دسته ها
سه شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵

عمارت حاج رئیس معماری ناب ایرانی در قلب بوشهر

  • مهتاب علی پناه
  • ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
  • ۰

بوشهر جزو شهرهای معروف و دیدنی محسوب می شود که از مکان های دیدنی زیادی برخوردار است و یکی از مکان های دیدنی آن عمارت حاج رئیس است که در این مقاله بیشتر با این عمارت آشنا می شوید.

در قلب تپنده بوشهر، شهری که با عطر دریا و بادهای شرجی درآمیخته است عمارت حاج رئیس به عنوان یک بنایی تاریخی قد برافراشته است که داستان های دوران را در دل خود نهان کرده است. این شاهکار معماری، یادگاری از ذوق و هنر حاج عبدالرسول طالبی، تاجری نامدار و ملقب به رئیس التجار است که در عصر قاجار، شکوه و اقتدار بازرگانان ایران را به نمایش می گذارد. از این رو، اگر شما نیز از آن دسته افرادی هستید که در مورد ان عمارت اطلاعات کافی ندارید به شما دوستان عزیز پیشنهاد می کنیم بهتر است تا پایان مطلب همراه ما باشید.

عمارت حاج رئیس و بافت تاریخی بوشهر

پیش از آنکه به عمارت حاج رئیس بپردازیم، باید نگاهی له بافت تاریخی شهر انداخت تا ابتدا با این شهر تاریخی محبوب و پرطرفدار آشنا شوید. این بافت که در شبه جزیره ای مثلثی شکل جای گرفته است، گویی تکه ای از گنجینه معماری ایران است. چهار محله کهن، هر کدام با هویتی مستقل، چون مهره های ارزشمندی بر گردن این نگین نشسته اند: بهبهانی، دهدشتی، کوتی و شنبدی. بافت تاریخی بوشهر که حدود سی و هشت هکتار وسعت دارد و بیش از هزار خانه را در خود جای داده، در دوران قاجار، اوج شکوفایی خود را تجربه کرد، زمانی که این بندر، دروازه ورود فرهنگ ها و تمدن های گوناگون به ایران بود.

معرفی عمارت حاج رئیس

ریشه های بنای تاریخی حاج رئیس

ریشه های این بافت کهن به دوران حکومت نادرشاه افشار در سال 1736 میلادی باز می گردد. با تأسیس پایگاه دریایی نادر در خور نادری، بوشهر از روستایی کوچک به بندری حیاتی بدل شد و این رونق، در دوره زندیه نیز به دلیل نزدیکی به شیراز، پ دو چندان گردید. بافت قدیم بوشهر، از سه سمت به آغوش خلیج فارس سپرده و از جنوب به خیابان لیان امروزی محدود می شود این عمارت تاریخی به عنوان یکی از مکان های دیدنی بوشهر محسوب می شود که در زمان سفر به بوشهر می توانید از این بنای تاریخی دیدن نمایید که در مقاله قبلی به معرفی عمارت دهدشتی و عمارت ملک در بوشهر پرداختیم تا در مورد آن اطلاعات کافی به دست آورید.

بنای تاریخی حاج رئیس: تلفیقی از هنر و کارایی

در میان این گستره تاریخی، در محله شنبدی، بر فراز تپه ای کم ارتفاع و در فاصله ای اندک از دریا، عمارت حاج رئیس همچون نگینی می درخشد. این بنای سترگ، که در دوره قاجار برپا شد، نه تنها محل سکونت یکی از ثروتمندترین بازرگانان زمان بود، بلکه شاهدی بر جایگاه رفیع او در جامعه نیز هست. حاج عبدالرسول طالبی، آنقدر مورد اعتماد مردم و سرمایه داران بود که وظیفه خطیر جمع آوری سرمایه برای تأسیس بانک ملی ایران به او سپرده شد. لقب رئیس التجار  که از حکومت قاجار دریافت کرد، بعدها به حاج رئیس تبدیل شد.

عمارت حاج رئیس در بوشهر

مساحت محوطه ی این عمارت در مجموع حدود ۴۴۵۰ مترمربع است. در این مجموعه، فضاهای سرپوشیده در دو تراز قرار گرفته اند و مساحت آن ها نزدیک به ۵۵۰۰ مترمربع برآورد می شود. مجموعه ی بنا شامل پنج حیاط مرکزی است و در میان آن ها، بنایی که ظاهراً متأخرتر ساخته شده بود، در حیاط دوم از میان رفته است.

این ساختمان کهن، به واسطه ی تعداد زیاد درها و پنجره ها، در نگاه نخست بیش از هر چیز جلب توجه می کند. شکل و شیوه ی تعبیه ی بازشوها به گونه ای است که می توان حدس زد هدف اصلی آن ها جریان هوا و خنک کردن فضاهای داخلی در روزهای گرم بوده است. برای ساخت درها و پنجره ها از چوب ساج هندی استفاده شده و در بخش هایی از پوشش سقف نیز بوریا و چوب صندل به کار رفته است.

این عمارت در واقع از 9 حیاط پیوسته تشکیل می شود، اما متاسفانه چهار حیاط آن به علت بی توجهی های گذشته، کاملاً تخریب شده است. فضاهای اتاقیِ این مجموعه در قالب نه حیاط داخلی و در یک، دو و سه طبقه بنا شده اند و برای کارکردهای مختلف مورد استفاده قرار می گرفته اند. این حیاط ها شامل حیاط داخلی، حیاط آشپزخانه، حیاط مسکونی (خانه محمدحسین، فرزند حاج رئیس)، حیاط مجلسی (بیرونی)، حیاط ویژه ی ابزار و وسایل چهارپایان، حیاط اصطبل و نیز سه حیاط مخصوص سکونت خدمت کاران بوده است.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *