همان زمان ساخت الغ بیگ تیموری چندی از افراد دانشمند و ستاره شناسان در آن زمان را دعوت نمود تا علاوه بر این که کار های خود یعنی تدریس و تحقیق را انجام می دهد در ساخت این رصد خانه به ایشان کمک کنند. از مهم ترین این افراد می توان به غیاث الدین جمشید کاشانی، قوشچی و قاضی زاده رومی اشاره داشت و باید بدانید که این افراد در کنار یک دیگر حدودا 5 سال زمان گذاشتند تا بتوانند این بنا را بسازند.
معماری این رصد خانه بسیار خاص می باشد و شکلی دایره ای دارد. این رصد خانه دو طبقه دارد و هر طبقه حدودا 48 متر می باشد که محور وسط آن دقیقا در نصف النهار سمرقند بوده که به چهار سما و جهت قرار دارد. یکی از زاویه های این محور به زاویه فخری معروف می باشد و بر محور شمال به جنوب برای رصد کردن ماه و خورشید نصب شده است.
در هر دو طبقه این رصد خانه اسطرلابی بزرگ وجود دارد که برای رصد کردن ستاره ها ساخته شده و این بنا از آجر های پخته شده تهیه شد. البته که کار در همین جا به اتمام نرسید و تمامی نمای بیرونی این بنا لعاب کاری شد و از کاشی ها برای محکم تر شدن سازه استفاده شده است. می توان گفت که این رصد خانه در زمان خود یکی از بهترین و برجسته ترین رصد خانه های جهان به شمار می رفت.
خراب کردن رصد خانه
یکی از مشکلاتی که برای این رصد خانه ایجاد شد این بود که در سال 1449 میلادی این بنای زیبا و بسیار خاص که به صورت اصولی برای رصد ستاره ها و خورشید و ماه ساخته شده بود توسط یک سری از افرادی که افراطی بودند و به صورت افراطی سعی داشتند تا دین خود را به دیگران تحمیل نمایند تخریب شد.
البته که در قرن 18 ام بقایای به جلا مانده از این رصد خانه در ازبکستان توسط فردی بال نام ویاتکین کشف شد. این فرد یکی از باستان شناس های روسی بود و این کشف به این دلیل رخ داد که این فرد نامه ای پیدا کرده بود و دقیقا محل این رصد خانه در این نامه از نظر جغرافیایی ذکر شده بود.
جالب است بدانید که این رصد خانه و دانشگاه نجوم در ازبکستان یکی از پر بازدید ترین جاذبه های توریستی این کشور به شمار می رود و اگر می خواهید به ازبکستان سفر کنید بهتر است مکان های دیدنی آن مانند دیدنی های تاشکند و دیدنی های سمرقند را فراموش نکنید و حتما از این موارد دیدن نمایید.
منبع : آرگا
