دسته ها
جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵

گفتار درمانی در کودکان چه زمانی مفید است؟

  • فلاح
  • ۱۱ مرداد ۱۴۰۲
  • ۰

گفتار درمانی یک نوع شیوه درمانى در روانشناسى بوده و به تشخیص، ارزیابی و درمان مشکلات ارتباطی و اختلالات گفتاری در کودکان مى پردازد. تشخیص و درمان این اختلال بر عهده متخصصان گفتار و زبان است که به آن ها گفتار درمانگر گفته می شود. به صورت کلى از روش های گفتار درمانی به منظور بهبود و کمک در برقراری ارتباط استفاده می شود. این احتمال وجود دارد که گفتار درمانی برای رفع اختلالات گفتاری در کودکان و یا حتی بزرگسالانی که به دلیل آسیب جسمی به سر و مغز دچار سکته مغزی یا آسیب مغزی شده اند، مورد استفاده قرار بگیرد.

گفتار درمانی، یکی از روش های درمانی است که به منظور حل مشکلات زبان مانند لکنت زبان، گرفتگی صدا به صورت ارثی و یا در اثر بروز بیماری ها، سکته مغزی و اختلالات در دو نیم کره مغز، به کار گرفته می شود. گفتار درمانی در کودکان بر زبان دریافتی و زبان بیانی آن ها تمرکز دارد. از سوی دیگر این تکنیک به مکانیک تولید واژگان شامل تلفظ، بلندی صدا، روانی گفتار و فراز و فرود صدا می ‌پردازد. گفتار درمانی در کودکان به پیگیری نقاط عطفی می پردازد که کودک در رسیدن به آن ها تأخیر داشته است.

برخی کودکان تنها در زمینه زبان به کمک نیاز دارند. در حالی که برخی دیگر در زمینه مکانیک گفتار دچار مشکل هستند. بسیاری از کودکان برای بهبود جنبه‌ های مختلف گفتار، زبان و بلع به درمان نیاز دارند. البته بزرگسالان هم ممکن است بعد از تصادف، سکته مغزی و ضایعه مغزی به گفتار درمانی نیاز پیدا کنند. در ادامه مطلب گفتار درمانی در کودکان را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

منظور از گفتار درمانی چیست؟

روش های گفتار درمانی در کودکان

گفتار درمانی به تشخیص، بررسی و درمان آسیب های گفتاری و زبانی می پردازد. در واقع گفتار درمانی که شاخه ای از رشته‌ علوم توانبخشی است، اختلالات مربوط به ارتباط، بلع، درک و صوت را تشخیص و نسبت به درمان آن اقدام می کند. اگر کودکان در تلفظ کلمات مشکل داشته باشند، گفتار درمانگر به آن ها کمک کرده و مشکلات گفتاری و زبانی آن ها را برطرف می کند. اگر کودک نتواند کلمات را واضح و روان بیان کند و یا خواسته های خود را به صورت یک جمله بگوید، به معنای وجود اختلالات گفتاری است.

این کودکان هجاهای صوتی را به صورت شکسته ادا می کنند و به همین خاطر در برقراری ارتباط با اطرافیان خود دچار مشکل می شوند. از سوی دیگر اگر کودک نتواند کلمات را به درستی تلفظ کند و یا دایره واژگان او محدود بوده و یا لکنت زبان و مکث طولانی در صحبت کردن و برقراری ارتباط با دیگران داشته باشد، از اختلالات گفتاری رنج می برد. این موارد از رایج ترین اختلالات گفتاری هستند و کودکان مبتلا به این مشکلات، اعتماد به نفس بسیار پایینی دارند. خوشبختانه با مراجعه به گفتار درمانگر می توان تا حد زیادی این قبیل مشکلات را برطرف کرد.

سن مناسب برای گفتار درمانی کودکان

تأثیر گفتار درمانی در کودکان

بعضی کودکان، از توانایی صحبت کردن برخوردار هستند، اما قادر به بیان واضح کلمات نمی باشند. این کودکان نمی توانند افکار ذهنی خود را به صورت کامل و در یک جمله ادا کنند و معمولا کلمات و هجا‌های صوتی را ناقص و شکسته بیان می کنند. همین موضوع باعث می شود که آن ها نتوانند گفتگوی کلامی شفافی با دیگران داشته باشند. این چالش های گفتاری خود را به شکل مانعی در برقراری ارتباط با دیگران نشان می دهد. به علاوه این مشکل در برخی موارد به کاهش اعتماد به نفس کودک منجر می شود. این اختلال در گفتار را می ‌توان از طریق گفتار درمانی تحت درمان قرار داد.

تمرکز گفتار درمانی در کودکان بر روی مشکلاتی مانند بیان ضعیف، اختلالات واجی و صدا است. این امر به کودک کمک می‌ کند تا بتواند از راه گفتار کلامی و غیر کلامی، کلمات را بهتر ادا کند. در این جا بیشترین تمرکز، بر روی تفسیر روایی جهت شکل دادن به صداها و کلمات در بیان گفتاری کودک است. به طور معمول کودکان مبتلا به اختلال گفتاری، هنگام صحبت کردن از اعتماد به نفس پایینی برخوردار هستند. اکثر کودکانی که به این اختلال دچار هستند، از پایین ترین حجم صدا و یا از بالاترین حجم صدای خود استفاده می کنند.

بیشترین تمرکز گفتار درمانی در کودکان بر میزان حجم صدای تولید شده از طرف کودک است. کودکانی که دچار اختلالات گفتاری هستند، در انتقال پیام نوشتاری خود به دیگران نیز مشکل دارند. آن‌ ها سعی می کنند از زبان فارسی درست استفاده کنند و با استفاده از جملات کوتاه منظور خود را برسانند. هدف از گفتار درمانی در کودکان تمرکز بر موارد مذکور است تا مشکلات ارتباطی کودک به طور کامل برطرف شود. بدون تردید تمرین متوالی و مراجعه به درمانگر در بسیاری موارد به رفع این اختلال کمک خواهد کرد.

بهبود اختلالات کودکان از طریق گفتار درمانی

بهترین زمان مراجعه به مشاور گفتار درمانی کودکان

در ارتباط با بهترین زمان مراجعه به مشاور گفتار درمانی می توان گفت که در وهله اول باید به نحوه برقراری ارتباط کودک تان با شما و دیگران توجه کنید. هم چنین توجه به سن کودک جهت برقراری ارتباط گفتاری بسیار اهمیت دارد. از مؤلفه های دیگر برای سنجش این اختلال می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دیگران کمتر متوجه می ‌شوند که کودک شما چه چیزی را می خواهد بیان کند.
  • صحبت کردن کودک شما با لکنت، تکرار و طولانی شدن ادای کلمات مختل می ‌شود (درمان لکنت زبان).
  • کودک شما در سخن گفتن و یا تفسیر و توصیف افکار خود با کلمات در تنش است.
  • کودک تان بر روی مهارت ‌های اجتماعی، مثل برقراری ارتباط مستقیم، یادگیری مهارت‌ های بازی و مشارکت با دیگران ضعف دارد.
  • ممکن است کودک شما به دلیل ناتوانی یا داشتن شرایط پزشکی و جسمی مثل اوتیسم یا اختلال شنوایی نیز به گفتار درمانی احتیاج داشته باشد. زیرا این بیماری توانایی برقراری ارتباط با دیگران را به صورت ناخودآکاه تحت تأثیر قرار می ‌دهد.

احتمال دارد بسیاری از کودکان از توانایی بیشتری در خواندن و یا تلفظ کلمات برخوردار باشند. با این حال به منظور بهبود زبان کاربردی خود به گفتار درمانی متخصص کودکان نیاز خواهند داشت. زبان کاربردی به معنای استفاده‌ درست از زبان گفتاری و زبان بدن برای کارهای روزمره مانند صحبت کردن، درخواست کردن و دوست‌ پیدا کردن در موقعیت ‌های اجتماعی مختلف است. از دیگر دلایل مراجعه به مشاور می ‌توان به مشکلات پزشکی مانند؛ آسیب مغزی یا عفونت که بر روی توانایی افراد جهت برقراری ارتباط تأثیر داشته باشد، اشاره کرد. علاوه بر این یکی دیگر از دلایل گفتار درمانی در کودکان، وجود ناتوانی ‌هایی مانند بیماری سندروم داون و عقب ماندگی ذهنی در کودک است.

نگاهی به گفتار درمانی در کودکان

چه اختلالاتی توسط گفتار درمانی قابل بررسی و درمان است؟

  • اختلالات بیانی : اختلالاتی که هنگام قرار‌ دادن مناسب کلمات کنار هم به وجود می آید.
  • اختلالات صوت: عدم توانایی فرد در کنترل میزان صدای خود هنگام صحبت کردن.
  • اختلالات پذیرنده : اختلالاتی که در متوجه‌ شدن زبان گفتاری به وجود می آید.
  • اختلالات تولیدی و تلفظی : مشکلاتی که در اثر بیان درست هجاها ایجاد می شود.
  • اختلالات تسلط:  مشکلاتی مانند لکنت زبان در این دسته جای می ‌گیرند. در این حالت جریان گفتار کودک و یا فرد بزرگسال به وسیله تکرار یک حرف و یا کلمه خاص متوقف می شود. تکرار جزئی حروف مانند “پ پ پ پسر” و یا “طووووولانی” شدن برخی از حرف ‌ها و عبارات به خاطر اختلال لکنت زبان رخ می ‌دهد.

سن مناسب گفتار درمانی در کودکان

مشاور گفتار درمانی کودک چه وظیفه ای دارد؟

مشاور و متخصص گفتار درمانی کودکان، کودکانی که در خواندن و بیان افکارشان دچار مشکل هستند را با انجام تست های مخصوصی، مورد ارزیابی و بررسی قرار می دهد. مشکلات زبانی و کلامی می توانند تأثیر قابل توجهی بر توانایی کودک و بیان نیاز های اولیه اش داشته باشند. هم چنین مشکلات زبانی باعث می ‌شوند که درک کردن و دنبال کردن دستور‌العمل ها برای کودکان دشوار باشد و به ایجاد اضطراب و استرس در او منجر شود. مشاور گفتار درمانی کودکان، به کودکان کمک می کند تا مهارت ‌های کلامی و در سنین بالاتر مهارت های نوشتاری خود را مطابق با برنامه تعیین شده از سوی مشاور، تقویت کنند. به طور معمول مشاور گفتار درمانی، برای درمان کودک به شکل مستقیم، به بررسی اوضاع می پردازد. درمان می‌ تواند هم به‌ شکل فردی و هم در قالب گروه‌ های کوچکی که شرایط مشابه دارند، صورت گیرد.

به صورت کلی هدف متخصص گفتار درمانی این است که شرایط را به گونه ای فراهم کند که استفاده از زبان برای کودک خوشایند باشد. هم چنین صحبت کردن کودک جهت بیان نیازها و احساسات خود راحت تر صورت گیرد. متخصصان زبان و گفتار نه تنها مشکلات بیان کردن، زبان و درک را ارزیابی و برطرف می‌ کنند؛ بلکه بسیاری از آن ها روی بلع غذا و جویدن کودک هم تمرکز می کنند. در این میان وظایفی هم از سمت مشاور به والدین برای تمرین و تکرار در منزل داده خواهد شد. تمرین و تکرار برای درمان اختلالات گفتاری از جمله راه های بسیار خوب و مؤثر، در رفع و بهبود مشکل زبانی و گفتاری کودک است و به مرور می تواند به افزایش اعتماد به نفس او کمک کند.

منبع : آرگا

مطالب مرتبط
مطالب داغ
همچنین ببینید
مشاهده دیدگاه های این مطلب
دیدگاه های مطلب
۰ دیدگاه برای این نوشته

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *