شهر تاریخی زنجان، که قدمتش در متون کهن جغرافیایی ایران ثبت شده است، به واسطه موقعیت ویژه جغرافیایی و عبور رودخانه های پرآب، میزبان مجموعه ای از پل های تاریخی زیبا است که به عنوان یکی از مکان های دیدنی آن محسوب می شود.
معرفی پل های تاریخی زنجان
این پل ها، که یادگاری از دوران پرشکوه قاجار هستند، نه تنها شاهکارهای معماری محسوب می شوند، بلکه از دیدنی های زنجان به شمار می آیند. از میان این سازه های ارزشمند، پل میربهاالدین، پل حاج سید محمد و پل سردار از شهرت و اهمیت ویژه ای برخوردارند که در ادامه با این پل های زنجان بیشتر آشنا می شوید، در مقاله قبلی روستای زرنان زنجان را نیز به شما معرفی کردیم.
پل حاج سید محمد
پل حاج سید محمد، که در جنوب شرقی زنجان و بر روی رودخانه زنجان رود واقع شده است، یکی دیگر از آثار برجسته دوره قاجار است. این پل در حدود سال 1300 هجری قمری توسط حاج سید محمد، تاجری متمول، احداث شد. با طول تقریبی 195 متر و عرض 6.5 متر، این پل دارای سه دهانه اصلی است که دهانه میانی بزرگتر بوده و دو دهانه کوچکتر در میان پایه ها برای عبور آب های سطحی تعبیه شده است. پایه های این پل با سنگ های سفید و ملات ساروج ساخته شده و بدنه اصلی آن با آجرهای ظریف و فضاهای خالی متعدد، برای سبکی و استحکام بیشتر بنا شده است. پل حاج سید محمد در سال 1356 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پل سردار
پل سردار، که در جنوب غربی زنجان بر روی رودخانه زنجان رود و در مسیرهای ارتباطی مهم قرار دارد، نام خود را از سردارالدوله گرفته و به روایتی توسط بانویی به نام حاجیه خانم قمر تاج بنا شده است. این پل نیز با سه دهانه طاق جناغی، که دهانه میانی آن بزرگتر است، از سازه های شاخص قاجاری به شمار می رود. در طراحی این پل نیز، فضاهای توخالی و طاق های تزیینی برای کاهش وزن و مصرف مصالح به کار رفته است. آن چه پل سردار را از دیگر پل ها متمایز می کند، تزیینات کاشی و آجری در نمای شرقی آن است که جلوه ای هنری به آن بخشیده است. این اثر در سال 1336 به ثبت ملی رسیده است.

پل میربهاالدین
در جنوب زنجان، بر روی رودخانه زنجان رود، پل میربهاالدین قرار گرفته است که یکی از مکان های دیدنی زنجان است این سازه عظیم که با نام های پل کهنه و اژدهاتو نیز شناخته می شود، بزرگترین پل در حومه شهر زنجان است. این پل در سال 1312 هجری قمری به دستور حاج میرزابها الدین زنجانی، از تجار نامدار آن دوره، و در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار بنا نهاده شد. مصالح اصلی این پل، آجر است و در نمای داخلی طاق اصلی آن، عبارت یا علی با خطی زیبا خودنمایی می کند. پل میربهاالدین با طولی حدود 100 متر و عرض بیش از 6 متر، دارای سه دهانه با طاق جناغی است که دهانه میانی آن بزرگتر است. طراحی هوشمندانه پایه ها با غرفه هایی برای عبور سیلاب و فضاهای توخالی در بدنه پل، همگی به استحکام و کاهش وزن سازه کمک کرده اند.

بازدید از این پل های تاریخی، فرصتی استثنایی برای آشنایی با هنر و معماری دوره قاجار و همچنین لذت بردن از طبیعت زیبای اطراف رودخانه ها در زنجان فراهم می آورد.
منبع : آرگا





















