اختلال دیکته نویسی یکی از اختلالات یادگیری می باشد که از همان آغاز ورود دانش آموز به مدرسه خود را نشان می دهد. در این مطلب با انواع اختلال دیکته نویسی و راه های درمان آن آشنا می شوید.
اختلال دیکته نویسی و راه های درمان آن
اختلال دیکته نویسی نوعی اختلال یادگیری است که از همان ابتدای ورود دانش آموز به مدرسه خود را نشان می دهد. این اختلال در صورت شدید بودن به درمان نیاز پیدا می کند. در غیر این صورت با آموزش هایی خودبخود بهبود می یابد.

به طور کلی یادگیری واضح و درست نوشتن کلمات و جملات از محورهای اصلی دوره دبستان می باشد. در ابتدا همه بچه ها در نوشتن با مشکل روبرو هستند و به مرور همه چیز حل می شود اما در صورتی که دستخط دانش آموز شما به طور مداوم تحریف یا نامشخص است احتمالا ناشی از اختلال دیکته نویسی یا دیسگرافی باشد.
این اختلال به مشکل سیستم عصبی بر می گردد که بر مهارت های حرکتی ظریف لازم برای نوشتن تاثیر می گذارد. در نتیجه انجام کارها و تکالیف برای دانش آموز سخت می شود. در این مطلب پیرامون اختلال دیکته نویسی( املا نویسی) و راه های درمان آن صحبت می کنیم. همچنین می توانید از مقاله دلیل کند نویسی در کودکان نیز بازدید نمایید.
منظور از اختلال املا نویسی چیست؟
اختلال املا نویسی به معنی ناتوانی در نوشتن درست ، یادیگری و به خاطر سپردن الگوهای املایی و کلمات می باشد. به بیان ساده افراد با این اختلال در نوشته های خود بیشتر از همسالانشان غلط املایی دارند.
اختلال املاء نویسی متمایز اشتباهات رایج کودکان کلاس های اول تا سوم ابتدایی است. نوشتن به مهارت های مختلفی نیاز دارد. مهارت مکانیکی نوشتن مثل دست خط، هجی کردن و نقطه گذاری از مهارت های اصلی مورد نیاز هستند.

در ضمن مهارت های زبانی مثل درک معنی کلمات و دستور زبان هم اهمیت دارند. مهارت تفکر مثل سازماندهی و ایجاد ارتباط بین مطالب نیز مهارت قبلی را کامل می کند. بنابراین اختلال املاء نویسی متنوع است.
علت بروز اختلال املا نویسی چیست؟
هنوز علت قطعی برای بروز این اختلال ارائه نشده است اما محققان عقیده دارند در بزرگسالان گاهی مواقع با آسیب مغزی مثل سکته مرتبط است و در کودکان اختلال املانویسی با دیگر توانایی های یادگیری مثل ای دی اچ دی و نارساخوانی همراه است.
اختلال املا نویسی چه علائمی دارد؟
افراد مبتلا به اختلال املا نویسی دارای دستخط نامشخص ، نامنظم و متناقض هستند. این دستخط اغلب با شیب ها، اشکال، حروف بزرگ و کوچک و سبک های شکسته و چاپی متفاوت می باشد. همچنین فرد دوست دارد کلمات را به آرامی بنویسد یا کپی کند.
والدین یا مربی ممکن است وقتی دانش آموز برای نخستین بار به نوشتن کلمات می پردازد متوجه این علائم شوند. از دیگر علائم دیسگرافی عبارت است از:
- گرفتگی دست های کودک، که ممکن است منجر به درد دست شود.
- کودک در قرار دادن چیزها روی کاغذ یا در حاشیه با مشکل روبرو است.
- پاک کردن مکرر
- ناهماهنگی در فاصله گذاری حروف و کلمات
- املای ضعیفی دارد، از جمله این که کلمات ناتمام نوشته می شود یا کلمات یا حروف از دست رفته است.
- وضعیت غیرمعمول مچ، بدن یا کاغذ هنگام نوشتن مشاهده می شود.
این ناتوانی یادگیری نوشتن و تفکر همزمان را هم دشوار می کند.

انواع اختلال املا نویسی
اختلال املا نویسی بخشی از اختلال یادگیری می باشد که سبب شده فرد در نوشتن کلمات با مشکل روبرو شود. حتی می توان آن را در دسته اختلالات نوشتن قرار دارد. از سویی اختلال املا نویسی دارای انواعی است از جمله:
۱. اختلال وارونه نویسی و قرینه نویسی
یکی از اختلالات املا نویسی که اهمیت بالایی دارد، اختلال وارونه نویسی است. این اختلال کمترین شیوع را در بین این گروه از اختلالات دارد. این مشکل به نوعی است که فرد نمی تواند جهت درست نوشتن را تشخیص دهد به این ترتیب ممکن است کلمات را برعکس یا وارونه بنویسد.
۲. اختلال جابجایی حروف
در مواردی فرد ممکن است حروف را پس و پیش بنویسد. به صورتی که کلمه معنای واقعی اش را از دست می دهد. مثلا به جای مدرسه بنویسد مردسه. این مشکل ممکن است به علت عدم تفکیک شنیداری یا حافظه دیداری فرد دارای اختلال باشد. در موارد نادری هم ممکن است به عدم درک صحیح از چپ و راست مربوط باشد.

۳. اختلال جا انداختن بخشی از حروف یا کلمات
به طور کلی توجه به حروف و کلمات به حافظه دیداری مناسبی احتیاج دارد. در ضمن حافظه شنیداری فرد بایستی قوی بوده تا بتواند بین شنیدن و نوشتن یک کلمه ارتباط برقرار نماید. ضعف در اجزای گفته شده ممکن است سبب شده فرد در نوشتن جمله، بخشی از یک کلمه یا کل آن کلمه را ننویسد. به طور مثال ممکن است دانش آموز کلمه مادر را مار بنویسد.
۴. اختلال جانشین کردن حروف به جای همدیگر
در نوشتن فارسی می توان برخی آواها را به کمک حروف مختلف نوشت. به طور مثال حرف ت و ط یک آوا دارند. بنابراین فرد ممکن است آن ها را به جای هم استفاده کند. این مشکل در نوشتن برخی از کلمات نیز خود را به شیوه عمومی تری نشان داده از این رو که کلمات باتری و باطری هر دو درست هستند.
از سویی در فارسی حروف بسیاری وجود دارند که از لحاظ ظاهری مشابه هم بوده و تفکیک آن ها برای کودکان کمی دشوار است. برای نمونه حروف ج، ح، خ و چ همگی شبیه هم هستند و فقط در تعداد نقطه ها تفاوت دارند.
بنابراین بروز عدم تفکیک این حروف در املای کودکان ابتدایی دور از انتظار نخواهد بود.
راه های درمان اختلال املا نویسی
درمان اختلال املا نویسی از یک کودک به کودک دیگر متفاوت می باشد و به این بستگی دارد که آیا کودک دارای ناتوانی های یادگیری یا شرایط سلامتی دیگری هم هست یا خیر. قابل ذکر است داروهای مورد استفاده برای درمان ای دی اچ دی در برخی کودکانی که هر دو بیماری را دارند به دیسگرافی کمک کرده است.
از راه های درمان اختلال املا نویسی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- از فرزند بخواهید از کاغذ با خط پهن، کاغذ گراف یا کاغذ با خطوط برجسته استفاده تا به تراز کردن حروف و کلمات کمک کند.
- از کودک بخواهید برای راحتی، از دستگیره های مداد یا سایر وسایل کمکی به منظور نوشتن استفاده کند.
- اجازه دهید کودک به جای نوشتن از رایانه برای تایپ کردن استفاده نماید و مهارت های تایپ را زودتر بیاموزد.
- از نوشته شلخته و نامنظم کودک انتقاد نکنید. دست خط او را را تحسین کرده و تقویت مثبت ارائه دهید. این وضعیت را پذیرفته و در مورد آن با فرزندتان صحبت کنید.از کودک بخواهید یک توپ استرس را فشار داده تا قدرت و هماهنگی عضلات دست او بهبود یابد.
- با معلم فرزندتان درباره شرایط و نیازهای او در مدرسه صحبت کنید. ممکن است کودک واجد شرایط خدمات آموزش ویژه و برنامه آموزش فردی (IEP) یا کمک های ویژه دیگر (نظیر طرح ۵۰۴) باشد.
منبع : آرگا





















